Η Γαλλία ξεμένει από τα χρήματα των άλλων

Ο Νόμος των Αγορών του Say εξηγεί ότι η προσφορά πρέπει να προηγείται της κατανάλωσης. Αυτό είναι διαισθητικά κατανοητό: δεν μπορεί κανείς να καταναλώσει κάτι που δεν έχει παραχθεί. Ένας δημοφιλής ορισμός του Νόμου του Say είναι ότι "η προσφορά δημιουργεί τη δική της ζήτηση". Σχεδόν σωστό, αλλά όχι ακριβώς. Όταν ένας αγρότης στην Αϊόβα κοιτάζει με περηφάνια το χωράφι του με καλαμπόκι, στην πραγματικότητα βλέπει όλες τις αναγκαίες για τη ζωή προμήθειες που θα μπορέσει να αγοράσει με τη συγκομιδή του, αφού πουλήσει το προϊόν του έναντι του τοπικού μέσου συναλλαγής, το οποίο πλέον του επιτρέπει να πληρώσει για τον τρόπο ζωής του. Αν η σοδειά του καλαμποκιού καταστραφεί, δεν θα μπορεί να αγοράσει τίποτα. Αντίστοιχα, αν παράγω μια προσφορά υδατογραφιών, είναι αμφίβολο ότι θα εμφανιστεί ζήτηση γι’ αυτές. Είναι, λοιπόν, και πάλι αυτονόητο ότι πρέπει να παράγω κάτι για το οποίο υπάρχει ζήτηση.

Η κεϋνσιανή μακροοικονομία ισχυρίζεται ότι αντικρούει τον Νόμο του Say

Ο Τζ. Μ. Κέινς ανέτρεψε αυτή την σχεδόν διαισθητική κατανόηση του χρήματος και του σκοπού του, όταν έγραψε το περίφημο πλέον έργο του, Η Γενική Θεωρία της Απασχόλησης, του Τόκου και του Χρήματος, το 1936. Σε αυτό αγνόησε επιμελώς τον Νόμο του Say, υποστηρίζοντας ότι χρήμα που δημιουργείται από το πουθενά θα οδηγούσε σε αύξηση της παραγωγής. Με την πρώτη ματιά, αυτό φαίνεται λογικό. Η κυβέρνηση τυπώνει χρήμα και το κοινό το ξοδεύει. Η ζήτηση για αγαθά αυξάνεται. Όλα καλά. Αν όμως το σκεφτούμε περισσότερο, τίθεται το ερώτημα: Αν αυτό είναι το μόνο που χρειάζεται, γιατί η Ζιμπάμπουε δεν είναι η πλουσιότερη χώρα στον κόσμο; Τύπωσε χρήμα κατά εκατοντάδες τρισεκατομμύρια. Μάλιστα, έχω ένα χαρτονόμισμα των πεντακοσίων τρισεκατομμυρίων δολαρίων Ζιμπάμπουε, που μου χάρισε ένας πρώην φοιτητής μου. Εκείνος είχε αγοράσει στο διαδίκτυο ένα πακέτο τέτοιων χαρτονομισμάτων με λίγα δολάρια. Αρχίζει, λοιπόν, να γίνεται σαφές ότι μια κεντρική τράπεζα δεν έχει μεγαλύτερη δυνατότητα από έναν παραχαράκτη να δημιουργήσει πλούτο από το πουθενά.

Πριν από μερικά χρόνια, σε ένα φόρουμ δημοσίων σχέσεων της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, έθεσα την εξής ερώτηση: "Αφού παραδέχεστε ότι η Fed τυπώνει χρήμα από το πουθενά και ότι αυτό ωφελεί την οικονομία, γιατί διώκετε τους παραχαράκτες;" Η συνεδρίαση έληξε με χτύπημα του προεδρεύοντος στο σφυρί, χωρίς να απαντήσει κανείς.

Το χρήμα χωρίς αντίκρισμα δεν είναι παραγωγή

Το πλαστό χρήμα του κράτους πρόνοιας δεν αποτελεί παραγωγή. Αντίθετα, είναι ένας τρόπος να οικειοποιείται κανείς την παραγωγή άλλων. Ο χρυσός είναι προϊόν που έχει μεγάλη ζήτηση εδώ και χιλιάδες χρόνια. Η αγορά ανακάλυψε πριν από χιλιάδες χρόνια ότι είναι το πιο επιθυμητό εμπόρευμα για έμμεση ανταλλαγή. Επιπλέον, η εξόρυξη και η κοπή χρυσού είναι δαπανηρές δραστηριότητες. Οι μετοχές των μεταλλευτικών εταιρειών παρουσιάζουν διακυμάνσεις, καθώς ανακαλύπτονται νέες φλέβες χρυσού, η εκμετάλλευση των οποίων μπορεί να είναι οικονομικά βιώσιμη ή όχι.

Αυτό δεν ισχύει για το πλαστό χρήμα, που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του καταρρέοντος κράτους πρόνοιας. Η προσφορά χρήματος χωρίς αντίκρισμα μπορεί να αυξηθεί απεριόριστα, με το πάτημα ενός πλήκτρου στον υπολογιστή της κεντρικής τράπεζας. Πρόκειται για προσφορά που δεν αντιστοιχεί σε τίποτα και αποτελεί ίσως την πιο διαβόητη παραβίαση του Νόμου των Αγορών του Say στην ιστορία της ανθρωπότητας. Δεν έχει παραχθεί τίποτα, παρά μόνο χρήμα χωρίς αντίκρισμα - το οποίο δεν αποτελεί παραγωγή καθαυτό. Δεν είναι κεφάλαιο, δηλαδή προϊόν αποταμίευσης που προέρχεται από πραγματική παραγωγή και που θα αποτελέσει τη βάση για μελλοντική παραγωγή. Είναι απλώς η αρπαγή από όσους έχουν παράγει κάτι αξίας, το οποίο στη συνέχεια δίνεται σε άλλους με αντάλλαγμα κάτι χωρίς αξία.

Το χρήμα χωρίς αντίκρισμα και το κράτος πρόνοιας φτάνουν στο τέλος της διαδρομής

Τα νομίσματα χωρίς αντίκρισμα κατέστησαν εφικτή τη λειτουργία του κράτους πρόνοιας, τουλάχιστον για κάποιο διάστημα. Όμως όλα τα κράτη πρόνοιας παραβιάζουν τον Νόμο του Say και πλησιάζουν στο τέλος της διαδρομής. Η Γαλλία μπορεί να δείξει τον δρόμο, αλλά όλοι οι υπόλοιποι ακολουθούν κατά πόδας, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως καθιστούν σαφές οι ταραχές στη Γαλλία, πρόκειται για μια πολύ επικίνδυνη περίοδο.