Στις 5 Ιουλίου 2015, περίπου τριάμισι εκατομμύρια συμπολίτες μας ψήφισαν "ΟΧΙ" (ΟΞΙ, όπως το έθεσε ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ) στο Δημοψήφισμα που έθετε στην κρίση του ελληνικού λαού την πρόταση των δανειστών για παράταση/ανανέωση της δανειακής σύμβασης. Δεν θα απείχε πολύ από την πραγματικότητα η υπόθεση ότι υπήρχαν τριάμισι εκατομμύρια ερμηνείες για το τι ακριβώς ρωτούσε το Δημοψήφισμα. Αλλος ψήφιζε για παραμονή ή όχι στην Ευρωζώνη, χωρίς να βγούμε από την ΕΕ. Αλλος μαζί με έξοδο από την ΕΕ. Κάποιοι για να στηρίξουν την Πρώτη Φορά Αριστερά. Ορισμένοι από θυμό ("όχι σε όλα"). Μερικοί για να βγούμε από τα μνημόνια, αλλά να συνεχίσουμε να παίρνουμε λεφτά.
Το βέβαιο είναι ότι κανείς δεν ήξερε ακριβώς τι ήταν αυτές οι μαγικές επεξηγηματικές λέξεις που υπήρχαν στο κάτω μέρος της ερώτησης και περιέγραφαν τις υποτιθέμενες προτάσεις. Είναι λίαν αμφίβολο εάν υπήρχαν 100 άνθρωποι στον πλανήτη που είχαν διαβάσει ολόκληρες αυτές τις προτάσεις. Κι όμως, ένας ολόκληρος λαός κλήθηκε να τις εγκρίνει ή να τις απορρίψει, χωρίς ποτέ να τις έχει δει. Η Πέγκυ Βελεγράκη, το 2015 ήταν επικεφαλής της Διεύθυνσης Προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους. Στο ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΙ "Στο Χιλιοστό" διηγείται - ανάμεσα σε πολλά άλλα - πώς ο 80χρονος αγρότης πατέρας της τή ρώτησε τι ακριβώς είναι αυτό που του ζητούσαν να πάει να ψηφίσει. Προφανώς δεν ήταν ο μόνος που δεν ήξερε, αλλά ήταν από τους λίγους που, τουλάχιστον, ρώτησαν.
Τα μέλη της τότε κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ επιμένουν μέχρι σήμερα ότι το ερώτημα του Δημοψηφίσματος ήταν σαφές. Πώς μπορεί, όμως, να είναι σαφές κάτι το οποίο δεν γνωρίζεις; Και, κυρίως, του οποίου τις συνέπειες δεν γνωρίζεις; Πολλοί άνθρωποι, ιδιαίτερα εξ αριστερών του πολιτικού φάσματος, τσαντίστηκαν με τον Αλέξη Τσίπρα επειδή "έκανε κωλοτούμπα" και μετέτρεψε το "όχι" σε "ναι". Δεν ισχύει. Σε αυτό έχει δίκιο ο Τσίπρας. Το ερώτημα ήταν τόσο θολό και παραπειστικό που σχεδόν οποιαδήποτε απάντηση, ή εξέλιξη, θα ήταν σωστή: "Γειά σου Γιάν(ν)η, κουκιά σπέρνω".
Διαβάστε ακόμα: Νέα Αριστερά: Οι γίγαντες του 1% και του 2%
Αυτό που θα έπρεπε να μας έχει εξοργίσει συλλογικά είναι το γεγονός ότι κάναμε Δημοψήφισμα για κάτι ανύπαρκτο. Οι εκπρόσωποι των "θεσμών" που μιλάνε στο ντοκιμαντέρ το έκαναν σαφές σε όλους τους τόνους: Οι προτάσεις επί των οποίων ψηφίσαμε, παρότι τις αγνοούσαμε, δεν υπήρχαν πλέον στο τραπέζι. Και άγνωστες και ανύπαρκτες δηλαδή. Δημοψήφισμα Sci Fi.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι τι θα κάναμε εάν ξέραμε την αλήθεια· εάν μας είχε πει κάποιος "δεν υπάρχει ούτε μια στο εκατομμύριο να πάρουμε λεφτά χωρίς μέτρα, όσο καθυστερούμε τα μέτρα σκληραίνουν κι άμα βγούμε από το ευρώ θα γίνει αιματοχυσία", θα ήμασταν τόσο άνετοι με το "όχι"; Θα ήμασταν τόσο άνετοι με το Δημοψήφισμα γενικά; Εάν κάποιος μας είχε εξηγήσει αναλυτικά τις συνέπειες της εξόδου της χώρας από την Ευρωζώνη, θα ήμασταν εξίσου "επαναστατικοί"; Εάν μιλούσε στον κόσμο τότε, αντί του Αλέξη Τσίπρα, η κυρία Βελεγράκη, η οποία ζούσε από μέσα το απόλυτο χάος και έτρεμε η ψυχή της, θα ήμασταν τόσο γενναιόδωρα "αντιστασιακοί";
Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι δεν είχαν ιδέα τι σήμαιναν όλα αυτά. Λιποθυμούσαν έξω από τις τράπεζες με τα capital controls των 60 ευρώ την ημέρα, αλλά δεν σκέφτονταν καν ότι με εθνικό νόμισμα θα πήγαιναν στην τράπεζα με τις σακούλες των σκουπιδιών για να πάρουν μισό τόνο πληθωρικό χρήμα που θα άξιζε μόνο για προσάναμμα. Δεν τους το είχε πει κανείς. Κι αν τους το είχαν πει κάποιοι, δεν το πίστευαν. Πίστευαν στη ρητορική των συμβολισμών: Εθνικές κυριαρχίες, υπερηφάνειες και τα λοιπά. Νόμιζαν ότι θα συνεχίζει κάθε πρώτη του μήνα να μπαίνει ο μισθός τους και με αυτόν, επιτέλους, θα ζούσαν βασιλικά. Και με το κεφάλι ψηλά.
Κι εδώ, βέβαια, έρχεται η τεράστια ευθύνη των θεσμών, και κυρίως των Ευρωπαίων. Κανείς τους δεν είπε - εντάξει, μερικοί το ψέλλισαν - ότι όταν τσαλαπατούσαν τους Ελληνες και τους εξευτέλιζαν με τα πιο σκληρά μέτρα, εκείνοι θα ήταν λογικό να αντιδράσουν. Να κλωτσήσουν "τυφλά". Με αυτόν τον τρόπο έστρεψαν έναν ολόκληρο λαό μακριά από τη λογική και κατ’ ευθείαν στην αγκαλιά του πιο θολού λαϊκισμού: Η ίδια η κυβέρνηση ζητούσε επίμονα χρήματα από τους δανειστές, όσο σε εμάς μιλούσε για απεξαρτήσεις και εθνικές υπερηφάνειες. Ο Ελληνας δεν ήταν έτοιμος να πεινάσει. Αυτό που ψήφισε ήταν τον χορτάτο σκύλο και την ολόκληρη πίτα. Διότι αυτό του έταξαν. Και κινδύνευσε να τα χάσει και τα δύο.
Εχουμε μάθει το μάθημα; Μάλλον ναι. Σε μεγάλο βαθμό, τουλάχιστον. Αυτό φαίνεται και από την "νέα" προσέγγιση του Αλέξη Τσίπρα. Το τόνισε μερικές φορές το "ευρωπαϊκή Ελλάδα" στην ομιλία του στο Θησείο. Δεν έχει σημασία αν το πιστεύει ή όχι. Σημασία έχει ότι αυτός μας το δίδαξε το μάθημα και τώρα ξέρει ότι έχει να κάνει με πιο ψυλλιασμένους μαθητές. Το ερώτημα του τίτλου δεν θα απαντηθεί ποτέ σε υποθετικό επίπεδο. Σε πρακτικό, το απαντούν ήδη οι δημοσκοπήσεις και πιθανώς θα το απαντήσουν οριστικά οι επόμενες εκλογές: Πλέον, πριν δώσουμε την απάντηση, θέλουμε να ξέρουμε την ερώτηση.
Add comment
Comments