Το 2015, καθώς η μεταναστευτική κρίση οξυνόταν εξαιτίας της κατάρρευσης του κράτους στη Λιβύη, του συνεχιζόμενου εμφυλίου πολέμου στη Συρία και των διαρκών κερδών των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, η de facto ηγέτιδα της Ευρώπης, Άνγκελα Μέρκελ, δήλωσε: "Wir schaffen das" - "Μπορούμε να τα καταφέρουμε".
Από τον Michael Brendan Dougherty | National Review
Απόδοση – δημοσιογραφική επιμέλεια: Κέλσο | Greece2Day
Μέχρι το τέλος εκείνης της χρονιάς, αποκαλύφθηκε ότι ο τρομοκράτης που είχε οργανώσει την αποτρόπαιη σφαγή στην αίθουσα συναυλιών Μπατακλάν του Παρισιού και την επίθεση αυτοκτονίας στο Σταντ ντε Φρανς, σε προάστιο της γαλλικής πρωτεύουσας, είχε χρησιμοποιήσει τις μεταναστευτικές ροές για να κρύψει την ταυτότητά του και να μετακινείται ελεύθερα στην Ευρώπη. Την ίδια περίοδο, η Μέρκελ τηρούσε σκληρή στάση απέναντι στον Βρετανό πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον, ο οποίος σχεδόν την εκλιπαρούσε να αφήσει περιθώριο για εθνική κυριαρχία εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε το Ηνωμένο Βασίλειο να μπορεί να ελέγχει καλύτερα τις μεταναστευτικές ροές.
Η Μέρκελ, θεωρώντας τον εαυτό της εγγυητή της κατεύθυνσης της ευρωπαϊκής πολιτικής, έμεινε αμετακίνητη: Όχι. Το αποτέλεσμα αυτού του άκαμπτου μαξιμαλισμού - περισσότερη Ευρώπη, περισσότερη παγκοσμιοποίηση - ήταν το Brexit στο Ηνωμένο Βασίλειο και η άνοδος του λαϊκισμού σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο. Ακόμη και ο Ντόναλντ Τραμπ επικαλέστηκε την Ευρώπη για να κινητοποιήσει τους υποστηρικτές του στις ΗΠΑ, καθώς νικούσε τη Χίλαρι Κλίντον.
Στις ανθρώπινες υποθέσεις υπάρχει μια μορφή παραλογισμού. Άνθρωποι, θεσμοί, έθνη και αυτοκρατορίες αναζητούν την ασφάλειά τους αποκτώντας περισσότερα: περισσότερα εδάφη, περισσότερους πόρους, περισσότερους συμμάχους. Δεν καταλαβαίνουν ότι όλα αυτά συνεπάγονται επίσης περισσότερες ευθύνες, μεγαλύτερο κόστος, περισσότερους κινδύνους και ακόμη μεγαλύτερη αβεβαιότητα. Όταν εμπιστεύονται τη φιλοδοξία περισσότερο από την αυτοσυγκράτηση, χάνουν από τα μάτια τους την αξία της σύνεσης και της ικανοποίησης από όσα ήδη διαθέτουν.
Διαβάστε ακόμα: Προσοχή Ευρώπη, ο Τραμπ έρχεται στις επόμενες εκλογές σου
Οι Αθηναίοι επέλεξαν τη Σικελική Εκστρατεία στο απόγειο της ισχύος τους και ύστερα είδαν τους καλύτερους άνδρες τους να πεθαίνουν και την αυτοκρατορία τους να διαλύεται. Αυτό το ανθρώπινο ελάττωμα βρίσκει μία από τις ισχυρότερες διατυπώσεις του στην "Κόλαση" του Δάντη. Ο τολμηρός Οδυσσέας παρασύρει το γερασμένο πλήρωμά του σε μια ακόμη "παράτολμη πτήση', για να αντικρίσει το όρος του Καθαρτηρίου:
Χαιρόμασταν, μα γρήγορα ήρθε το κλάμα·
γιατί απ’ τη νέα γη σηκώθηκε ανεμοστρόβιλος
και χτύπησε το μπροστινό μέρος του πλοίου.
Τρεις φορές το έκανε να γυρίσει με τα νερά·
την τέταρτη, η πρύμνη υψώθηκε ψηλά
και η πλώρη βυθίστηκε, όπως θέλησε Άλλος,
ώσπου η θάλασσα έκλεισε ξανά από πάνω μας.
Ο Οδυσσέας έστειλε τους άνδρες του στον χαμό, έχοντας πρώτα γεμίσει τα αυτιά τους με όμορφα λόγια. Τους είπε πως "δεν πλαστήκατε για να ζείτε σαν τα κτήνη, αλλά για να ακολουθείτε την αρετή και τη γνώση". Εκείνοι συγκινήθηκαν τόσο, ώστε, όπως γράφει ο Δάντης στο 26ο Άσμα, ο Οδυσσέας "με δυσκολία θα μπορούσε να τους συγκρατήσει".
Οι ηγέτες της Ευρώπης έχουν εκφωνήσει και οι ίδιοι ανάλογους λόγους. Μπορούν, λένε, να ανοίξουν τα σύνορά τους χωρίς συνέπειες και να υπερασπιστούν τα σύνορα της Ουκρανίας χωρίς σοβαρό κόστος. Και στις δύο περιπτώσεις, έπεισαν τον εαυτό τους ότι έβαζαν τις ηθικές δεσμεύσεις πάνω από το συμφέρον τους. Ο Εμανουέλ Μακρόν είπε πως αυτό που κρατά ένα έθνος ζωντανό δεν είναι ο εθνικιστικός αυτοπροσδιορισμός, αλλά οι ηθικές αξίες. Ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Μίχολ Μάρτιν έχει επικρίνει το Brexit και τους επικριτές της μεταναστευτικής πολιτικής της Ιρλανδίας, επειδή προσκολλώνται σε έναν στενό εθνικισμό και σε μια "οπισθοδρομική αντίληψη της κυριαρχίας", η οποία, όπως λέει, οδηγεί στη διαίρεση και την απομόνωση. Όμως οι ηγέτες που έδιναν τέτοιες υποσχέσεις δεν υπολόγισαν σοβαρά το κόστος τους.
Στο μεταναστευτικό, αποδεικνύεται ότι η εθνική κυριαρχία δεν εγκαταλείπεται τόσο εύκολα χωρίς να παραμεριστεί μαζί της και η δημοκρατία. Η άνοδος των λαϊκιστικών κομμάτων και του λαϊκιστικού αισθήματος έχει οδηγήσει σε μια σιωπηρή αλλαγή, από το "Μπορούμε να τα καταφέρουμε" της Μέρκελ στο "Μπορούμε να απελάσουμε". Το νέο σύμφωνο μετανάστευσης της ΕΕ έχει σχεδιαστεί ώστε να επιταχύνει τις απελάσεις και να προβλέπει την εξέταση των αιτήσεων στα σύνορα. Οι Σοσιαλδημοκράτες της Δανίας έκαναν προεκλογική εκστρατεία με σκληρή αντι-μεταναστευτική γραμμή. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς είχε υποσχεθεί προεκλογικά ότι θα "ελέγχει μόνιμα τα εθνικά σύνορα της Γερμανίας". Μετά την οριακή νίκη του, αναδίπλωσε τη δήλωση με έναν τρόπο που έμοιαζε με κυριολεκτική υπεκφυγή, επιμένοντας ότι δεν είχε υποσχεθεί ποτέ πως θα σταματούσε τις εισόδους. "Κανείς μας δεν μιλά για κλείσιμο των συνόρων. […] Κανείς μας δεν θέλει να κλείσει τα σύνορα", είπε.
Στην Ουκρανία, το χάσμα είναι ακόμη μεγαλύτερο. Ο πρόεδρος Τραμπ ήρε σχεδόν όλες τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας με νόμο που υπέγραψε μόλις πριν από έναν μήνα. Υπάρχουν αντικρουόμενες πληροφορίες για την απόφαση να περιοριστεί η δορυφορική υπηρεσία που καθοδηγεί τα ουκρανικά drones, αν και ο Έλον Μασκ λέει τώρα ότι έκλεινε ένα "παραθυράκι" για να επιβάλει τους όρους χρήσης της υπηρεσίας.
Η Ευρώπη έχει υποσχεθεί ότι θα αναλάβει το βάρος της υποστήριξης της ουκρανικής άμυνας. Όχι όμως αν αυτό έχει κόστος. Αφού δεν κατάφερε να συμφωνήσει στην κατάσχεση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, η ΕΕ δανείστηκε τον περασμένο Δεκέμβριο €90 δισ. και τα «δάνεισε" στο Κίεβο, με την παραδοχή ότι η Ουκρανία θα τα αποπληρώσει όταν η Ρωσία καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις. Θα μπορούσε κανείς να φανταστεί λιγότερο ασφαλή εγγύηση; Η Ευρώπη πρόκειται να χρηματοδοτήσει την ανατροπή της βίαιης κατάληψης ουκρανικών εδαφών από τη Ρωσία, έχοντας ως εγγύηση ότι η ίδια η Ρωσία θα τα παραδώσει στην Ουκρανία!
Στο μεταξύ, όλο και μεγαλύτερο μέρος των δανεικών χρημάτων καταλήγει στην Αμερική, η οποία παράγει τα όπλα. Αυτό ενισχύει την πεποίθηση των Ευρωπαίων εθνικιστών ότι ο πληθωρισμός στην ενέργεια, που συνθλίβει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς τους, οφείλεται στην εξωτερική πολιτική της Ουάσιγκτον· και ότι η αμερικανική αμυντική βιομηχανία αυξάνει την παραγωγική της ικανότητα στο όνομα της ευρωπαϊκής ασφάλειας, την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος μιλά για μεταφορά των βαρών στους Ευρωπαίους. Η Ουκρανία, βέβαια, έχει ήδη σχεδόν εξαντλήσει τα χρήματα που της δάνεισε η Ευρώπη και χρειάζεται άλλα €70 δισ. Ο καγκελάριος Μερτς υποσχέθηκε ότι θα δοθούν, αλλά τα χρήματα δεν περιλαμβάνονται στον γερμανικό προϋπολογισμό. Και η ίδια η Γερμανία, φοβούμενη τους λαϊκιστές στο εσωτερικό της και τους "τζαμπατζήδες" στην υπόλοιπη ΕΕ, ασκεί πιέσεις κατά της αύξησης του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Τώρα έρχεται η πολιτική θύελλα στην Ευρώπη. Τη βλέπουμε στη Γαλλία, που έχει βυθιστεί στις ταραχές. Τη βλέπουμε στην άνοδο της Εθνικής Συσπείρωσης της Μαρίν Λεπέν στις δημοσκοπήσεις, οι οποίες δείχνουν όχι μόνο ότι το κόμμα είναι πιθανό να προηγηθεί στον πρώτο γύρο των εκλογών του επόμενου έτους, αλλά και ότι μπορεί να ανταγωνιστεί οποιονδήποτε από τους πιθανούς αντιπάλους του. Τη βλέπουμε και στην άνοδο της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD). Αυτά τα κόμματα δεν απορρίπτουν μόνο τη μαζική μετανάστευση· αμφισβητούν επίσης τη δευτερεύουσα θέση της Ευρώπης στη γεωπολιτική της συμμαχία με την Αμερική, καθώς και τον ρόλο της στη στήριξη της Ουκρανίας.
Η τάξη πραγμάτων που πριν από μερικές δεκαετίες είχε τόση αυτοπεποίθηση ώστε να υπόσχεται έναν κόσμο όπου ο εθνικισμός θα υποχωρούσε, όπου η "κυριαρχία" θα θεωρούνταν δαιμονική λέξη από αιώνες πολέμων, όπου άνθρωποι, αγαθά και κεφάλαια θα μετακινούνταν ελεύθερα και όπου η Ουκρανία θα γινόταν μέλος του ΝΑΤΟ ή οικονομικός εταίρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης - ή και τα δύο - αποσυντίθεται τώρα εκ των έσω.
Η σύγχρονη ευρωπαϊκή τάξη οικοδομήθηκε από τη Γαλλία και τη Γερμανία, που διαμόρφωσαν πολιτικές και οικονομικές διευθετήσεις για να τερματίσουν τον εθνικό ανταγωνισμό τους γύρω από τη βιομηχανία και τους πόρους. Με τον τρόπο της, εξελίχθηκε σε ένα οικουμενικό εγχείρημα: ισχύς και πλούτος χωρίς πραγματική εργασία, ασφάλεια χωρίς στρατιωτικές επενδύσεις, ανοικτές κοινωνίες χωρίς ανάγκη συνοχής, επέκταση χωρίς τέλος.
Ηθικές αξίες χωρίς ηθικές δεσμεύσεις. Το φιλόδοξο ταξίδι έπεσε στην παγίδα της ιδεαλιστικής παράτολμης πορείας. Τώρα η πρύμνη υψώνεται κάτω από τα πόδια τους.
Add comment
Comments