Από τις απαλλαγές των υπερορθόδοξων από τη στρατιωτική θητεία έως την έρευνα για την 7η Οκτωβρίου, τα θέματα που διχάζουν τους ψηφοφόρους έχουν ελάχιστη σχέση με τη Γάζα, τον Λίβανο ή το Ιράν.
Από τον Simon Ormiston | Euronews
Απόδοση – δημοσιογραφική επιμέλεια: Κίρκη | Greece2Day
Οι Ισραηλινοί προσέρχονται την Τρίτη στις κάλπες, στις πρώτες εθνικές εκλογές της χώρας μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Η ψηφοφορία διαμορφώνεται σε δοκιμασία για τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου. Σε μια χώρα που πολεμά τα τελευταία τρία χρόνια σε πολλά μέτωπα, η προεκλογική εκστρατεία έχει ασχοληθεί εντυπωσιακά λίγο με τον τρόπο διεξαγωγής των πολέμων.
Η ισραηλινή στρατιωτική δράση στη Γάζα, η οποία οδήγησε στην έκδοση διεθνούς εντάλματος σύλληψης για τον Νετανιάχου, έχει συζητηθεί ελάχιστα. Σχεδόν εκτός δημόσιας αντιπαράθεσης έχουν μείνει επίσης η κατοχή μεγάλου μέρους του νότιου Λιβάνου και περιοχών της Συρίας, καθώς και οι δύο πόλεμοι που εξαπέλυσε το Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Και οι τρεις αυτές πολιτικές απολαμβάνουν ευρεία υποστήριξη μεταξύ των Εβραίων Ισραηλινών. Οι βασικοί αντίπαλοι του Νετανιάχου εστιάζουν περισσότερο στον ίδιο: στον χαρακτήρα του, στην ευθύνη του για τις αποτυχίες ασφαλείας της 7ης Οκτωβρίου, στις απαλλαγές των υπερορθόδοξων ανδρών από τη στρατιωτική θητεία και στην προσπάθειά του, το 2023, να αναμορφώσει το δικαστικό σύστημα.
Στο παλαιστινιακό ζήτημα, οι δύο κύριοι πολιτικοί συνασπισμοί έχουν επίσης ελάχιστες διαφορές. Κυριαρχούνται από κόμματα που υποστηρίζουν τους εβραϊκούς εποικισμούς στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και αντιτίθενται στην ίδρυση παλαιστινιακού κράτους. Κανένας από τους κορυφαίους υποψηφίους δεν ζητά την επανέναρξη της ειρηνευτικής διαδικασίας.
Η σκιά της 7ης Οκτωβρίου
Οι υπενθυμίσεις του πολέμου είναι παντού. Αυτοκόλλητα με τα πρόσωπα πεσόντων στρατιωτών καλύπτουν τους σταθμούς των τρένων, δίπλα στις ξεθωριασμένες κίτρινες κορδέλες που συμβόλιζαν τους ομήρους. Ο τελευταίος όμηρος επέστρεψε στο Ισραήλ στο πλαίσιο συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, την περασμένη χρονιά. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Δημοκρατίας του Ισραήλ (IDI), δεξαμενή σκέψης με έδρα την Ιερουσαλήμ, περίπου το 68% των Εβραίων Ισραηλινών δηλώνει ότι η στάση του απέναντι στα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου θα επηρεάσει καθοριστικά την ψήφο του. Μεταξύ των Αράβων πολιτών, το αντίστοιχο ποσοστό είναι 32%, ενώ οι περισσότεροι από αυτούς θέτουν ως κύριο ζήτημα την εγκληματικότητα.
Ο Νετανιάχου, ο μακροβιότερος πρωθυπουργός στην ιστορία του Ισραήλ, επικαλείται τα στρατιωτικά πλήγματα που κατάφερε το Ισραήλ στη Χαμάς, στη Χεζμπολάχ και στο Ιράν. Παράλληλα, αποδίδει τις αποτυχίες της 7ης Οκτωβρίου στις υπηρεσίες ασφαλείας. Οι επικριτές του υποστηρίζουν ότι αποφεύγει να αναλάβει την ευθύνη, εμποδίζοντας τη σύσταση επίσημης κρατικής εξεταστικής επιτροπής. Τον κατηγορούν επίσης ότι καθυστέρησε μια συμφωνία για την απελευθέρωση των ομήρων και ότι δεν εξασφάλισε αποφασιστική νίκη σε κανένα από τα μέτωπα.
Ποιοι υπηρετούν στον στρατό;
Το ζήτημα που έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη οργή είναι η στρατιωτική θητεία. Η υπηρεσία στις ένοπλες δυνάμεις είναι υποχρεωτική για τους περισσότερους Εβραίους Ισραηλινούς. Ωστόσο, οι κυβερνητικοί συνασπισμοί του Νετανιάχου εξαρτώνται επί χρόνια από υπερορθόδοξα κόμματα, τα οποία επιμένουν να εξαιρούνται οι σπουδαστές των θρησκευτικών σχολών γιεσιβά. Η δυσαρέσκεια έχει ενταθεί καθώς έφεδροι καλούνται επανειλημμένα να υπηρετήσουν και ο στρατός αντιμετωπίζει έλλειψη προσωπικού. Περίπου 13.000 υπερορθόδοξοι άνδρες συμπληρώνουν κάθε χρόνο το 18ο έτος της ηλικίας τους, αλλά λιγότεροι από ένας στους δέκα κατατάσσονται.
Περίπου ένας στους τέσσερις Εβραίους ψηφοφόρους δήλωσε στο IDI ότι το ζήτημα θα επηρεάσει την επιλογή του. Ο πρόεδρος του Ινστιτούτου, Γιοχανάν Πλέσνερ, το χαρακτήρισε "πιθανότατα το σημαντικότερο ζήτημα" για το αντινετανιαχικό στρατόπεδο. Η Ταμάρ Χέρμαν, επίσης από το IDI, σημείωσε ότι πολλοί Ισραηλινοί αντιμετωπίζουν τη στρατιωτική υπηρεσία σαν "ένα είδος άδειας για την ιδιότητα του πολίτη". Ο βασικός αντίπαλος του Νετανιάχου, ο πρώην αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων Γκάντι Άιζενκοτ, έχει δεσμευθεί να τερματίσει τις de facto απαλλαγές. Ο κεντρώος πολιτικός έχασε τον γιο του και δύο ανιψιούς του στις μάχες στη Γάζα.
Υποχωρεί η δικαστική μεταρρύθμιση
Η προσπάθεια αναμόρφωσης του δικαστικού συστήματος έφερε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους στους δρόμους το 2023 και άφησε το Ισραήλ βαθιά διχασμένο όταν επιτέθηκε η Χαμάς. Ο Νετανιάχου παρουσίαζε τη μεταρρύθμιση ως περιορισμό της εξουσίας μη εκλεγμένων δικαστών. Οι αντίπαλοί του την έβλεπαν ως προσπάθεια συγκέντρωσης εξουσίας από έναν ηγέτη που έχει παραπεμφθεί σε δίκη για υποθέσεις διαφθοράς - κατηγορίες τις οποίες ο ίδιος αρνείται. Μετά την 7η Οκτωβρίου, μεγάλο μέρος του κινήματος διαμαρτυρίας έστρεψε την προσοχή του στην απαίτηση για απελευθέρωση των ομήρων. Σήμερα, μόλις το 18% των Εβραίων Ισραηλινών δηλώνει ότι η δικαστική μεταρρύθμιση θα επηρεάσει την ψήφο του, ένδειξη της "κόπωσης της κοινής γνώμης", όπως την περιέγραψε η Χέρμαν. Το ζήτημα παραμένει πιο σημαντικό για τους ψηφοφόρους της αριστεράς, όπου το 22,5% το αναφέρει ως παράγοντα επιλογής.
Νόμος που ψηφίστηκε πέρυσι, δίνοντας στην κυβέρνηση μεγαλύτερο λόγο στον διορισμό δικαστών, θα τεθεί σε ισχύ όταν ορκιστεί η επόμενη Κνεσέτ. Ο αντιπολιτευόμενος συνασπισμός έχει υποσχεθεί να τον καταργήσει.
Διαβάστε ακόμα: Το Ισραήλ ανέλαβε τη «βρώμικη δουλειά» για εμάς
Οι αριθμοί του κυβερνητικού συνασπισμού
Οι Ισραηλινοί ψηφίζουν κομματικούς συνδυασμούς και όχι μεμονωμένους υποψηφίους. Κανένα κόμμα δεν αναμένεται να πλησιάσει τις 61 έδρες που απαιτούνται για την πλειοψηφία στην Κνεσέτ των 120 μελών. Επόμενος πρωθυπουργός θα γίνει εκείνος που θα καταφέρει να σχηματίσει κυβερνητικό συνασπισμό. Αν κανείς δεν το πετύχει, ο Νετανιάχου θα παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός έως τις επόμενες εκλογές.
Πάνω από το ένα τέταρτο των Εβραίων ψηφοφόρων θεωρεί καθοριστικό παράγοντα την προσωπικότητα του αρχηγού του κόμματος. Οι υποστηρικτές του Νετανιάχου τον θεωρούν έμπειρο πολιτικό που αντιστάθηκε στις πιέσεις Αμερικανών προέδρων και αρνήθηκε παραχωρήσεις που, κατά την άποψή τους, θα έθεταν σε κίνδυνο το Ισραήλ. Οι επικριτές του τον θεωρούν διεφθαρμένο.
Οι υποστηρικτές του Άιζενκοτ προβάλλουν τη μακρά στρατιωτική του διαδρομή και τις προσωπικές απώλειες που υπέστη. Γιος Μαροκινών Εβραίων μεταναστών, θα ήταν ο πρώτος πρωθυπουργός του Ισραήλ με καταγωγή εκτός Ευρώπης, αν και δεν έχει κάνει την καταγωγή του κεντρικό στοιχείο της εκστρατείας του.
Η οικονομική συζήτηση που απουσιάζει
Το κόστος ζωής απασχολεί έντονα τους πολίτες, αλλά έχει μείνει στο περιθώριο της προεκλογικής συζήτησης. Έρευνα της Σάριτ Μεναχέμ-Κάρμι από το Ινστιτούτο Οικονομικής Πολιτικής Aaron του Πανεπιστημίου Ράιχμαν καταλήγει ότι το Ισραήλ είναι πλέον ακριβότερο από εύπορες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Αυστρία, η Δανία και η Σουηδία. Το IDI διαπίστωσε ότι το 38% των Εβραίων Ισραηλινών κατατάσσει την οικονομία ως πρώτη ή δεύτερη προτεραιότητα. Μεταξύ των Αράβων πολιτών, το ποσοστό ανεβαίνει στο 46%. Ο Νετανιάχου αποδίδει στην πολιτική του την οικονομική ανάπτυξη και την άνθηση του τεχνολογικού κλάδου. Οι αντίπαλοί του υποστηρίζουν ότι μεγάλο μέρος της κοινωνίας έχει μείνει πίσω.
Κανένας από τους βασικούς υποψηφίους δεν έχει θέσει στο επίκεντρο της εκστρατείας του το κόστος των πολέμων. Ο Γιόσεφ Ζέιρα, καθηγητής Οικονομικών στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ, προειδοποίησε ότι οι υψηλές στρατιωτικές δαπάνες δεν μπορούν να αγνοούνται. "Το κόστος της σύγκρουσης είναι τεράστιο", είπε.
Add comment
Comments