Η ιδιότητα του χρυσού ως "ασφαλούς καταφυγίου" αμφισβητείται - ξανά.
Οι τιμές έχουν υποχωρήσει αισθητά από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, σημειώνοντας πτώση περίπου 12%. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με την αντίληψη ότι ο χρυσός λειτουργεί ως επενδυτικό καταφύγιο που προσφέρει σταθερότητα (ή ακόμη και άνοδο) σε περιόδους αναταραχής στις αγορές, αυξημένης αβεβαιότητας ή γεωπολιτικών εντάσεων.
Ωστόσο, εκτιμώ ότι ο ρόλος του χρυσού παραμένει άθικτος, ακόμη κι αν βραχυπρόθεσμα αλλάζει "ρόλο", και αναμένω ότι οι τιμές θα δοκιμάσουν εκ νέου ιστορικά υψηλά. Ο χρυσός μπορεί να λειτουργεί τόσο ως πρωταγωνιστής όσο και ως υποστηρικτικός παράγοντας στις αγορές - αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έχει χάσει τον παραδοσιακό του ρόλο.
Σε περιόδους κρίσης, οι επενδυτές μετακινούνται μεταξύ διαφορετικών περιουσιακών στοιχείων, ενώ οι απώλειες στα χρηματιστήρια ενεργοποιούν απαιτήσεις για επιπλέον εξασφαλίσεις (margin) στις συναλλαγές. Ο χρυσός είναι ένα από τα ελάχιστα assets που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για παροχή ρευστότητας χωρίς να συνεπάγονται ζημίες.
Ιστορικά, τέτοιες ανάγκες ρευστότητας τείνουν να ασκούν πιέσεις στον χρυσό για διάστημα τεσσάρων έως έξι εβδομάδων μετά από ένα σοκ· όταν όμως αυτές οι πιέσεις υποχωρούν, οι επενδυτές επανατοποθετούνται στον χρυσό. Η διαδικασία αυτή μπορεί να διαρκέσει περισσότερο σε παρατεταμένες κρίσεις - για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης χρειάστηκαν πάνω από τέσσερις μήνες για να ανακτήσει ο χρυσός τις απώλειές του.
Παρότι αυτή τη φορά η πτώση είναι εντονότερη σε σχέση με προηγούμενα γεωπολιτικά επεισόδια, ιδίως στη Μέση Ανατολή, υπάρχουν εξηγήσεις για αυτή την απόκλιση. Οι τιμές του χρυσού είχαν φτάσει σε ιστορικά υψηλά τον Ιανουάριο, οδηγώντας και τα διαπραγματεύσιμα αμοιβαία προϊόντα (ETPs) που τις παρακολουθούν σε νέα ρεκόρ, καθώς η ζήτηση από επενδυτές αυξήθηκε έντονα. Αυτό κατέστησε τον χρυσό βασικό υποψήφιο για ρευστοποιήσεις.
Διαβάστε ακόμα: Πόσους φόρους πληρώνει ένας Αμερικάνος;
Η απόκλιση της τιμής spot από τον κινητό μέσο όρο 50 ημερών εκτινάχθηκε τον Ιανουάριο σε επίπεδα που είχαν να παρατηρηθούν από το 1999. Σήμερα συμβαίνει το αντίστροφο: οι τιμές spot έχουν υποχωρήσει κάτω από τον κινητό μέσο όρο των 50 ημερών και η διαφορά είναι η μεγαλύτερη από το 2013. Ο χρυσός πέρασε από υπεραγορασμένη ζώνη τον Ιανουάριο σε υπερπουλημένη από την έναρξη της σύγκρουσης.
Τι μας λέει, λοιπόν, η τιμή του χρυσού; Κατ’ αρχάς, οι αγορές παραμένουν αβέβαιες ως προς τη διάρκεια της σύγκρουσης, γεγονός που διατηρεί υψηλή τη ζήτηση για ρευστότητα. Αυτό αποτυπώνεται και στην άνοδο της τεκμαρτής μεταβλητότητας στην αγορά χρυσού, η οποία έχει φτάσει σε επίπεδα που είχαν καταγραφεί τελευταία φορά την περίοδο της πανδημίας.
Παράλληλα, ο χρυσός φαίνεται να έχει επιστρέψει στο να επηρεάζεται βραχυπρόθεσμα από τις προσδοκίες για τα επιτόκια στις ΗΠΑ και την αβεβαιότητα γύρω από την πολιτική αντίδραση στην τρέχουσα κρίση. Μακροπρόθεσμα, οι τιμές του χρυσού τείνουν να υποχωρούν όταν ενισχύονται οι προσδοκίες για αυξήσεις επιτοκίων, καθώς αυξάνεται το κόστος ευκαιρίας διακράτησής του - δεδομένου ότι δεν αποδίδει τόκο ή μέρισμα.
Η σχέση αυτή είχε σε μεγάλο βαθμό αποδυναμωθεί από τα τέλη του 2022, λόγω των αγορών χρυσού από κεντρικές τράπεζες, αλλά τις τελευταίες εβδομάδες επανέρχεται, καθώς οι προσδοκίες για μειώσεις επιτοκίων στις ΗΠΑ φέτος έχουν εξασθενήσει.
Δύο βασικοί παράγοντες που αξίζει να παρακολουθούνται είναι τα διαπραγματεύσιμα προϊόντα (ETPs) και οι ροές από τις κεντρικές τράπεζες. Οι επενδυτές σε ETPs τείνουν να ακολουθούν πιο στενά τις προσδοκίες για τα πραγματικά επιτόκια, παρά τους διαρθρωτικούς παράγοντες. Οι καθαρές εκροές από ETPs τον Μάρτιο οδεύουν προς τη μεγαλύτερη πτώση από τον Σεπτέμβριο του 2022, υποδηλώνοντας μια βραχυπρόθεσμη απομάκρυνση από τα "ασφαλή καταφύγια" ως κίνητρο επένδυσης στον χρυσό.
Ωστόσο, οι ρευστοποιήσεις σε ETPs έχουν αρχίσει να επιβραδύνονται, κάτι που υποδηλώνει ότι οι υπερβολικές τοποθετήσεις έχουν σε μεγάλο βαθμό εκκαθαριστεί. Όσον αφορά τις κεντρικές τράπεζες, οι αγορές παρακολουθούν ενδεχόμενα σημάδια πωλήσεων αποθεμάτων που συσσωρεύτηκαν τα τελευταία χρόνια. Οι καθαρές αγορές τους μειώθηκαν πέρυσι σε όγκο (863 τόνοι από πάνω από 1.000), αλλά συνέχισαν να κινούνται σε ιστορικά υψηλά σε όρους αξίας.
Παρά ταύτα, υπάρχουν πολλοί λόγοι που στηρίζουν την άποψη ότι οι τιμές του χρυσού θα πρέπει να κινηθούν υψηλότερα. Ο χρυσός δεν αποτιμά προς το παρόν τον κίνδυνο ύφεσης: ιστορικά, σε περιόδους ύφεσης καταγράφει άνοδο κατά μέσο όρο 15%, ενώ τα εμπορεύματα με έντονη βιομηχανική χρήση επηρεάζονται αρνητικά από τη μείωση της παραγωγής.
Επίσης, δεν ενσωματώνει πλήρως τους φόβους για στασιμοπληθωρισμό. Ακόμη και αν η σύγκρουση λήξει άμεσα, οι τιμές του πετρελαίου είναι πιθανό να παραμείνουν υψηλότερες για μεγαλύτερο διάστημα, ενισχύοντας τις ανησυχίες για άνοδο του πληθωρισμού. Ως αποθήκη αξίας, ο χρυσός τείνει να ενισχύεται σε περιβάλλον αυξανόμενου πληθωρισμού, ιδιαίτερα όταν αυτός είναι απροσδόκητος και παρατεταμένος.
Πολλοί από τους διαρθρωτικούς παράγοντες που στηρίζουν τον χρυσό παραμένουν ενεργοί: τα υψηλά επίπεδα δημόσιου χρέους στις ΗΠΑ και διεθνώς, η αποδυνάμωση των νομισμάτων, η αβεβαιότητα στο εμπόριο και τους δασμούς, καθώς και οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι.
Ο χρυσός αποτιμά ταυτόχρονα πολλαπλές πηγές ανησυχίας, γεγονός που σημαίνει ότι η πορεία του δύσκολα θα είναι γραμμική βραχυπρόθεσμα. Οι τρέχουσες ανάγκες ρευστότητας ενδέχεται να συνεχίσουν να ασκούν πιέσεις για κάποιο διάστημα ακόμη. Ωστόσο, εκτιμάται ότι οι τιμές θα επανέλθουν σε ανοδική τροχιά τους επόμενους μήνες.
Από τεχνικής πλευράς, ο κινητός μέσος όρος 200 ημερών δεν έχει διασπαστεί από τον Οκτώβριο του 2023, στοιχείο που υποδηλώνει την ύπαρξη "πατώματος" στις τιμές. Η πυξίδα της αγοράς χρυσού εξακολουθεί να δείχνει προς τα πάνω.
Suki Cooper (επικεφαλής παγκόσμιας έρευνας για τα εμπορεύματα στη Standard Chartered)
Επιμέλεια/Απόδοση: Γ.Π.
Add comment
Comments