Η Ισπανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις σοβαρότερες μεταναστευτικές κρίσεις των τελευταίων ετών, μετά τη μαζική είσοδο δεκάδων χιλιάδων παράτυπων μεταναστών στον αυτόνομο ισπανικό θύλακα της Θέουτα, στη βόρεια Αφρική.
Μέσα σε μόλις ένα 24ωρο, περίπου 50.000 άνθρωποι πέρασαν παράνομα στη Θέουτα, πόλη με μόνιμο πληθυσμό περίπου 80.000 κατοίκων. Οι δυνάμεις της Πολιτοφυλακής αδυνατούσαν να ελέγξουν την κατάσταση, με αποτέλεσμα η κυβέρνηση να διατάξει την ανάπτυξη του ισπανικού στρατού για την ενίσχυση της φύλαξης των συνόρων.
Κατά την επίσκεψή του στη Θέουτα, ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ χαρακτήρισε τα γεγονότα ως “επίθεση και παραβίαση της εδαφικής ακεραιότητας της Ισπανίας”.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, περίπου οι μισοί από όσους εισήλθαν παράνομα έχουν ήδη επιστρέψει οικειοθελώς στο Μαρόκο, ενώ η αποχώρηση συνεχίζεται με ρυθμό περίπου 150 ατόμων το λεπτό.
Η αντιπολίτευση κατηγορεί τον Σάντσεθ
Η κρίση προκάλεσε άμεση πολιτική αντιπαράθεση στη Μαδρίτη.
Ο επικεφαλής του Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ, κατηγόρησε τον πρωθυπουργό ότι οι πολιτικές του “προκάλεσαν εισβολή”, υποστηρίζοντας πως η απόφαση της κυβέρνησης να νομιμοποιήσει περισσότερους από ένα εκατομμύριο παράτυπους μετανάστες έστειλε το μήνυμα ότι η Ισπανία αποτελεί εύκολο προορισμό.
Σε ιδιαίτερα σκληρή δήλωση, ο Αμπασκάλ υποστήριξε ότι:
“Ο Πέδρο Σάντσεθ συμπεριφέρεται σαν εχθρός της Ισπανίας”.
Παράλληλα, απέδωσε προσωπικά στον πρωθυπουργό την ευθύνη για την αύξηση της εγκληματικότητας, την πίεση στο σύστημα υγείας και την επιδείνωση του στεγαστικού προβλήματος.
Ανάλογη ήταν και η στάση του προέδρου του Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, ο οποίος χαρακτήρισε τις εικόνες από τα σύνορα της Θέουτα “εικόνα παρακμής που δεν αξίζει στην Ισπανία”, αποδίδοντας την κρίση στις “ανεύθυνες αποφάσεις” της κυβέρνησης στο μεταναστευτικό.
Ο γενικός γραμματέας του κόμματος, Μιγκέλ Τεγιάδο, υποστήριξε ότι η μαζική νομιμοποίηση μεταναστών λειτουργεί ως ισχυρό κίνητρο για νέες παράνομες αφίξεις.
Από την πλευρά της, η πρόεδρος της περιφέρειας της Μαδρίτης Ιζαμπέλ Ντίαθ Αγιούσο κατηγόρησε τον Σάντσεθ ότι αφήνει την κατάσταση να εξελιχθεί ώστε να αποσπάσει την προσοχή από τις δικαστικές υποθέσεις που αντιμετωπίζει το Σοσιαλιστικό Κόμμα.
Διαβάστε ακόμα: Η Ισπανία προχωρά στη νομιμοποίηση 500.000 παράτυπων μεταναστών
Η κυβέρνηση απορρίπτει τις κατηγορίες
Η ισπανική κυβέρνηση απάντησε ότι η κρίση δεν σχετίζεται με το πρόγραμμα νομιμοποίησης μεταναστών. Όπως διευκρίνισε εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, όσοι εισήλθαν τώρα παράνομα στη Θέουτα δεν μπορούν να ενταχθούν στο πρόγραμμα, καθώς αυτό αφορά αποκλειστικά άτομα που αποδεδειγμένα διέμεναν στην Ισπανία πριν από την 1η Ιανουαρίου 2026, ενώ η προθεσμία υποβολής αιτήσεων έχει ήδη λήξει.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη πολιτική είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση της δημογραφικής γήρανσης και των αναγκών της αγοράς εργασίας, θέση που έχουν στηρίξει τόσο η εργοδοτική ένωση όσο και η Καθολική Εκκλησία.
Παρέμβαση Μελόνι και ένταση με την Ιταλία
Η κρίση απέκτησε και ευρωπαϊκές διαστάσεις.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι χαρακτήρισε τις εικόνες από τη Θέουτα “σοκαριστικές” και δήλωσε ότι η Ρώμη είναι έτοιμη να προωθήσει πρωτοβουλία ώστε η Ισπανία να τεθεί εκτός της ζώνης Σένγκεν, εάν δεν ελέγξει αποτελεσματικά τα εξωτερικά της σύνορα.
Μετά και τις δηλώσεις του Ιταλού υπουργού Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι, η Μαδρίτη κάλεσε τον Ιταλό πρέσβη για εξηγήσεις, υπογραμμίζοντας τη δυσαρέσκειά της.
Το ισπανικό υπουργείο Εξωτερικών απάντησε ότι η χώρα εφαρμόζει το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο και ότι η διαχείριση του μεταναστευτικού γίνεται με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα.
Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου
Η κυβέρνηση αποδίδει μέρος της κρίσης και σε πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ισπανίας. Στις αρχές Ιουλίου, το δικαστήριο έκρινε ότι η διαδικασία άμεσης επαναπροώθησης δεν μπορεί να εφαρμόζεται σε μετανάστες που φτάνουν κολυμπώντας στη Θέουτα ή στη Μελίγια. Για να επιστραφούν άμεσα, πρέπει να έχουν συλληφθεί ενώ παραβιάζουν φυσικό φράχτη.
Η απόφαση ουσιαστικά επιβάλλει κανονική διαδικασία απέλασης για όσους εισέρχονται από τη θάλασσα.
Ως απάντηση, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα εγκαταστήσει πλωτά εμπόδια και σημαδούρες ώστε να δημιουργηθεί θαλάσσια ζώνη ανάσχεσης, επιτρέποντας ταχύτερες επιστροφές.
Σκιές για τον ρόλο του Μαρόκου
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις ισπανικές αρχές, οι μαροκινές δυνάμεις ασφαλείας που συνήθως περιπολούν στα σύνορα απουσίαζαν τις τελευταίες ημέρες, επιτρέποντας σε χιλιάδες ανθρώπους να περάσουν ανεμπόδιστα.
Το γεγονός αναζωπύρωσε τα σενάρια ότι το Ραμπάτ χρησιμοποιεί για ακόμη μία φορά τις μεταναστευτικές ροές ως μέσο πίεσης προς τη Μαδρίτη.
Ανάλογη κρίση είχε σημειωθεί το 2021, όταν περίπου 8.000 μετανάστες πέρασαν στη Θέουτα, έπειτα από τη διπλωματική ένταση που είχε προκληθεί λόγω της φιλοξενίας στην Ισπανία του ηγέτη του Δυτικού Σαχάρα για λόγους υγείας.
Η ισπανική κυβέρνηση είχε τότε μεταβάλει τη θέση της για το καθεστώς της Δυτικής Σαχάρας, αναγνωρίζοντας ως “τη σοβαρότερη και πιο ρεαλιστική λύση” το μαροκινό σχέδιο αυτονομίας.
Η σκιά της προσέγγισης με την Αλγερία
Αναλυτές εκτιμούν ότι η σημερινή κρίση ενδέχεται να συνδέεται με την πρόσφατη επαναπροσέγγιση της Ισπανίας με την Αλγερία.
Νωρίτερα μέσα στον Ιούλιο, ο Πέδρο Σάντσεθ υπέγραψε στο Αλγέρι συμφωνία για ενίσχυση των πολιτικών και οικονομικών σχέσεων, η οποία προβλέπει μεταξύ άλλων αύξηση κατά 10% των εξαγωγών φυσικού αερίου προς την Ισπανία.
Παρότι το Μαρόκο αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή και αποδίδει το κύμα μεταναστών σε εγκληματικά κυκλώματα διακίνησης ανθρώπων, η χρονική συγκυρία έχει τροφοδοτήσει έντονες υποψίες στη Μαδρίτη.
Ο ίδιος ο Πέδρο Σάντσεθ, πάντως, επέλεξε να διατηρήσει χαμηλούς τόνους, χαρακτηρίζοντας το Μαρόκο “σύμμαχο στον αγώνα κατά των κυκλωμάτων διακίνησης ανθρώπων”, ενώ το ισπανικό υπουργείο Εξωτερικών διαβεβαιώνει ότι η συνεργασία των δύο χωρών παραμένει στενή και συνεχής.
Add comment
Comments