Τα $ 5.000 ανά ουγγιά μπαίνουν ξανά στο τραπέζι – Πίσω από την άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων κρύβεται μια πολύ βαθύτερη ιστορία: τη σύγκρουση ανάμεσα στο διογκούμενο κρατικό χρέος, τα παραστατικά νομίσματα και τον χρυσό.
Από τον Κέλσο | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Ο χρυσός βρίσκεται αυτή την περίοδο αντιμέτωπος με έναν συνδυασμό παραγόντων που, υπό φυσιολογικές συνθήκες, θα έπρεπε να τον πιέζουν έντονα: υψηλότερες αποδόσεις ομολόγων, αυστηρότερη νομισματική πολιτική και ισχυρότερο δολάριο. Κι όμως, εξακολουθεί να διαπραγματεύεται πάνω από τα $4.000 ανά ουγγιά. Αυτή η ανθεκτικότητα δεν είναι τυχαία. Αντίθετα, μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι η αγορά χρυσού βρίσκεται μπροστά σε μία από τις σημαντικότερες ανοδικές περιόδους των τελευταίων δεκαετιών.
Το παράδοξο των υψηλών αποδόσεων
Θεωρητικά, όταν οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων ανεβαίνουν, ο χρυσός γίνεται λιγότερο ελκυστικός. Ο λόγος είναι απλός: ο χρυσός δεν καταβάλλει τόκο. Επομένως, όσο αυξάνεται η απόδοση που μπορεί να εξασφαλίσει ένας επενδυτής από ένα κρατικό ομόλογο, τόσο αυξάνεται και το κόστος ευκαιρίας της κατοχής χρυσού. Αυτό ακριβώς συμβαίνει τώρα. Οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων έχουν κινηθεί έντονα ανοδικά, με την απόδοση του δεκαετούς τίτλου να φθάνει σε επίπεδα που δεν είχαν παρατηρηθεί για περίπου δύο δεκαετίες.
Ωστόσο, η αγορά ενδέχεται να επικεντρώνεται υπερβολικά στη βραχυπρόθεσμη εικόνα. Ο χρυσός έχει κατορθώσει τα τελευταία χρόνια να αψηφήσει σε σημαντικό βαθμό την παραδοσιακή σχέση του με την αγορά ομολόγων. Όταν οι μεταβολές των αποδόσεων είναι μεγάλες, η σχέση μπορεί προσωρινά να επανεμφανιστεί. Σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα, όμως, κάτι βαθύτερο φαίνεται να βρίσκεται σε εξέλιξη.
Διαβάστε ακόμα: Γιατί ο χρυσός παραμένει ελκυστική επένδυση
Ο πληθωρισμός δεν έχει εξαφανιστεί από τη συνείδηση των καταναλωτών
Ένας δεύτερος παράγοντας είναι ο πληθωρισμός. Οι χρηματοπιστωτικές αγορές μπορεί να εμφανίζουν σχετικά συγκρατημένες μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό, όμως η εικόνα που έχουν οι καταναλωτές είναι διαφορετική. Μετά από διαδοχικά κύματα αυξήσεων στις τιμές, νοικοκυριά και καταναλωτές έχουν συνηθίσει πλέον στην ιδέα ότι οι πληθωριστικές αναταράξεις μπορούν να επιστρέφουν συχνά. Και εδώ βρίσκεται ένα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό της αγοράς χρυσού: η ψυχολογία της βρίσκεται πιο κοντά στην ψυχολογία του μέσου καταναλωτή παρά σε εκείνη των επαγγελματιών επενδυτών.
Παράλληλα, οι κεντρικές τράπεζες αντιμετωπίζουν ένα πρόβλημα που τα επιτόκια από μόνα τους δεν μπορούν να λύσουν. Μπορούν να περιορίσουν τη ζήτηση αυξάνοντας το κόστος του χρήματος. Δεν μπορούν όμως να παράγουν περισσότερο πετρέλαιο, φυσικό αέριο, σιτηρά ή πρώτες ύλες ούτε να εξαφανίσουν γεωπολιτικές συγκρούσεις και ακραία καιρικά φαινόμενα που διαταράσσουν την προσφορά. Επομένως, οι πληθωριστικές πιέσεις από την πλευρά της προσφοράς μπορούν να επιμένουν ακόμη και μέσα σε ένα περιβάλλον υψηλών επιτοκίων.
Η πραγματική ιστορία βρίσκεται στο κρατικό χρέος
Η μεγάλη ιστορία όμως, δεν είναι ούτε τα επιτόκια ούτε ο επόμενος αριθμός του πληθωρισμού. Είναι το κρατικό χρέος. Οι κυβερνήσεις έχουν συσσωρεύσει τεράστιους όγκους υποχρεώσεων και, όσο τα επιτόκια παραμένουν υψηλά, τόσο αυξάνεται το κόστος εξυπηρέτησής τους. Στην περίπτωση των ΗΠΑ, η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη καθώς η Ομοσπονδιακή Τράπεζα περιορίζει σταδιακά τον τεράστιο όγκο ομολόγων που είχε συγκεντρώσει στον ισολογισμό της μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.
Για χρόνια, η εξαιρετικά χαλαρή νομισματική πολιτική βοήθησε να διατηρούνται οι αποδόσεις σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Δεν υπάρχει όμως καμία εγγύηση ότι αυτό μπορεί να συνεχιστεί επ' αόριστον. Και όσο αυξάνεται το δημόσιο χρέος, τόσο δυσκολότερη γίνεται η εξίσωση.
Η «δημοσιονομική κυριαρχία»
Εδώ εμφανίζεται μια έννοια ιδιαίτερα σημαντική για την επόμενη φάση της αγοράς: η δημοσιονομική κυριαρχία. Πρόκειται για την κατάσταση κατά την οποία το μέγεθος του δημόσιου χρέους και οι ανάγκες χρηματοδότησης του κράτους αρχίζουν ουσιαστικά να περιορίζουν την ελευθερία της κεντρικής τράπεζας. Θεωρητικά, μια κεντρική τράπεζα μπορεί να διατηρεί τα επιτόκια υψηλά όσο χρειάζεται προκειμένου να αντιμετωπίσει τον πληθωρισμό.
Στην πράξη, όμως, όσο αυξάνονται τα επιτόκια, αυξάνονται και οι τόκοι που πρέπει να πληρώνει το Δημόσιο για το χρέος του. Κάποια στιγμή η νομισματική και η δημοσιονομική πολιτική αρχίζουν να συγκρούονται. Ένα τέτοιο καθεστώς είναι ιδιαίτερα ευνοϊκό για τον χρυσό, επειδή αυξάνει τον κίνδυνο οι κεντρικές τράπεζες να αναγκαστούν τελικά να χαλαρώσουν τη νομισματική πολιτική προκειμένου να αποτρέψουν χρηματοπιστωτική αστάθεια.
Χρυσός εναντίον παραστατικού χρήματος
Ο χρυσός δεν αντιμετωπίζεται πλεόν απλώς ως ένα εμπόρευμα. Αντιμετωπίζετα ως ένα εναλλακτικό νομισματικό περιουσιακό στοιχείο. Σε αντίθεση με το δολάριο, το ευρώ ή το γεν, η προσφορά του χρυσού δεν μπορεί να αυξηθεί με απόφαση μιας κεντρικής τράπεζας. Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή κατά την οποία τα κράτη έχουν μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα, το χρέος αυξάνεται και οι κεντρικές τράπεζες μπορεί κάποια στιγμή να βρεθούν μπροστά στο δίλημμα μεταξύ καταπολέμησης του πληθωρισμού και διατήρησης της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Η αντιπαράθεση, επομένως, μετατρέπεται σταδιακά σε κάτι μεγαλύτερο. Παραστατικό χρήμα εναντίον ενός φυσικού περιουσιακού στοιχείου που λειτουργεί εδώ και αιώνες ως υποκατάστατο νομίσματος.
Αυτή μπορεί να αποδειχθεί μία από τις ισχυρότερες ανοδικές ιστορίες για τον χρυσό όχι μόνο αυτής της δεκαετίας αλλά ενδεχομένως και μεγαλύτερης χρονικής περιόδου.
Το παράδοξο: Αυτό που πιέζει σήμερα τον χρυσό μπορεί αύριο να τον εκτοξεύσει
Εδώ βρίσκεται και η φαινομενική αντίφαση. Οι υψηλές αποδόσεις των ομολόγων είναι σήμερα αρνητικές για τον χρυσό. Αλλά ο λόγος για τον οποίο οι αποδόσεις ανεβαίνουν μπορεί τελικά να γίνει θετικός για τον χρυσό. Αν οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις για να χρηματοδοτήσουν κυβερνήσεις με ολοένα μεγαλύτερο χρέος, τότε αυξάνεται το κόστος εξυπηρέτησης αυτού του χρέους. Και όσο αυξάνεται το κόστος, τόσο μεγαλώνει η πίεση προς τις κεντρικές τράπεζες και τις κυβερνήσεις. Δημιουργείται έτσι ένας πιθανός φαύλος κύκλος:
περισσότερο χρέος → υψηλότερες αποδόσεις → μεγαλύτερο κόστος τόκων → μεγαλύτερη δημοσιονομική πίεση → αυξημένη πιθανότητα νομισματικής χαλάρωσης → μεγαλύτερη αμφισβήτηση της αξίας των νομισμάτων.
Και ακριβώς στο τελευταίο στάδιο αυτής της αλυσίδας εμφανίζεται ο χρυσός.
Τα $5.000 επιστρέφουν στο τραπέζι
Παρά τις σημερινές πιέσεις, δεν μειώνεται η αισιοδοξία για την πορεία του πολύτιμου μετάλλου. Ο χρυσός μπορεί να παραμείνει πάνω από τα $4.000 ανά ουγγιά μέχρι το τέλος του 2026. Και εφόσον ο πληθωρισμός αρχίσει να επιβραδύνεται, οδηγώντας χαμηλότερα τις αποδόσεις των ομολόγων και αποδυναμώνοντας παράλληλα το δολάριο, είναι πιθανό η τιμή να βρίσκεται λίγο κάτω από τα $5.000 ανά ουγγιά μέσα στους επόμενους 12 μήνες.
Η πρόβλεψη δεν είναι χωρίς κινδύνους. Εάν οι αποδόσεις των ομολόγων παραμείνουν υψηλές για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και οι σημερινές εκτιμήσεις για την οικονομία αποδειχθούν λανθασμένες, ο χρυσός θα μπορούσε να κινηθεί περισσότερο πλάγια παρά ανοδικά.
Το μεγάλο στοίχημα της δεκαετίας
Το πραγματικό ερώτημα επομένως δεν είναι απλώς εάν ο χρυσός θα φθάσει τα $4.500 ή τα $5.000. Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι τι ακριβώς προεξοφλεί η αγορά χρυσού. Η σημερινή ανθεκτικότητα του μετάλλου απέναντι στις υψηλές αποδόσεις δεν αποτελεί παράδοξο. Μπορεί να αποτελεί προειδοποίηση. Οι αγορές ίσως αρχίζουν να αποτιμούν έναν κόσμο στον οποίο το συνεχώς αυξανόμενο δημόσιο χρέος περιορίζει σταδιακά την ελευθερία των κεντρικών τραπεζών και επαναφέρει στο προσκήνιο ένα περιουσιακό στοιχείο που δεν αποτελεί υποχρέωση κανενός κράτους και δεν μπορεί να δημιουργηθεί με το πάτημα ενός κουμπιού.
Σε αυτή την περίπτωση, η μεγάλη ιστορία του χρυσού για τα επόμενα χρόνια δεν θα είναι απλώς η άνοδος της τιμής του. Θα είναι η σταδιακή επαναξιολόγηση του ίδιου του ρόλου του χρήματος.
Add comment
Comments