Ένας πρόεδρος, ένας πόλεμος και ένα χρέος

Published on March 20, 2026 at 12:35 PM

Ο υπουργός πολέμου των ΗΠΑ ζήτησε να εγκριθεί ένα ποσό της τάξης των $200 δις για τον πόλεμο στο Ιράν. "$200 δις είναι ασήμαντο πόσο για να καταστρέψεις ένα επικίνδυνο καθεστώς", δήλωσε. Είναι όμως;

Αν το έχεις - και μάλιστα σε περίσσευμα - είναι. Αν πρέπει να το δανειστείς, δεν είναι και τόσο ασήμαντο.

Η διακυβέρνηση Τραμπ, έχει πρόβλημα προτεραιοτήτων. Προφανώς δεν είναι μόνο αυτό το πρόβλημά της, αλλά προσωρινά ας περιοριστούμε σε αυτό. Πράγματι, η ραθυμία των δημοκρατικών κυβερνήσεων, έφεραν τις ΗΠΑ σε δυσμενή θέση σε ότι αφορά τη θέση τους στον διεθνή ανταγωνισμό - κυρίως με την Κίνα. Η ταχύτατη ανάπτυξη της Κινέζικης οικονομίας και η επικυριαρχία πολλών Κινέζικων επιχειρήσεων σε παγκόσμιο επίπεδο, είναι μαθηματικά βέβαιο ότι θα απειλήσουν την πρωτοκαθεδρία της Ουάσινγκτον. Πριν κάποια χρόνια, το "κινέζικο αυτοκίνητο" ήταν συνώνυμο του "Αλβανού τουρίστα", σήμερα τα κινέζικα αυτοκίνητα κατακλύζουν του δρόμους των Ευρωπαϊκών πόλεων.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, δίνεις έμφαση στην οικονομική σου ανάπτυξη, στην διαμόρφωση ενός σταθερού και βιώσιμου μακροοικονομικού περιβάλλοντος για τις επιχειρήσεις σου, στην περαιτέρω τόνωση των επενδύσεων σε R&D. Γεωστρατηγικά, πράγματι, δεν μπορείς να μείνεις και αδιάφορος στην εντυπωσιακή διείσδυση της Κίνας στη γειτονιά σου. Η Κίνα είχε καταφέρει να γίνει προνομιακός συνομιλητής και εταίρος με τα περισσότερα κράτη της Λατινικής Αμερικής, δημιουργώντας και "κράτους/δορυφόρους" στην πίσω αυλή των ΗΠΑ, όπως η Βενεζουέλα. Μια αντίδραση από την πλευρά της υπερδύναμης, ήταν αναμενόμενη.

Όμως σε επίπεδο προτεραιοτήτων, ο ιδιόμορφος πρόεδρος των ΗΠΑ, έχει χάσει την μπάλα, κατά το κοινών λεγόμενο. Ήρθε - θεωρητικώς - στην εξουσία για να συμμαζέψει τα ασυμμάζευτα της Αμερικάνικης οικονομίας. Τι έκανε; Επί της ουσίας τρύπες στο νερό. Ξεκίνησε με την επιτροπή DOGE που με επικεφαλής τον Μασκ θα εντόπιζε τις σπατάλες του ομοσπονδιακού κράτους. Κάποια προσπάθεια έγινε στην αρχή, σήμερα έχει παντελώς ατονήσει.

Παρέλαβε ένα ιλιγγιώδες έλλειμμα, το οποίο προσπάθησε να περιορίσει με τον πλέον ακατάλληλο τρόπο. Φορολογώντας μαζικά τους Αμερικανούς δια των δασμών. Το αιτιολόγησε προβάλλοντας το επιχείρημα ότι το κάνει για να μειώσει τα εμπορικά ελλείμματα της χώρας. Τα εμπορικά ελλείμματα τα μειώνεις παράγοντας ανταγωνιστικά προϊόντα και υπηρεσίες, όχι φορολογώντας τους πολίτες σου και αφαιρώντας το κίνητρο της καινοτομίας από τον εγχώριο επιχειρηματικό περιβάλλον.

Αλλά και η υπόθεση των δασμών τελικά ναυάγησε και η χώρα κινδυνεύει να πληρώσει τεράστιες αποζημιώσεις.

Εν τω μεταξύ, το έλλειμμα που ήρθε να τιθασεύσει παραμένει καρφωμένο στο ταβάνι. Το χρέος αυξάνεται αδιάκοπα, οι τόκοι του χρέους πλέον αντιπροσωπεύουν σαν ποσοστό το 20% των συνολικών ομοσπονδιακών εσόδων. Πολλές πολιτείες βουλιάζουν στα χρέη και προσπαθούν να τα αντιμετωπίσουν με φόρους επί της περιουσίας των "πλουσίων", άλλο ένα χτύπημα στην επενδυτική κοινότητα και στο appetite για επενδύσεις.

Έναντι όλων αυτών, ο πρόεδρος αποφάσισε να ξεκινήσει έναν πόλεμο, απέναντι σε ένα άθλιο, απολίτιστο και απάνθρωπο καθεστώς - πράγματι - χωρίς να προσδιορίζει με σαφήνεια τους στρατηγικούς στόχους - ή μάλλον αλλάζοντάς τους ανά 5 λεπτά - και διαβεβαιώνοντας τις αγορές πως θα τελειώσει σύντομα, την ώρα που συνεχώς κλιμακώνεται.

Και απλά ετοιμάζει ένα Plan B (της Κούβας), αν στο Ιράν τελικά πάει Κουβά.

Που ποντάρει. Στο ότι δεν έχουν εμφανιστεί ακόμα οι Bond Vigilantes. Τι είναι αυτοί; Είναι οι αυτόκλητοι τιμωροί των ομολόγων. Κάνουν τεράστια υπομονή απέναντι στα ελλείμματα και στα χρέη, ειδικά αν έχουν μεγάλη έκθεση σε μία χώρα. Αν όμως εντοπίσουν ότι διαχρονικά αδιαφορείς προκλητικά στο να αναλάβεις δράση, τιμωρούν. Πως;

Απλό, βγαίνουν και πουλάνε. Ανεβάζοντας την προσφορά των ομολόγων, πέφτει η τιμή. Και όταν πέσει η τιμή, ανεβαίνει η απόδοση. Και όταν πρέπει να εκδόσεις νέο χρέος, οι επενδυτές ζητούν σαν απόδοση την αυξημένη που προσδιορίζεται στις αγορές. 

Και μια άνοδος των αποδόσεων σε μια οικονομία με χρέος κοντά $40 τρις, θα ισοδυναμεί με παγκόσμιο σεισμό 8,5 ρίχτερ με μικρό εστιακό βάθος.

Και τότε το ασήμαντο ποσό των $200 δις που ζητάει ο υπουργός πολέμου, θα του δοθεί μεν, πληθωριστικό δε.

 

Γ.Δ.  

Add comment

Comments

There are no comments yet.