Ο χρυσός επέστρεψε δυναμικά στο επενδυτικό προσκήνιο. Όχι επειδή εξαφανίστηκαν οι μεγάλες αβεβαιότητες που προκάλεσαν την απότομη διόρθωσή του μετά το ιστορικό υψηλό του Ιανουαρίου, αλλά μάλλον επειδή αρκετές από αυτές άρχισαν ξανά να λειτουργούν υπέρ του.
Από το χαμηλό των $3.959 ανά ουγγιά στις 17 Ιουλίου, το πολύτιμο μέταλλο έχει ανακάμψει περίπου 10%, προσελκύοντας εκ νέου κεφάλαια.
Η κίνηση παραμένει, πάντως, πολύ μακριά από την κορυφή των $5.595 που είχε καταγραφεί στα τέλη Ιανουαρίου: ο χρυσός εξακολουθεί να βρίσκεται περίπου 20% χαμηλότερα.
Αυτό ακριβώς κάνει τη σημερινή συγκυρία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα.
Πρόκειται απλώς για μια ισχυρή τεχνική αντίδραση μετά τη μεγάλη πτώση ή έχει αρχίσει να οικοδομείται ο επόμενος ανοδικός κύκλος;
Η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στα διαγράμματα. Βρίσκεται στην Ουάσιγκτον, στη Federal Reserve, στα αμερικανικά ελλείμματα, στο δολάριο, στον Περσικό Κόλπο και - ίσως περισσότερο απ’ όσο συνηθίζαμε - στην Ευρώπη.
Από τα $5.595 στα $3.959 και ξανά προς τα πάνω
Η διαδρομή του χρυσού μέσα στο 2026 υπήρξε ακραία ακόμη και για τα δεδομένα μιας αγοράς που έχει συνηθίσει στις μεγάλες διακυμάνσεις.
Μετά την εκρηκτική άνοδο που οδήγησε την τιμή στα $5.595 ανά ουγγιά στα τέλη Ιανουαρίου, ακολούθησε βαθιά διόρθωση.
Στις 17 Ιουλίου η τιμή υποχώρησε στα $3.959. Από εκεί ξεκίνησε η αντίδραση.
Μέσα σε περίπου έναν μήνα, ο χρυσός ανέκτησε περίπου 10%, όμως το σημαντικότερο στοιχείο βρίσκεται ίσως πίσω από την ίδια την τιμή: ποιοι αγοράζουν.
Οι παραδοσιακοί μεγάλοι αγοραστές εξακολουθούν να είναι παρόντες. Κεντρικές τράπεζες και Ασιάτες επενδυτές συνέχισαν να εκμεταλλεύονται την πτώση.
Αυτή τη φορά, όμως, προστέθηκε ένας ακόμη σημαντικός παίκτης. Η Ευρώπη.
Οι Ευρωπαίοι επέστρεψαν στον χρυσό
Τα διαπραγματεύσιμα προϊόντα χρυσού - ETF και ETC - κατέγραψαν σημαντικές εισροές κατά το δεύτερο τρίμηνο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του World Gold Council που παρατίθενται, οι συνολικές εισροές έφτασαν περίπου τα $3 δισ..
Από αυτά, περίπου $2 δισ. κατευθύνθηκαν σε ευρωπαϊκά προϊόντα χρυσού.
Πρόκειται για μια αξιοσημείωτη μεταβολή στη γεωγραφία της ζήτησης.
Ο χρυσός δεν αποτελεί πλέον μόνο επιλογή των κεντρικών τραπεζών και των ασιατικών αποταμιεύσεων. Ένα μέρος των ευρωπαϊκών κεφαλαίων φαίνεται να αναζητεί και πάλι καταφύγιο στο πολύτιμο μέταλλο.
Και η αιτία πιθανότατα βρίσκεται σε ένα συνδυασμό γεωπολιτικής και οικονομίας.
Ο χρυσός αγοράζει ξανά φόβο
Ο χρυσός έχει μια ιδιόμορφη θέση στις διεθνείς αγορές.
- Δεν προσφέρει τόκο.
- Δεν καταβάλλει μέρισμα.
- Δεν δημιουργεί ταμειακές ροές όπως μια επιχείρηση.
Η αξία του επομένως ενισχύεται ιδιαίτερα όταν οι επενδυτές αρχίζουν να αμφισβητούν την αξία ή τη σταθερότητα των άλλων επιλογών τους.
Ιστορικά, τέσσερις παράγοντες λειτουργούν συχνά υπέρ του:
- γεωπολιτική αβεβαιότητα,
- πληθωρισμός,
- χαμηλότερες πραγματικές αποδόσεις
- και δυσπιστία απέναντι στα κρατικά νομίσματα ή στα δημόσια οικονομικά.
Το εντυπωσιακό στη σημερινή συγκυρία είναι ότι αρκετοί από αυτούς τους παράγοντες εμφανίζονται ταυτόχρονα.
1. Ο Κόλπος ξαναμπήκε στην εξίσωση
Η κατάρρευση της εκεχειρίας στον Κόλπο στις 10 Ιουλίου επανέφερε ένα σημαντικό γεωπολιτικό premium στις αγορές.
Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου δημιουργεί διπλό πρόβλημα. Από τη μία πλευρά αυξάνει τον γεωπολιτικό κίνδυνο.
Από την άλλη αναζωπυρώνει τον φόβο ότι μια ενεργειακή κρίση μπορεί να περάσει ξανά στις τιμές καταναλωτή.
Και αυτό είναι σχεδόν το ιδανικό περιβάλλον για τον χρυσό: φόβος για γεωπολιτική αστάθεια μαζί με φόβο για πληθωρισμό.
2. Η Fed δεν βοηθά πλέον το δολάριο
Στα τέλη Ιουλίου η Federal Reserve διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια. Στη συνέχεια ήρθαν δύο ακόμη σημαντικές ενδείξεις.
Τα στοιχεία της 7ης Αυγούστου έδειξαν επιβράδυνση στην αγορά εργασίας, ενώ εκείνα της 12ης Αυγούστου έδωσαν ενδείξεις αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού.
Ο συνδυασμός μειώνει - τουλάχιστον προς το παρόν - την πιθανότητα νέας αύξησης των αμερικανικών επιτοκίων.
Για τον χρυσό αυτό έχει μεγάλη σημασία.
Όσο υψηλότερες είναι οι αποδόσεις των ασφαλών αμερικανικών τίτλων, τόσο μεγαλύτερο είναι το κόστος ευκαιρίας κατοχής ενός περιουσιακού στοιχείου που δεν πληρώνει τόκο.
Αντιστρόφως, όταν περιορίζονται οι προσδοκίες για υψηλότερα επιτόκια, ένα από τα βασικά μειονεκτήματα του χρυσού υποχωρεί.
Το δολάριο είναι το κλειδί
Υπάρχει όμως ένας ακόμη ισχυρότερος μηχανισμός.
Ο χρυσός αποτιμάται διεθνώς σε δολάρια και κατά κανόνα η σχέση των δύο είναι ανταγωνιστική.
- Ένα ισχυρό δολάριο δυσκολεύει τον χρυσό.
- Ένα ασθενέστερο δολάριο συνήθως τον ευνοεί.
Και το αμερικανικό νόμισμα, που προηγουμένως κέρδιζε έδαφος, άρχισε να υποχωρεί, με την ισοτιμία του ευρώ να περνά εκ νέου πάνω από τα 1,15 δολάρια.
Η αμερικανική παρέμβαση υπέρ του ιαπωνικού γεν στα τέλη Ιουλίου προσέθεσε ακόμη μία παράμετρο.
Το γεγονός ότι στην παρέμβαση χρησιμοποιήθηκαν ευρώ και όχι δολάρια δημιούργησε στην αγορά την εντύπωση ότι οι αμερικανικές αρχές απέφυγαν να διαθέσουν δολάρια, ώστε να μη δημιουργήσουν πρόσθετη πίεση στο νόμισμά τους.
Ακόμη κι αν η πραγματική οικονομική επίπτωση μιας τέτοιας κίνησης είναι περιορισμένη, στις αγορές μετράει συχνά και το μήνυμα.
Και το μήνυμα συνέπεσε με μια περίοδο κατά την οποία οι επενδυτές κοιτάζουν με αυξανόμενη ανησυχία τα δημοσιονομικά των ΗΠΑ.
Το πραγματικό πρόβλημα των ΗΠΑ: δανείζονται πανάκριβα
Η απόδοση του δεκαετούς αμερικανικού Treasury βρίσκεται γύρω στο 4,69%.
Υπό άλλες συνθήκες, μια τόσο υψηλή απόδοση θα μπορούσε να αποτελεί σοβαρό εμπόδιο για τον χρυσό.
Υπάρχει όμως μια δεύτερη ανάγνωση.
Το 4,69% σημαίνει ότι η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου αναχρηματοδοτεί ένα τεράστιο και συνεχώς αυξανόμενο δημόσιο χρέος με εξαιρετικά υψηλό κόστος.
Και όσο το χρέος μεγαλώνει, τόσο μεγαλύτερο τμήμα των ομοσπονδιακών εσόδων κατευθύνεται στην εξυπηρέτησή του.
Επομένως, η υψηλή απόδοση των Treasuries δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά ένδειξη ελκυστικότητας του δολαρίου. Μπορεί ταυτόχρονα να αποτελεί σύμπτωμα δημοσιονομικού κινδύνου.
Αυτό είναι μια πολύ σημαντική αλλαγή για την αγορά χρυσού.
Οι επιστροφές δασμών επιβαρύνουν τα ελλείμματα
Στην ήδη δύσκολη δημοσιονομική εικόνα προστέθηκε το κόστος των επιστροφών δασμών μετά τις σχετικές δικαστικές αποφάσεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται από το Reuters, οι επιστροφές ανήλθαν σε:
Περισσότερα από $104 δισ. μέσα σε τρεις μήνες.
Σε μια χώρα που ήδη αντιμετωπίζει μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα, το ποσό δεν είναι αμελητέο.
Και εδώ εμφανίζεται μία από τις σημαντικότερες επενδυτικές αφηγήσεις της εποχής.
Ο χρυσός δεν αγοράζεται μόνο ως προστασία απέναντι στον πληθωρισμό. Αγοράζεται και ως προστασία απέναντι στον κίνδυνο νομισματικής υποτίμησης που μπορεί να προκαλέσει η χρόνια δημοσιονομική ανισορροπία.
Η μεγάλη στροφή των ETF
Τα στοιχεία των τελευταίων ετών δείχνουν πόσο γρήγορα άλλαξε η στάση των θεσμικών επενδυτών.
Το 2024 οι καθαρές εισροές στα ETF χρυσού ήταν περίπου $4 δισ..
Το 2025 εκτοξεύθηκαν στο ιστορικό ρεκόρ των $89 δισ..
Μέχρι το τέλος Ιουνίου του 2026 είχαν προστεθεί άλλα $11 δισ..
Όμως πίσω από το συνολικό νούμερο κρύβεται μια ενδιαφέρουσα γεωγραφική απόκλιση. Τον Μάιο και τον Ιούνιο, μεγάλα αμερικανικά ETF χρυσού κατέγραψαν εκροές.
Αντίθετα, τον Απρίλιο και ξανά τον Ιούλιο οι ευρωπαϊκές τοποθετήσεις ενισχύθηκαν σημαντικά.
Στο σύνολο του δεύτερου τριμήνου η Βόρεια Αμερική κατέγραψε τελικά μόλις $71 εκατ. καθαρών εισροών - πρακτικά αμελητέο μέγεθος σε σχέση με την αγορά.
Τα συνολικά αποθέματα χρυσού που αντιστοιχούν στα διαπραγματεύσιμα κεφάλαια αυξήθηκαν κατά 23 τόνους, φθάνοντας τους 4.068 τόνους.
Ακόμη και έτσι, βρίσκονται χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό των 4.176 τόνων της 27ης Φεβρουαρίου.
Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ακόμη απόσταση από τα επίπεδα τοποθετήσεων που είχαν συνοδεύσει την προηγούμενη κορύφωση της αγοράς.
Οι Κεντρικές Τράπεζες δεν σταμάτησαν ποτέ να αγοράζουν
Αν υπάρχει ένας αγοραστής που δεν φαίνεται να επηρεάζεται ιδιαίτερα από τις βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις της τιμής, αυτός είναι οι κεντρικές τράπεζες.
Κατά το δεύτερο τρίμηνο, οι καθαρές αγορές έφτασαν τους 289 τόνους.
Η Πολωνία βρέθηκε μεταξύ των μεγαλύτερων αγοραστών, ενώ η Κίνα επιτάχυνε εκ νέου τις τοποθετήσεις της.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία.
Οι κεντρικές τράπεζες δεν αγοράζουν χρυσό επειδή περιμένουν να κερδίσουν 10% μέσα σε δύο μήνες. Αγοράζουν για τη διαχείριση των συναλλαγματικών τους αποθεμάτων και για τη διαφοροποίηση του κινδύνου.
Επομένως, η επίμονη ζήτηση από αυτές υποδηλώνει μια πολύ πιο μακροπρόθεσμη τάση: την προσπάθεια αρκετών χωρών να περιορίσουν, έστω οριακά, την εξάρτηση των αποθεματικών τους από το δολάριο.
Δεν σημαίνει ότι το αμερικανικό νόμισμα χάνει άμεσα τον κυρίαρχο ρόλο του.
Σημαίνει όμως ότι το κίνητρο για diversification παραμένει ισχυρό.
Και στην Ελλάδα; Η χρυσή λίρα πήρε ξανά φωτιά
Η διεθνής άνοδος μεταφέρεται φυσικά και στην ελληνική αγορά μέσω της χρυσής λίρας.
Στις 17 Ιουλίου, κοντά δηλαδή στο πρόσφατο χαμηλό του χρυσού, η Τράπεζα της Ελλάδος αγόραζε τη χρυσή λίρα προς €791,17 και την πωλούσε προς €926,99.
Στις 14 Αυγούστου οι αντίστοιχες τιμές είχαν ανέβει στα: €851,68 αγορά και €997,84 πώληση.
Η μεταβολή μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα είναι εντυπωσιακή.
Η τιμή αγοράς αυξήθηκε κατά περίπου €60,5, ενώ η τιμή πώλησης κατά περίπου €70,9.
Στις 8 Ιουλίου η μεταβλητότητα ήταν τόσο μεγάλη ώστε η Τράπεζα της Ελλάδος χρειάστηκε να αλλάξει τις τιμές δύο φορές μέσα στην ίδια ημέρα.
Αρχικά αγόραζε προς €821,21 και πωλούσε προς €962,15.
Αργότερα οι τιμές μετακινήθηκαν στα €807,49 και €946,10 αντίστοιχα.
Για τον ιδιώτη επενδυτή, όμως, υπάρχει εδώ μια λεπτομέρεια που δεν πρέπει να αγνοείται.
Το μεγάλο spread της χρυσής λίρας
Στις 14 Αυγούστου η διαφορά μεταξύ της τιμής στην οποία η ΤτΕ αγόραζε και εκείνης στην οποία πωλούσε τη λίρα ήταν:
€997,84 - &851,68 = €146,16.
Πρόκειται για πολύ μεγάλο spread.
Άρα η φυσική χρυσή λίρα δεν λειτουργεί όπως ένα ETF που μπορεί να αγοραστεί και να πωληθεί με πολύ μικρότερο κόστος συναλλαγής.
Για να καλύψει κάποιος μόνο αυτή τη διαφορά αγοράς και πώλησης χρειάζεται σημαντική άνοδο της αξίας του χρυσού.
Η λίρα είναι περισσότερο εργαλείο μακροχρόνιας αποθήκευσης αξίας παρά μέσο βραχυπρόθεσμου trading.
Τεχνική αντίδραση ή αρχή νέου ράλι;
Εδώ βρίσκεται το δύσκολο ερώτημα.
Υπάρχουν αρκετά επιχειρήματα υπέρ της συνέχισης της ανόδου: η υποχώρηση του δολαρίου, οι μικρότερες πιθανότητες νέας αύξησης επιτοκίων από τη Fed, η γεωπολιτική αβεβαιότητα, η άνοδος των ενεργειακών τιμών, τα αμερικανικά ελλείμματα, η συνεχής αύξηση του δημόσιου χρέους, οι αγορές των κεντρικών τραπεζών και η επιστροφή των ευρωπαϊκών ETF.
Υπάρχει όμως και το αντίθετο επιχείρημα.
Ο χρυσός είχε χάσει σχεδόν το 30% της αξίας του από την κορυφή του Ιανουαρίου μέχρι το χαμηλό του Ιουλίου.
Έπειτα από μια τόσο βίαιη πτώση, μια αντίδραση 10% δεν είναι από μόνη της αρκετή για να αποδείξει ότι δημιουργήθηκε νέος μακροπρόθεσμος ανοδικός κύκλος.
Μπορεί να πρόκειται απλώς για mean reversion - μια φυσιολογική επιστροφή της τιμής μετά από υπερβολικές πωλήσεις.
Και το γεγονός ότι ο χρυσός παραμένει περίπου 20% κάτω από το ιστορικό υψηλό είναι μια χρήσιμη υπενθύμιση.
Το παράδοξο που θα κρίνει την επόμενη κίνηση
Υπάρχει τελικά μια σύγκρουση δύο ισχυρών δυνάμεων.
Από τη μία βρίσκονται οι υψηλές αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων. Θεωρητικά, αυτές κάνουν τον χρυσό λιγότερο ελκυστικό.
Από την άλλη, όμως, ο λόγος για τον οποίο οι αποδόσεις παραμένουν τόσο υψηλές αρχίζει να ανησυχεί τους επενδυτές.
Οι ΗΠΑ έχουν τεράστιο δημόσιο χρέος. Συνεχίζουν να εμφανίζουν μεγάλα ελλείμματα. Πληρώνουν ολοένα περισσότερα για τόκους.
Και δεν έχει ακόμη εμφανιστεί ένας πειστικός πολιτικός δρόμος για την αποκατάσταση της δημοσιονομικής ισορροπίας.
Εάν οι αγορές θεωρήσουν ότι το 4,69% του δεκαετούς Treasury είναι απλώς μια ελκυστική απόδοση, το δολάριο μπορεί να ενισχυθεί και ο χρυσός να πιεστεί.
Εάν όμως αρχίσουν να θεωρούν ότι το 4,69% είναι ασφάλιστρο κινδύνου για μια δημοσιονομική πορεία που γίνεται ολοένα δυσκολότερη, τότε η εικόνα αντιστρέφεται.
Και ο χρυσός αποκτά ξανά τον ιστορικό του ρόλο.
Όχι ως επένδυση που παράγει εισόδημα. Αλλά ως ασφάλεια απέναντι στην αβεβαιότητα.
Το στοίχημα δεν είναι μόνο η τιμή του χρυσού
Γι’ αυτό και η πραγματική ιστορία πίσω από το τελευταίο ράλι δεν είναι αν η ουγγιά θα επιστρέψει σύντομα στα $5.000 ή στα $5.595.
Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι διαφορετικό: τι ακριβώς φοβούνται όσοι αγοράζουν;
- Οι κεντρικές τράπεζες συνεχίζουν να συσσωρεύουν χρυσό.
- Οι Ασιάτες παραμένουν αγοραστές.
- Οι Ευρωπαίοι επέστρεψαν δυναμικά μέσω ETF και ETC.
Την ίδια στιγμή, οι Αμερικανοί εμφανίζονται πολύ πιο επιφυλακτικοί.
Αυτή η γεωγραφική απόκλιση μπορεί να αποδειχθεί σημαντικότερη από το ίδιο το ράλι του τελευταίου μήνα.
Διότι ο χρυσός λειτουργεί συχνά σαν καθρέφτης της εμπιστοσύνης στο παγκόσμιο νομισματικό σύστημα.
Και αυτή τη στιγμή ο καθρέφτης δείχνει κάτι ενδιαφέρον: η ζήτηση για ασφάλεια επιστρέφει, ενώ η εμπιστοσύνη στο δολάριο, στα δημόσια οικονομικά των ΗΠΑ και στη γεωπολιτική σταθερότητα δεν είναι πλέον τόσο δεδομένη όσο πριν.
Το αν αυτό αρκεί για να οδηγήσει τον χρυσό ξανά προς τα ιστορικά υψηλά μένει να αποδειχθεί.
Αλλά η αγορά έχει ήδη στείλει το πρώτο μήνυμα: μετά τη μεγάλη πτώση του πρώτου εξαμήνου, οι αγοραστές επέστρεψαν.
Add comment
Comments