Η αυριανή συνεδρίαση της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων (ECON) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θεωρείται από πολλούς η σημαντικότερη στιγμή μέχρι σήμερα για το σχέδιο του ψηφιακού ευρώ.
Η ψηφοφορία δεν αφορά ακόμη την οριστική κυκλοφορία του νέου ψηφιακού νομίσματος, αλλά θα καθορίσει αν το εγχείρημα θα αποκτήσει το αναγκαίο πολιτικό και νομοθετικό υπόβαθρο για να προχωρήσει προς την τελική του φάση.
Για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, πρόκειται για κάτι πολύ περισσότερο από ένα νέο μέσο πληρωμών. Το ψηφιακό ευρώ αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής που συνδέεται με τη νομισματική κυριαρχία της Ευρώπης, την τεχνολογική ανεξαρτησία της και τη μείωση της εξάρτησης από αμερικανικά και κινεζικά συστήματα πληρωμών.
Τι ακριβώς είναι το ψηφιακό ευρώ
Το ψηφιακό ευρώ θα αποτελεί ηλεκτρονική μορφή χρήματος κεντρικής τράπεζας. Θα εκδίδεται από το Ευρωσύστημα, θα έχει την ίδια αξία με τα μετρητά και θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα και όχι ως αντικαταστάτης τους.
Σε αντίθεση με τις τραπεζικές καταθέσεις, θα αποτελεί άμεση υποχρέωση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Με απλά λόγια, ο κάτοχος ψηφιακού ευρώ θα κατέχει ψηφιακό χρήμα κεντρικής τράπεζας και όχι χρήμα εμπορικής τράπεζας.
Η σχεδίαση του συστήματος προβλέπει:
- πληρωμές μέσω κινητού τηλεφώνου,
- δυνατότητα χρήσης ακόμη και χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο,
- δωρεάν βασική χρήση για τους πολίτες,
- αποδοχή σε ολόκληρη την Ευρωζώνη,
- διανομή μέσω τραπεζών και παρόχων πληρωμών.
Γιατί η ΕΚΤ πιέζει για την υλοποίησή του
Η Φρανκφούρτη θεωρεί ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε μια περίοδο αυξανόμενης εξάρτησης από ξένες υποδομές πληρωμών.
Σήμερα, μεγάλο μέρος των ηλεκτρονικών συναλλαγών στην Ευρώπη διεκπεραιώνεται μέσω αμερικανικών δικτύων όπως Visa, Mastercard, PayPal, Apple Pay και Google Pay. Η ΕΚΤ εκτιμά ότι η εξάρτηση αυτή δημιουργεί στρατηγικούς κινδύνους σε μια περίοδο εντεινόμενου γεωπολιτικού ανταγωνισμού.
Ο Πιέρο Τσιπολόνε, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι το ψηφιακό ευρώ είναι απαραίτητο για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής νομισματικής κυριαρχίας και της ανθεκτικότητας του ευρωπαϊκού συστήματος πληρωμών.
Οι φόβοι και οι αντιδράσεις
Παρά την πολιτική στήριξη που απολαμβάνει το σχέδιο, οι επικριτές του παραμένουν πολλοί.
Οι κυριότερες ανησυχίες αφορούν:
- την προστασία της ιδιωτικότητας,
- την πιθανότητα κρατικής παρακολούθησης συναλλαγών,
- τις επιπτώσεις στο τραπεζικό σύστημα,
- το κόστος υλοποίησης,
- τη χρησιμότητα ενός νέου συστήματος όταν ήδη υπάρχουν αποτελεσματικές ηλεκτρονικές πληρωμές.
Ορισμένοι οικονομολόγοι και ακαδημαϊκοί υποστηρίζουν ότι η ΕΚΤ δεν έχει ακόμη εξηγήσει επαρκώς ποιο πρόβλημα λύνει το ψηφιακό ευρώ για τον μέσο πολίτη. Άλλοι εκφράζουν φόβους ότι η συγκέντρωση δεδομένων πληρωμών θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για αυξημένη κρατική εποπτεία.
Η ΕΚΤ απορρίπτει αυτές τις αιτιάσεις και επιμένει ότι το ψηφιακό ευρώ θα σχεδιαστεί με υψηλό επίπεδο προστασίας προσωπικών δεδομένων, ενώ οι offline συναλλαγές θα προσφέρουν χαρακτηριστικά παρόμοια με αυτά των μετρητών.
Τι διακυβεύεται στην αυριανή ψηφοφορία
Η αυριανή απόφαση της Επιτροπής ECON δεν σημαίνει ότι το ψηφιακό ευρώ θα κυκλοφορήσει άμεσα.
Αντίθετα, θα αποτελέσει το βασικό πολιτικό σήμα προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το αν το νομοθετικό πλαίσιο μπορεί να προχωρήσει προς την τελική του μορφή.
Η ΕΚΤ έχει ξεκαθαρίσει ότι η τεχνική προετοιμασία συνεχίζεται, αλλά χωρίς ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν μπορεί να ληφθεί η τελική απόφαση έκδοσης.
Πότε θα μπορούσε να κυκλοφορήσει
Ακόμη και αν η πολιτική διαδικασία εξελιχθεί ομαλά, το ψηφιακό ευρώ δεν αναμένεται να εμφανιστεί στα πορτοφόλια των Ευρωπαίων πριν από το τέλος της δεκαετίας.
Η ίδια η ΕΚΤ εκτιμά ότι εφόσον το νομοθετικό πλαίσιο εγκριθεί εντός του 2026, η πρώτη έκδοση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί γύρω στο 2029.
Μέχρι τότε θα προηγηθούν πιλοτικές εφαρμογές, δοκιμές ασφαλείας, έλεγχοι λειτουργικότητας και προσαρμογές από τράπεζες και παρόχους πληρωμών.
Η μεγαλύτερη νομισματική αλλαγή μετά την εισαγωγή του ευρώ;
Για τους υποστηρικτές του σχεδίου, το ψηφιακό ευρώ αποτελεί το φυσικό επόμενο βήμα στην εξέλιξη του ενιαίου νομίσματος.
Για τους επικριτές του, είναι ένα ακριβό και αμφιλεγόμενο εγχείρημα που κινδυνεύει να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από όσα θα λύσει.
Όποια κι αν είναι η τελική έκβαση, η αυριανή ψηφοφορία θεωρείται ορόσημο. Για πρώτη φορά μετά την εισαγωγή του ευρώ πριν από περισσότερα από είκοσι χρόνια, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί βρίσκονται μπροστά στην προοπτική δημιουργίας μιας νέας μορφής δημόσιου χρήματος προσαρμοσμένης στην ψηφιακή εποχή.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν η τεχνολογία το επιτρέπει. Το ερώτημα είναι αν οι Ευρωπαίοι πολιτικοί είναι έτοιμοι να εγκρίνουν τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση στο ευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα από τη γέννηση του ίδιου του ευρώ.
Add comment
Comments