Η Magic Formula Investing είναι μια συστηματική επενδυτική μέθοδος που ανέπτυξε ο επενδυτής και ακαδημαϊκός Joel Greenblatt. Στόχος της είναι να εντοπίζει εταιρείες που είναι ταυτόχρονα αποδοτικές στη χρήση του κεφαλαίου τους και ελκυστικά αποτιμημένες.
Η ονομασία της μπορεί να δημιουργεί την εντύπωση μιας συνταγής για εύκολες αποδόσεις. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια ποσοτική στρατηγική επιλογής και κατάταξης μετοχών. Δεν υπόσχεται κέρδη ούτε εξαλείφει τον κίνδυνο της αγοράς.
Η βασική ιδέα: καλή επιχείρηση σε λογική τιμή
Η μέθοδος συνδυάζει δύο κριτήρια:
- Αποδοτικότητα κεφαλαίου: Πόσο αποτελεσματικά αξιοποιεί η επιχείρηση τα κεφάλαια και τα περιουσιακά στοιχεία που χρειάζεται για να λειτουργήσει.
- Απόδοση κερδών σε σχέση με την αξία της επιχείρησης: Πόσο λειτουργικό κέρδος παράγει η εταιρεία σε σύγκριση με τη συνολική αξία της.
Η βασική διατύπωση της Magic Formula χρησιμοποιεί το EBIT - κέρδη προ τόκων και φόρων - και στους δύο υπολογισμούς:
Απόδοση κερδών (Earnings Yield) = EBIT ÷ Enterprise Value
Απόδοση κεφαλαίου (Return on Capital) = EBIT ÷ (Καθαρά πάγια στοιχεία + Κεφάλαιο κίνησης)
Το Enterprise Value (EV) εκφράζει την αξία της επιχείρησης, λαμβάνοντας υπόψη την κεφαλαιοποίηση και τον καθαρό δανεισμό της. Η απόδοση κερδών βοηθά να εκτιμηθεί πόσο λειτουργικό κέρδος αντιστοιχεί στην αξία που αποδίδει η αγορά στην επιχείρηση. Η απόδοση κεφαλαίου εξετάζει πόσο αποτελεσματικά χρησιμοποιούνται τα πάγια και το κεφάλαιο κίνησης για τη δημιουργία λειτουργικών κερδών. Όσο υψηλότερο είναι το αποτέλεσμα, τόσο μεγαλύτερη φαίνεται - με βάση αυτόν τον δείκτη - η λειτουργική αποδοτικότητα.
Πώς κατατάσσονται οι μετοχές
Η μέθοδος δεν αναζητά απλώς εταιρείες με τον υψηλότερο δείκτη σε μία μόνο κατηγορία. Κατατάσσει τις εταιρείες χωριστά με βάση την απόδοση κερδών και την απόδοση κεφαλαίου και στη συνέχεια συνδυάζει τις δύο κατατάξεις. Έτσι, μια εταιρεία μπορεί να έχει καλή συνολική θέση επειδή συνδυάζει σχετικά υψηλή αποδοτικότητα με ελκυστική αποτίμηση, ακόμη κι αν δεν βρίσκεται πρώτη σε κάθε επιμέρους δείκτη. Η διαδικασία περιλαμβάνει συνήθως τη δημιουργία ενός συνόλου μεγάλων εταιρειών, τον αποκλεισμό χρηματοοικονομικών εταιρειών και εταιρειών κοινής ωφέλειας, την κατάταξη των υπόλοιπων μετοχών και τη σταδιακή δημιουργία χαρτοφυλακίου από τις υψηλότερα καταταγμένες. Η αναδιάρθρωση γίνεται ετησίως, ενώ η στρατηγική προϋποθέτει πολυετή εφαρμογή.
Ένα απλό παράδειγμα
Ας υποθέσουμε ότι δύο εταιρείες έχουν τα εξής στοιχεία:
- Η Εταιρεία Α εμφανίζει EBIT €100 εκατ. και Enterprise Value €1 δισ. Η απόδοση κερδών της είναι 10%.
- Η Εταιρεία Β εμφανίζει EBIT €80 εκατ. και Enterprise Value €500 εκατ. Η απόδοση κερδών της είναι 16%.
Με βάση μόνο αυτόν τον δείκτη, η Εταιρεία Β εμφανίζεται φθηνότερη σε σχέση με τα λειτουργικά κέρδη της. Για να ολοκληρωθεί όμως η αξιολόγηση κατά Magic Formula, πρέπει να υπολογιστεί και η απόδοση κεφαλαίου της. Η τελική κατάταξη συνδυάζει τις δύο επιδόσεις. Το παράδειγμα δείχνει και το όριο της μεθόδου: οι δείκτες λειτουργούν ως εργαλείο επιλογής και σύγκρισης, όχι ως πλήρης ανάλυση της επιχείρησης.
Γιατί έγινε δημοφιλής
Η Magic Formula προσφέρει ένα σαφές πλαίσιο αξιολόγησης και περιορίζει την εξάρτηση από την καθημερινή ειδησεογραφία ή τις παρορμητικές αποφάσεις. Επιπλέον, μετατρέπει την επενδυτική ιδέα "καλή εταιρεία σε καλή τιμή" σε συγκεκριμένη διαδικασία κατάταξης. Ο Greenblatt έχει αποδώσει στη στρατηγική υψηλές ιστορικές επιδόσεις, ενώ ορισμένες ανεξάρτητες δοκιμές έδειξαν υπεραπόδοση έναντι του S&P 500. Ωστόσο, τα αποτελέσματα των δοκιμών διαφέρουν σημαντικά και δεν πρέπει να συγχέονται με εγγύηση μελλοντικής απόδοσης.
Οι περιορισμοί που πρέπει να γνωρίζει ο επενδυτής
Οι δείκτες δεν εξηγούν ολόκληρη την επιχείρηση. Η κατάταξη δεν εξετάζει από μόνη της την ποιότητα της διοίκησης, τη θέση της εταιρείας στον κλάδο, την ανθεκτικότητα των κερδών ή τις προοπτικές ανάπτυξης.
Η χαμηλή αποτίμηση μπορεί να έχει λόγο ύπαρξης. Μια μετοχή μπορεί να φαίνεται φθηνή επειδή η αγορά αναμένει επιδείνωση των κερδών ή του επιχειρηματικού μοντέλου. Η ποσοτική κατάταξη δεν διαχωρίζει πάντα μια υποτιμημένη εταιρεία από μια επιχείρηση που αντιμετωπίζει διαρκή προβλήματα.
Η στρατηγική μπορεί να υστερεί για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Σε μια δοκιμή, η Magic Formula εμφάνισε ετησιοποιημένη απόδοση 11,4% για την περίοδο 2003–2015, έναντι 8,7% για τον S&P 500. Το αποτέλεσμα αφορά συγκεκριμένη περίοδο και συγκεκριμένες παραδοχές. Δεν αποδεικνύει ότι η στρατηγική θα υπεραποδίδει σε κάθε αγορά ή στο μέλλον.
Μια κριτική δοκιμή της μεθόδου καταγράφει, επίσης, περιόδους μεγάλης υποχώρησης και μεταβλητότητας. Στην ανάλυση εκείνη, το χαρτοφυλάκιο εμφάνισε πτώση περίπου 57% στην περίοδο 2007–2010 και υστέρησε έναντι της αγοράς μετά το 2010. Αυτά τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν ότι η συνέπεια στην εφαρμογή μπορεί να είναι δύσκολη όταν η στρατηγική περνά παρατεταμένα διαστήματα χαμηλών αποδόσεων.
Τι σημαίνει για τους επενδυτές εκτός ΗΠΑ
Η μέθοδος αναπτύχθηκε για την αμερικανική αγορά και τα φίλτρα εξαιρούν, μεταξύ άλλων, χρηματοοικονομικές εταιρείες, εταιρείες κοινής ωφέλειας και μη αμερικανικές εταιρείες. Η εφαρμογή της σε άλλες αγορές απαιτεί προσαρμογές: διαθέσιμα λογιστικά στοιχεία, κλαδικές διαφορές και φορολογικοί κανόνες δεν είναι ίδιοι παντού. Οι φορολογικές αναφορές του αρχικού μοντέλου αφορούν τις ΗΠΑ και δεν μεταφέρονται αυτομάτως στην Ελλάδα.
Εν κατακλείδι
Η Magic Formula είναι ένα χρήσιμο εκπαιδευτικό παράδειγμα του πώς μπορούν να συνδυαστούν η αποτίμηση και η ποιότητα λειτουργίας μιας επιχείρησης σε ένα συστηματικό επενδυτικό φίλτρο. Η αξία της βρίσκεται κυρίως στην πειθαρχία και στη συγκρίσιμη διαδικασία που προσφέρει.
Η κατάταξη, όμως, δεν υποκαθιστά τη θεμελιώδη ανάλυση. Τα ιστορικά αποτελέσματα εξαρτώνται από την περίοδο, τις παραδοχές και την εφαρμογή, ενώ οι επενδυτές πρέπει να εξετάζουν αν μπορούν να αντέξουν μεγάλες υποχωρήσεις και πολυετή υστέρηση. Η "μαγική" φόρμουλα, τελικά, είναι ένας τρόπος να οργανώνεται η αναζήτηση - όχι υπόσχεση υπεραπόδοσης.
Add comment
Comments