Για πολλές δεκαετίες η ενηλικίωση ακολουθούσε μια σχεδόν αυτονόητη διαδρομή: αποφοίτηση, πρώτη δουλειά, οικονομική ανεξαρτησία και, λίγο αργότερα, η αγορά ενός πρώτου σπιτιού. Στη Βρετανία του 2026, όμως, αυτή η διαδρομή μοιάζει ολοένα και περισσότερο με άπιαστο όνειρο για τη Generation Z.
Τα νέα στοιχεία δείχνουν ότι οι σημερινοί 20άρηδες δεν είναι μια “τεμπέλικη” ή “κακομαθημένη” γενιά, όπως συχνά παρουσιάζεται. Αντίθετα, βρίσκονται αντιμέτωποι με μια αγορά εργασίας, μια στεγαστική κρίση και ένα οικονομικό περιβάλλον που καθιστούν την ανεξαρτησία πολύ πιο δύσκολη από ό,τι για τους γονείς και τους παππούδες τους.
Η αποφοίτηση δεν αποτελεί πλέον εισιτήριο για την αγορά εργασίας
Οι τελετές αποφοίτησης στα βρετανικά πανεπιστήμια έχουν εξελιχθεί σε ολόκληρη βιομηχανία, με ακριβά λουλούδια, ενοικιαζόμενες τήβεννους και επαγγελματικές φωτογραφήσεις.
Πίσω όμως από τη γιορτινή ατμόσφαιρα κρύβεται μια λιγότερο αισιόδοξη πραγματικότητα.
Για πολλούς νέους, η αποφοίτηση δεν σηματοδοτεί την έναρξη της επαγγελματικής ζωής αλλά την αρχή μιας μακράς περιόδου αβεβαιότητας, κατά την οποία η εύρεση μιας σταθερής εργασίας αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη.
Όλο και λιγότεροι νέοι αποκτούν δικό τους σπίτι
Η μεγαλύτερη ίσως αλλαγή αφορά τη στέγαση.
Στα μέσα της δεκαετίας του 1980 περίπου το 43% των Βρετανών ηλικίας 25 ετών είχε ήδη αποκτήσει δική του κατοικία.
Σήμερα το αντίστοιχο ποσοστό έχει καταρρεύσει στο 15%, αποτυπώνοντας τη ραγδαία επιδείνωση της πρόσβασης των νέων στην ιδιοκτησία.
Ταυτόχρονα, τα ενοίκια απορροφούν πολύ μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος από ό,τι συνέβαινε στις προηγούμενες γενιές, ενώ οι λογαριασμοί διαβίωσης έχουν αυξηθεί σημαντικά. Το αποτέλεσμα είναι ότι το 42% των σημερινών 25χρονων εξακολουθεί να ζει με τους γονείς του, όταν τη δεκαετία του 1990 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 25%.
Διαβάστε ακόμα: Τα πτυχία δεν είναι συνταγή επιτυχίας για την Generation Z
Η αγορά εργασίας γίνεται ολοένα πιο δύσκολη
Το στεγαστικό πρόβλημα συνδέεται άμεσα με την αγορά εργασίας.
Οι νέοι αντιμετωπίζουν πρωτοφανείς δυσκολίες στην εύρεση σταθερής απασχόλησης, ακόμη και όταν διαθέτουν υψηλά ακαδημαϊκά προσόντα. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η κατάσταση για τις γυναίκες στα μέσα της δεκαετίας των 20 ετών, των οποίων το ποσοστό απασχόλησης έχει υποχωρήσει αισθητά μέσα σε μία δεκαετία.
Αντίστοιχα, η ανεργία των νέων ανδρών βρίσκεται σε υψηλότερα επίπεδα ακόμη και σε σύγκριση με δύσκολες περιόδους της βρετανικής οικονομίας, όπως οι δεκαετίες του 1970, του 1980 και του 1990.
Εκατοντάδες αιτήσεις χωρίς καμία απάντηση
Πέρα από τα οικονομικά στοιχεία, υπάρχει και μια λιγότερο ορατή συνέπεια.
Χιλιάδες νέοι στέλνουν εκατοντάδες βιογραφικά χωρίς να λαμβάνουν ούτε καν μια αρνητική απάντηση από τους εργοδότες.
Η συνεχής απόρριψη - ή ακόμη χειρότερα η απόλυτη σιωπή - δημιουργεί έντονη ψυχολογική πίεση και ενισχύει την αίσθηση ότι οι προσπάθειές τους δεν οδηγούν πουθενά.
Πρόκειται για μια εμπειρία που κλονίζει την ίδια την ιδέα ότι η μόρφωση, η σκληρή δουλειά και η αποταμίευση αποτελούν ασφαλή δρόμο προς μια καλύτερη ζωή.
Πτυχία χωρίς αντίκρισμα
Ακόμη και οι απόφοιτοι κορυφαίων πανεπιστημίων δυσκολεύονται να βρουν τις πρώτες θέσεις εργασίας που θα τους επιτρέψουν να ξεκινήσουν την καριέρα τους.
Πολλοί καταλήγουν σε περιστασιακές θέσεις εργασίας με συμβάσεις μηδενικών ωρών, στην εστίαση ή στις υπηρεσίες διανομής, χωρίς επαγγελματική προοπτική και χωρίς οικονομική ασφάλεια.
Οι παραδοσιακές θέσεις εισόδου στην αγορά εργασίας γίνονται ολοένα πιο σπάνιες.
Οι οικογένειες καθορίζουν πλέον τις ευκαιρίες
Η οικονομική ανισότητα μεταξύ των νέων διευρύνεται.
Όσοι προέρχονται από εύπορες οικογένειες μπορούν να παραμείνουν στο πατρικό σπίτι για μεγαλύτερο διάστημα, να χρηματοδοτήσουν απλήρωτες πρακτικές ασκήσεις ή να δεχθούν οικονομική βοήθεια μέχρι να βρουν μια καλύτερη δουλειά.
Αντίθετα, οι νέοι χωρίς οικογενειακή στήριξη αναγκάζονται συχνά να αποδεχθούν οποιαδήποτε εργασία προκειμένου να καλύψουν τα βασικά έξοδά τους.
Έτσι, η κοινωνική κινητικότητα περιορίζεται και οι οικονομικές ανισότητες αναπαράγονται από γενιά σε γενιά.
Πρέπει οι μεγαλύτερες γενιές να πληρώσουν περισσότερο;
Η συζήτηση στη Βρετανία στρέφεται πλέον όλο και περισσότερο προς το ενδεχόμενο μιας νέας διαγενεακής συμφωνίας. Πολλοί οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι οι μεταπολεμικές γενιές των λεγόμενων Baby Boomers, οι οποίες επωφελήθηκαν από φθηνή στέγαση, δωρεάν πανεπιστημιακή εκπαίδευση και ευνοϊκές συντάξεις, θα πρέπει να συμβάλουν περισσότερο στη χρηματοδότηση πολιτικών υπέρ των νεότερων.
Μεταξύ των προτάσεων που συζητούνται περιλαμβάνονται:
- φορολογικά κίνητρα για τους νέους εργαζομένους,
- επιδοτήσεις προς επιχειρήσεις που προσλαμβάνουν εργαζόμενους κάτω των 25 ετών,
- απαλλαγή των νέων αποφοίτων από τον φόρο εισοδήματος για τα πρώτα χρόνια εργασίας,
- ακόμη και η καθιέρωση ενός εγγυημένου βασικού εισοδήματος για τους νέους.
Η τεχνητή νοημοσύνη εντείνει την αβεβαιότητα
Στο ήδη δύσκολο περιβάλλον προστίθεται και ένας νέος παράγοντας.
Η ταχεία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί έντονες ανησυχίες ότι πολλές από τις θέσεις εργασίας που παραδοσιακά αποτελούσαν το πρώτο βήμα μιας επαγγελματικής σταδιοδρομίας ενδέχεται να αυτοματοποιηθούν μέσα στα επόμενα χρόνια.
Για αρκετούς νέους, η αβεβαιότητα δεν αφορά μόνο το σήμερα αλλά και το αν θα υπάρχουν οι ίδιες ευκαιρίες απασχόλησης στο άμεσο μέλλον.
Μια γενιά που ζητά περισσότερες ευκαιρίες
Το πρόβλημα της Generation Z δεν περιορίζεται στη Βρετανία. Παρόμοιες τάσεις παρατηρούνται σε πολλές ανεπτυγμένες οικονομίες, όπου οι νέοι δυσκολεύονται να αποκτήσουν οικονομική ανεξαρτησία παρά το υψηλότερο μορφωτικό τους επίπεδο.
Το βασικό ερώτημα που τίθεται πλέον δεν είναι αν οι νέοι εργάζονται αρκετά, αλλά αν οι οικονομίες δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε η προσπάθεια, η εκπαίδευση και οι δεξιότητες να μεταφράζονται σε πραγματικές ευκαιρίες ζωής.
Χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις στην αγορά εργασίας και στη στέγαση, η σημερινή γενιά κινδυνεύει να γίνει η πρώτη εδώ και πολλές δεκαετίες που θα ζήσει χειρότερα από τους γονείς της.
Add comment
Comments