Από τα σούπερ μάρκετ στα data centers και την τεχνητή νοημοσύνη - Πώς ο Dieter Schwarz φιλοδοξεί να μετατρέψει τη Γερμανία σε ευρωπαϊκή υπερδύναμη της ψηφιακής οικονομίας
Όταν ο Bernd Wagner ξεναγεί έναν επισκέπτη στο νέο συγκρότημα της Schwarz Digits, δεν μιλά αρχικά για λογισμικό, cloud ή τεχνητή νοημοσύνη. Προτιμά να περιγράφει το μέγεθος του έργου με εικόνες που εντυπωσιάζουν. “Χρησιμοποιήθηκε επτά φορές περισσότερος χάλυβας απ' ό,τι στον Πύργο του Άιφελ”, λέει.
Λίγο αργότερα προσθέτει ότι “αν ενώναμε όλα τα καλώδια που έχουν τοποθετηθεί εδώ, θα έφταναν μέχρι τη Νάπολη”.
Δεν πρόκειται για υπερβολές εντυπωσιασμού.
Το νέο campus της Schwarz Digits αποτελεί ίσως το πιο φιλόδοξο τεχνολογικό έργο που έχει δημιουργηθεί ποτέ από ευρωπαϊκή εταιρεία εκτός του παραδοσιακού χώρου της πληροφορικής.
Στις 21 Ιουλίου ανοίγει επισήμως τις πύλες του, φιλοξενώντας περισσότερους από 3.500 εργαζομένους σε ένα συγκρότημα που θυμίζει περισσότερο την πανεπιστημιούπολη της Google ή της Apple στην Καλιφόρνια παρά μια γερμανική επαρχιακή πόλη.
Πέντε γυάλινα κτίρια με κυψελοειδή αρχιτεκτονική, τεχνητές λίμνες, πάρκα, χώρους άθλησης, εστιατόρια και παιδικό σταθμό συνθέτουν μια εγκατάσταση που δεν σχεδιάστηκε μόνο για να στεγάσει εργαζομένους, αλλά και για να αποτελέσει σύμβολο μιας νέας φιλοδοξίας.
“Δεν έχουμε κανέναν λόγο να αισθανόμαστε κατώτεροι από τη Google ή οποιαδήποτε άλλη εταιρεία”, δηλώνει ο Wagner με χαρακτηριστική αυτοπεποίθηση.
Η αυτοκρατορία που γεννήθηκε από τη Lidl
Το εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι το έργο αυτό δεν υλοποιείται στο Σαν Φρανσίσκο, στο Σιάτλ ή στο Όστιν. Βρίσκεται στο Bad Friedrichshall, μια μικρή πόλη της νοτιοδυτικής Γερμανίας, λίγα μόλις χιλιόμετρα από το Heilbronn, γενέτειρα του ανθρώπου που βρίσκεται πίσω από ολόκληρο το εγχείρημα.
Ο Dieter Schwarz, ο 86χρονος ιδρυτής της Lidl και σήμερα πλουσιότερος άνθρωπος της Γερμανίας, δημιούργησε μία από τις μεγαλύτερες επιχειρηματικές αυτοκρατορίες της Ευρώπης ξεκινώντας από το λιανεμπόριο τροφίμων. Σήμερα ο Όμιλος Schwarz απασχολεί περισσότερους από 600.000 εργαζόμενους παγκοσμίως μέσω των αλυσίδων Lidl και Kaufland, ενώ το 2025 πραγματοποίησε κύκλο εργασιών που πλησίασε τα €185 δισ.
Το μέγεθος αυτό ξεπερνά τις πωλήσεις γερμανικών κολοσσών όπως η SAP, η Mercedes-Benz και η Bayer, με μοναδική εξαίρεση τη Volkswagen.
Όμως ο Dieter Schwarz δεν περιορίστηκε ποτέ στο λιανεμπόριο.
Ακολουθώντας τη φιλοσοφία ότι ένας όμιλος πρέπει να ελέγχει όσο το δυνατόν περισσότερα στάδια της λειτουργίας του, επένδυσε διαχρονικά στη βιομηχανία τροφίμων, στην ανακύκλωση, στη διαχείριση αποβλήτων, στην εφοδιαστική αλυσίδα και πλέον στην ψηφιακή τεχνολογία.
Η Schwarz Digits αποτελεί το νεότερο και ίσως πιο φιλόδοξο κεφάλαιο αυτής της στρατηγικής.
Η Ευρώπη θέλει να αποκτήσει τη δική της Google
Για αρκετά χρόνια η Schwarz Digits λειτουργούσε σχεδόν αποκλειστικά ως ο εσωτερικός τεχνολογικός βραχίονας του ομίλου.Διαχειριζόταν τα πληροφοριακά συστήματα περισσότερων από 14.500 καταστημάτων Lidl και Kaufland σε όλο τον κόσμο, εξασφαλίζοντας τη λειτουργία των δικτύων, των data centers και των ψηφιακών υπηρεσιών.
Σήμερα όμως ο στόχος είναι πολύ μεγαλύτερος.
Η εταιρεία προσφέρει πλέον υπηρεσίες cloud computing, κυβερνοασφάλειας και διαχείρισης δεδομένων σε κυβερνήσεις, δημόσιους οργανισμούς και ιδιωτικές επιχειρήσεις. Το αφήγημα που συνοδεύει αυτή τη στρατηγική είναι σαφές.
Η Ευρώπη, υποστηρίζει η Schwarz Digits, δεν μπορεί να συνεχίσει να εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από αμερικανικούς ή κινεζικούς τεχνολογικούς κολοσσούς για τις κρίσιμες ψηφιακές της υποδομές. “Αν δεν κάθεσαι στο τραπέζι των αποφάσεων, καταλήγεις να είσαι μέρος του μενού”, λέει χαρακτηριστικά ο Bernd Wagner, συνοψίζοντας τη φιλοσοφία του εγχειρήματος.
Η φιλοδοξία της εταιρείας είναι να προσφέρει στην Ευρώπη μία αξιόπιστη εναλλακτική λύση απέναντι στις Amazon Web Services, Microsoft Azure και Google Cloud, ενισχύοντας την ψηφιακή αυτονομία της ηπείρου.
Τα πρώτα μεγάλα συμβόλαια
Η στρατηγική αυτή αρχίζει ήδη να αποδίδει.
Η Schwarz Digits έχει εξασφαλίσει σημαντικές συνεργασίες με δημόσιους οργανισμούς και κυβερνήσεις, μεταξύ των οποίων υπουργεία της Γερμανίας, η κυβέρνηση της Ολλανδίας, αλλά και η Γερμανική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (DFB).
Παράλληλα, ο όμιλος υλοποιεί μία από τις μεγαλύτερες ιδιωτικές επενδύσεις στην ιστορία του.
Στο Spreewald, νότια του Βερολίνου, κατασκευάζεται ένα υπερσύγχρονο κέντρο δεδομένων, συνολικού ύψους €11 δισ.Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μεμονωμένη επένδυση που έχει πραγματοποιήσει ποτέ ο Όμιλος Schwarz και αποτελεί το θεμέλιο πάνω στο οποίο φιλοδοξεί να οικοδομήσει τη νέα ψηφιακή του αυτοκρατορία.
Το Heilbronn γίνεται η πρωτεύουσα της ευρωπαϊκής τεχνητής νοημοσύνης
Η ιστορία της Schwarz Digits δεν αφορά μόνο την ανάπτυξη μιας νέας τεχνολογικής εταιρείας. Στην πραγματικότητα αποτελεί μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου σχεδίου, το οποίο φιλοδοξεί να μεταμορφώσει ολόκληρη την περιοχή του Heilbronn σε ένα από τα σημαντικότερα οικοσυστήματα καινοτομίας στην Ευρώπη.
Πίσω από αυτή τη στρατηγική βρίσκεται και πάλι ο Dieter Schwarz.
Σε αντίθεση με πολλούς δισεκατομμυριούχους που επενδύουν αποκλειστικά στις επιχειρήσεις τους, ο ιδρυτής της Lidl επέλεξε εδώ και δεκαετίες να κατευθύνει μεγάλο μέρος της περιουσίας του στην εκπαίδευση, την έρευνα και την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών.
Η πεποίθησή του είναι απλή: καμία οικονομία δεν μπορεί να πρωταγωνιστήσει στην ψηφιακή εποχή χωρίς ανθρώπινο κεφάλαιο υψηλής ποιότητας.
Η πόλη που αλλάζει ταυτότητα
Το Heilbronn υπήρξε επί δεκαετίες μια τυπική βιομηχανική πόλη της νοτιοδυτικής Γερμανίας. Παρά τη στρατηγική της θέση και την οικονομική της δραστηριότητα, δεν συγκαταλεγόταν ποτέ στα μεγάλα ευρωπαϊκά κέντρα τεχνολογίας. Σήμερα η εικόνα αυτή αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς.
Η πόλη εξελίσσεται σταδιακά σε έναν κόμβο πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων, νεοφυών επιχειρήσεων και μεγάλων τεχνολογικών επενδύσεων, προσελκύοντας επιστήμονες, μηχανικούς και ερευνητές από ολόκληρο τον κόσμο.
Η αλλαγή είναι τόσο έντονη ώστε πολλοί αναλυτές μιλούν ήδη για τη “γερμανική Silicon Valley”.
Η εκπαίδευση ως επένδυση
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη μεταμόρφωση διαδραματίζει το Ίδρυμα Dieter Schwarz, το οποίο ιδρύθηκε το 1999 και αποτελεί σήμερα έναν από τους μεγαλύτερους ιδιωτικούς χρηματοδότες εκπαιδευτικών και ερευνητικών προγραμμάτων στη Γερμανία.
Οι επενδύσεις του επικεντρώνονται σε τέσσερις βασικούς πυλώνες:
- ανώτατη εκπαίδευση,
- επιστημονική έρευνα,
- επιχειρηματικότητα,
- τεχνολογική καινοτομία.
Στην “Πανεπιστημιούπολη Εκπαίδευσης” που δημιούργησε το ίδρυμα λειτουργούν πανεπιστήμια, ερευνητικά ινστιτούτα και σχολές διοίκησης επιχειρήσεων, φιλοξενώντας ήδη περίπου 8.000 φοιτητές, ενώ ο αριθμός αυτός αυξάνεται κάθε χρόνο.
Στόχος δεν είναι απλώς η παροχή γνώσεων, αλλά η δημιουργία ενός οικοσυστήματος όπου πανεπιστήμια, επιχειρήσεις και ερευνητικά κέντρα συνεργάζονται στενά, επιταχύνοντας τη μεταφορά της καινοτομίας στην πραγματική οικονομία.
Η επιστήμη γίνεται εμπειρία
Λίγα λεπτά από την πανεπιστημιούπολη βρίσκεται η Experimenta, το μεγαλύτερο διαδραστικό επιστημονικό κέντρο της Γερμανίας.
Οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν από κοντά εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, ρομποτικής, βιοτεχνολογίας και ψηφιακών τεχνολογιών, μέσα από διαδραστικές εγκαταστάσεις και εργαστήρια.
Η Experimenta δεν αποτελεί μόνο έναν σημαντικό τουριστικό πόλο έλξης. Λειτουργεί και ως εργαλείο εξοικείωσης των νέων με τις τεχνολογίες που αναμένεται να καθορίσουν την οικονομία των επόμενων δεκαετιών.
Το μεγάλο στοίχημα της τεχνητής νοημοσύνης
Η μεγαλύτερη όμως επένδυση βρίσκεται ακόμη υπό κατασκευή.
Στα περίχωρα του Heilbronn αναπτύσσεται το Innovation Park Artificial Intelligence (IPAI), ένα φιλόδοξο τεχνολογικό πάρκο αφιερωμένο αποκλειστικά στην τεχνητή νοημοσύνη.
Οι πρώτες εγκαταστάσεις αναμένεται να λειτουργήσουν το 2027, ενώ το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος όπου θα συνεργάζονται εταιρείες υψηλής τεχνολογίας, πανεπιστήμια, ερευνητικά εργαστήρια και νεοφυείς επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, περισσότεροι από 5.000 επιστήμονες, μηχανικοί και ερευνητές θα εργάζονται στο IPAI, καθιστώντας το ένα από τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά κέντρα ανάπτυξης εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Ήδη περίπου 140 εταιρείες και οργανισμοί συμμετέχουν στο σχετικό δίκτυο συνεργασίας, το οποίο λειτουργεί από το 2022 και επεκτείνεται διαρκώς.
Η στρατηγική πίσω από τις επενδύσεις
Παρότι ο Όμιλος Schwarz και το Ίδρυμα Dieter Schwarz δεν αποκαλύπτουν το συνολικό ύψος των επενδύσεων, η φιλοσοφία τους είναι ξεκάθαρη.
Η Γερμανία δεν επιδιώκει απλώς να αποκτήσει περισσότερες εταιρείες τεχνολογίας.
Επιδιώκει να δημιουργήσει ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα, όπου η εκπαίδευση, η επιστημονική έρευνα, οι επιχειρήσεις, οι υποδομές cloud και η τεχνητή νοημοσύνη θα λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύνολο.
Με αυτόν τον τρόπο ευελπιστεί να περιορίσει την εξάρτηση της Ευρώπης από αμερικανικούς και ασιατικούς τεχνολογικούς κολοσσούς και να αποκτήσει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία σε έναν τομέα που θεωρείται κρίσιμος για την οικονομία και την εθνική ασφάλεια.
Από το «Heilbronx» στην πόλη του μέλλοντος
Ο δήμαρχος του Heilbronn, Harry Mergel, περιγράφει αυτή τη μετάβαση ως τη μεγαλύτερη αλλαγή στην ιστορία της πόλης.
Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, οι ίδιοι οι κάτοικοι αποκαλούσαν ειρωνικά την πόλη τους “Heilbronx”, θέλοντας να υπογραμμίσουν τον βιομηχανικό χαρακτήρα και την περιορισμένη διεθνή της απήχηση.
Σήμερα όμως το Heilbronn συγκαταλέγεται στις γερμανικές πόλεις με την υψηλότερη αγοραστική δύναμη, ενώ προσελκύει ολοένα περισσότερους επιστήμονες και εξειδικευμένους επαγγελματίες από την Ινδία, την Κίνα και άλλες χώρες, οι οποίοι εγκαθίστανται στην περιοχή για να εργαστούν στις νέες τεχνολογικές επενδύσεις.
Για τη δημοτική αρχή, το IPAI και οι πρωτοβουλίες του Ομίλου Schwarz δεν αποτελούν απλώς αναπτυξιακά έργα.
Αντιπροσωπεύουν μια στρατηγική επένδυση στο μέλλον της περιοχής και στη θέση της Γερμανίας στην παγκόσμια οικονομία της γνώσης.
Μπορεί η Ευρώπη να αποκτήσει τη δική της Google;
Όσο εντυπωσιακές κι αν είναι οι εγκαταστάσεις της Schwarz Digits, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει ένα.
Μπορεί πραγματικά μια ευρωπαϊκή εταιρεία να ανταγωνιστεί τους τεχνολογικούς κολοσσούς των Ηνωμένων Πολιτειών;
Οι αριθμοί δείχνουν ότι η πρόκληση είναι τεράστια.
Μόνο η Amazon Web Services (AWS), ο μεγαλύτερος πάροχος υπηρεσιών cloud στον κόσμο, πραγματοποίησε το προηγούμενο έτος κύκλο εργασιών που ξεπέρασε τα $135 δισ.
Αντίθετα, η Schwarz Digits εμφανίζει συνολικά έσοδα περίπου €2,2 δις. από όλες τις δραστηριότητές της.
Η διαφορά μεγέθους είναι χαώδης.
Η Amazon, η Microsoft και η Google διαθέτουν δεκάδες υπερσύγχρονα data centers σε κάθε ήπειρο, επενδύουν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως σε έρευνα και ανάπτυξη και απασχολούν εκατοντάδες χιλιάδες εξειδικευμένους μηχανικούς.
Με τα σημερινά δεδομένα, η Schwarz Digits δεν μπορεί να τις ανταγωνιστεί σε κλίμακα.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να τις ανταγωνιστεί σε στρατηγική.
Το μεγάλο χαρτί λέγεται «ψηφιακή κυριαρχία»
Η διοίκηση της Schwarz Digits γνωρίζει ότι δεν θα κερδίσει τη μάχη προσφέροντας φθηνότερο cloud. Το πραγματικό της πλεονέκτημα είναι διαφορετικό.
Βασίζεται στη διαρκώς αυξανόμενη ανησυχία ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και επιχειρήσεων για την εξάρτηση από ξένες ψηφιακές υποδομές.
Τα τελευταία χρόνια η έννοια της ψηφιακής κυριαρχίας (Digital Sovereignty) έχει αποκτήσει κεντρική θέση στις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η εμπειρία της πανδημίας, οι κυβερνοεπιθέσεις, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η ολοένα εντονότερη γεωπολιτική αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας κατέστησαν σαφές ότι οι ψηφιακές υποδομές δεν αποτελούν πλέον απλώς επιχειρηματικά εργαλεία.
Αποτελούν κρίσιμες υποδομές εθνικής ασφάλειας.
Όταν δημόσια δεδομένα, πληροφοριακά συστήματα υπουργείων, ενεργειακών δικτύων ή νοσοκομείων φιλοξενούνται αποκλειστικά σε αμερικανικές πλατφόρμες, η τεχνολογία μετατρέπεται ταυτόχρονα και σε γεωπολιτική ισχύ.
Αυτό ακριβώς το επιχείρημα αξιοποιεί η Schwarz Digits.
Δεν πουλά μόνο υπηρεσίες cloud.
Πουλά την ιδέα ότι τα ευρωπαϊκά δεδομένα πρέπει να παραμένουν στην Ευρώπη, υπό ευρωπαϊκή νομοθεσία και ευρωπαϊκό έλεγχο.
Η Γερμανία επενδύει στην τεχνολογική αυτονομία
Η στρατηγική αυτή δεν αποτελεί πρωτοβουλία μόνο της Schwarz Digits.
Εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της Γερμανίας αλλά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης να περιορίσουν την τεχνολογική τους εξάρτηση από τρίτες χώρες. Το Βερολίνο επενδύει ήδη σημαντικά κεφάλαια σε ημιαγωγούς, τεχνητή νοημοσύνη, υπολογιστικά νέφη, κυβερνοασφάλεια και υπερυπολογιστές.
Αντίστοιχα, οι Βρυξέλλες προωθούν πρωτοβουλίες όπως το European Chips Act, το AI Act και μεγάλα επενδυτικά προγράμματα για την ανάπτυξη ευρωπαϊκών ψηφιακών υποδομών.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Schwarz Digits φιλοδοξεί να εξελιχθεί στον βασικό ιδιωτικό τεχνολογικό πρωταθλητή της Γερμανίας.
Ο άνθρωπος που αποφεύγει τα φώτα της δημοσιότητας
Παρά το τεράστιο μέγεθος του επιχειρηματικού του ομίλου, ο Dieter Schwarz εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πιο αινιγματικές προσωπικότητες της ευρωπαϊκής επιχειρηματικής σκηνής. Εμφανίζεται ελάχιστα δημοσίως. Δεν παραχωρεί συνεντεύξεις.
Οι φωτογραφίες του είναι εξαιρετικά περιορισμένες, ενώ οι κάτοικοι του Heilbronn υποστηρίζουν ότι κυκλοφορεί στην πόλη χωρίς να γίνεται εύκολα αντιληπτός.
Σε μια εποχή όπου πολλοί δισεκατομμυριούχοι μετατρέπονται οι ίδιοι σε δημόσια πρόσωπα, ο ιδρυτής της Lidl ακολουθεί την ακριβώς αντίθετη διαδρομή.
Προτιμά να αφήνει τα έργα του να μιλούν αντί για τον ίδιο.
Ένα στοίχημα που ξεπερνά μια εταιρεία
Η επιτυχία ή η αποτυχία της Schwarz Digits δεν θα κριθεί μόνο από τα οικονομικά της αποτελέσματα.Θα αποτελέσει και μια δοκιμασία για το κατά πόσο η Ευρώπη μπορεί να δημιουργήσει δικούς της τεχνολογικούς πρωταθλητές σε μια αγορά που σήμερα κυριαρχείται σχεδόν ολοκληρωτικά από αμερικανικές και, ολοένα περισσότερο, κινεζικές εταιρείες.
Για δεκαετίες η ευρωπαϊκή οικονομία διέπρεπε στην αυτοκινητοβιομηχανία, στη βιομηχανική παραγωγή, στη χημική βιομηχανία και στον μηχανολογικό εξοπλισμό.
Στην ψηφιακή οικονομία όμως βρέθηκε να ακολουθεί τις εξελίξεις αντί να τις καθορίζει.
Η επένδυση του Dieter Schwarz επιχειρεί να αλλάξει αυτή την πραγματικότητα.
Το μέλλον χτίζεται σήμερα
Οι επόμενοι πέντε έως δέκα χρόνοι θα δείξουν εάν η Schwarz Digits μπορεί να εξελιχθεί σε έναν ευρωπαϊκό τεχνολογικό κολοσσό ή αν θα παραμείνει ένας ισχυρός, αλλά περιφερειακός παίκτης.
Σε κάθε περίπτωση, η επένδυση έχει ήδη πετύχει κάτι σημαντικό.
Έχει μετατρέψει μια μικρή γερμανική πόλη σε σημείο αναφοράς για την τεχνητή νοημοσύνη, έχει δημιουργήσει ένα από τα μεγαλύτερα οικοσυστήματα καινοτομίας της Ευρώπης και έχει επαναφέρει στο προσκήνιο μια συζήτηση που μέχρι πρόσφατα φαινόταν ουτοπική:
Μπορεί η Ευρώπη να αποκτήσει τη δική της Google, τη δική της Amazon ή τη δική της Microsoft;
Η απάντηση παραμένει ανοιχτή.
Ωστόσο, ο άνθρωπος που δημιούργησε τη μεγαλύτερη αλυσίδα εκπτωτικών σούπερ μάρκετ της Ευρώπης έχει αποδείξει περισσότερες από μία φορές ότι δεν φοβάται να επενδύει μακροπρόθεσμα, ακόμη κι όταν οι περισσότεροι θεωρούν το εγχείρημα υπερβολικά φιλόδοξο.
Ίσως, τελικά, η σημαντικότερη κληρονομιά του Dieter Schwarz να μην είναι η Lidl, αλλά η προσπάθεια να αποδείξει ότι η Ευρώπη μπορεί να διεκδικήσει ξανά πρωταγωνιστικό ρόλο στην παγκόσμια τεχνολογική κούρσα.
Add comment
Comments