Για περισσότερο από έναν αιώνα, η ανάπτυξη της αυτοκίνησης σήμαινε σχεδόν αυτόματα ένα πράγμα για την παγκόσμια αγορά ενέργειας: περισσότερα αυτοκίνητα, περισσότερα χιλιόμετρα, περισσότερη βενζίνη και τελικά μεγαλύτερη ζήτηση πετρελαίου.
Από την Αργώ | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Στην Κίνα, όμως, αυτή η σχέση αρχίζει να σπάει. Και ίσως η σημαντικότερη ένδειξη δεν προέρχεται από κάποια εταιρεία ηλεκτρικών αυτοκινήτων ή από μια κυβερνητική εξαγγελία για την πράσινη μετάβαση.
Προέρχεται από τη Sinopec, τον μεγαλύτερο διυλιστή πετρελαίου στον κόσμο.
Οι εγχώριες πωλήσεις καυσίμων της κινεζικής εταιρείας έχουν υποχωρήσει σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από το 2017, ενώ η ίδια προετοιμάζεται για έναν κόσμο στον οποίο η παραγωγή ολοένα περισσότερης βενζίνης και diesel δεν αποτελεί πλέον αυτονόητη συνταγή ανάπτυξης.
Ο πρόεδρός της, Hou Qijun, περιέγραψε το πρόβλημα με εντυπωσιακά απλό τρόπο: όταν περίπου τα μισά νέα αυτοκίνητα δεν χρειάζονται πλέον συμβατικά καύσιμα, η συνεχής αύξηση της παραγωγής βενζίνης και diesel παύει να αποτελεί βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο.
Το ερώτημα επομένως δεν αφορά μόνο τη Sinopec. Αφορά ολόκληρη την παγκόσμια πετρελαϊκή βιομηχανία: Μήπως η Κίνα μάς δείχνει ήδη πώς αρχίζει το τέλος της εποχής της συνεχώς αυξανόμενης ζήτησης βενζίνης;
Η επανάσταση των EV αλλάζει την εξίσωση
Η αλλαγή έχει γίνει με εντυπωσιακή ταχύτητα.
Τον Ιούνιο του 2026, τα ηλεκτροκίνητα μοντέλα αντιστοιχούσαν περίπου στο 63% των λιανικών πωλήσεων επιβατικών αυτοκινήτων στην Κίνα, έναντι 53% έναν χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters.
Δεν πρόκειται πλέον για μια μικρή "πράσινη" αγορά δίπλα στην παραδοσιακή αυτοκινητοβιομηχανία. Τα EV έχουν περάσει στο mainstream.Και αυτό αρχίζει να εμφανίζεται στους ενεργειακούς αριθμούς.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας υπολογίζει ότι μόνο το 2025 τα ηλεκτρικά οχήματα στην Κίνα απέτρεψαν κατανάλωση περίπου 1 εκατ. βαρελιών πετρελαίου ημερησίως. Αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 15% της ποσότητας πετρελαίου που διαφορετικά θα απαιτούσαν οι κινεζικές οδικές μεταφορές, εάν ο στόλος παρέμενε βασισμένος στα συμβατικά οχήματα.
Και η τάση δεν περιορίζεται στα επιβατικά αυτοκίνητα. Η ηλεκτροκίνηση φορτηγών, τα οχήματα φυσικού αερίου και η τεράστια ανάπτυξη του κινεζικού δικτύου τρένων υψηλής ταχύτητας περιορίζουν επίσης τη χρήση πετρελαίου στις μεταφορές.
Αυτό είναι το πραγματικά σημαντικό στοιχείο. Για δεκαετίες, η οικονομική ανάπτυξη της Κίνας και η αύξηση της κατανάλωσης πετρελαίου κινούνταν σχεδόν παράλληλα. Τώρα αρχίζουν να αποσυνδέονται.
Μια οικονομία +20%, αλλά σχεδόν καθόλου περισσότερη βενζίνη και diesel
Τα στοιχεία του IEA είναι αποκαλυπτικά. Μεταξύ 2021 και 2025, το κινεζικό ΑΕΠ αυξήθηκε συνολικά περίπου 20%. Σε μια αναπτυσσόμενη οικονομία αυτού του μεγέθους, μια τέτοια αύξηση θα συνοδευόταν ιστορικά από σημαντική αύξηση της κατανάλωσης καυσίμων.
Όμως αυτό δεν συνέβη. Το 2025 η κατανάλωση βενζίνης και diesel ήταν ουσιαστικά στάσιμη. Αυτό μπορεί να αποδειχθεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αλλαγές της δεκαετίας.
Γιατί εάν μια χώρα μπορεί να αυξάνει σημαντικά το ΑΕΠ της χωρίς αντίστοιχη αύξηση της κατανάλωσης καυσίμων στις μεταφορές, αλλάζει μια σχέση πάνω στην οποία στηρίχθηκαν επί δεκαετίες οι προβλέψεις της παγκόσμιας πετρελαϊκής αγοράς.
Και τότε εμφανίζεται το πρόβλημα της Sinopec
Η Sinopec έχει κατασκευαστεί για έναν διαφορετικό κόσμο. Έναν κόσμο στον οποίο η Κίνα αναπτυσσόταν, εκατομμύρια οικογένειες αποκτούσαν το πρώτο τους αυτοκίνητο και η κατανάλωση βενζίνης αυξανόταν μαζί με την οικονομία.
Η εταιρεία πούλησε περίπου 3,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως βενζίνης και diesel το 2025, κυρίως στην εγχώρια αγορά. Η τεράστια κλίμακα που κάποτε αποτελούσε πλεονέκτημα αρχίζει τώρα να δημιουργεί πρόβλημα.
Η Sinopec εκτιμά ότι η συνολική κατανάλωση πετρελαίου της Κίνας ενδέχεται να κορυφώθηκε ήδη το 2025, ενώ προβλέπει ότι η χρήση διυλισμένων καυσίμων θα μειωθεί περίπου 8% το 2026.
Στο δεύτερο τρίμηνο, η διυλιστική παραγωγή της υποχώρησε 17% σε σχέση με το πρώτο και οι εγχώριες πωλήσεις διυλισμένων καυσίμων μειώθηκαν κατά 18%. Γι’ αυτό και η εταιρεία επιχειρεί κάτι που πριν από λίγα χρόνια θα ακουγόταν παράδοξο: ο μεγαλύτερος διυλιστής του κόσμου προσπαθεί να προετοιμαστεί για έναν κόσμο που θα χρειάζεται λιγότερα καύσιμα μεταφορών.
Από τη βενζίνη στα χημικά - και από το πετρέλαιο στη νέα ενέργεια
Η απάντηση της Sinopec είναι μια τεράστια επιχειρηματική μεταμόρφωση.Η εταιρεία σχεδιάζει να διαθέσει περίπου 20% των κεφαλαιουχικών της δαπανών, δηλαδή περισσότερα από 30 δισ. γουάν ($4,46 δισ.) τον χρόνο από το 2026 έως το 2030, σε νέες μορφές ενέργειας και νέα υλικά.
Παράλληλα προωθεί περισσότερα από 30 μεγάλα projects μέχρι το 2030, από shale oil και sustainable aviation fuel έως νέες τεχνολογίες και προσπάθειες μείωσης του κόστους διύλισης.
- shale oil → πετρέλαιο από σχιστολιθικά πετρώματα
- sustainable aviation fuel (SAF) → βιώσιμα αεροπορικά καύσιμα (SAF). Πρόκειται για Εναλλακτικά καύσιμα αεροσκαφών που μπορούν να παράγονται, ανάλογα με την τεχνολογία, από χρησιμοποιημένα έλαια, βιομάζα, απόβλητα ή συνθετικές πρώτες ύλες
Η λογική είναι απλή: Η έκρηξη των ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην Κίνα αλλάζει την παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Η Sinopec βλέπει τις πωλήσεις καυσίμων να επιστρέφουν στα επίπεδα του 2017 και επενδύει δισεκατομμύρια στη νέα ενέργεια. Είναι η αρχή του τέλους της συνεχούς αύξησης της ζήτησης βενζίνης
Υπάρχει όμως μια δυσκολία.
Η Κίνα έχει ήδη δημιουργήσει τεράστια παραγωγική δυναμικότητα και στα πετροχημικά. Άρα οι πετρελαϊκές εταιρείες δεν μπορούν απλώς να μεταφέρουν όλη την πλεονάζουσα παραγωγή από τα καύσιμα στα πλαστικά και στα χημικά.
Και εκεί βρίσκεται η πραγματική στρατηγική πρόκληση.
Το παράδοξο της PetroChina
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα αν κοιτάξει κανείς τη μεγαλύτερη κινεζική εταιρεία πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η PetroChina ανακοίνωσε σήμερα αύξηση 22% στα καθαρά κέρδη του πρώτου εξαμήνου, στα 103,94 δισ. γουάν, καθώς οι υψηλότερες διεθνείς τιμές του πετρελαίου ενίσχυσαν τα αποτελέσματά της. Ταυτόχρονα, όμως, οι πωλήσεις καυσίμων στην εγχώρια αγορά δέχονται πίεση από την ασθενέστερη κινεζική ζήτηση.
Αυτό δημιουργεί ένα φαινομενικό παράδοξο: οι κινεζικές πετρελαϊκές μπορούν σήμερα να κερδίζουν περισσότερα από το ακριβότερο πετρέλαιο, ενώ ταυτόχρονα η μακροπρόθεσμη αγορά για ένα από τα βασικότερα προϊόντα τους συρρικνώνεται.
Το ένα είναι κυκλικό. Το άλλο είναι δομικό. Και για έναν επενδυτή ή μια πετρελαϊκή εταιρεία, η δεύτερη εξέλιξη είναι πολύ σημαντικότερη.
Δεν σημαίνει «τέλος του πετρελαίου»
Εδώ χρειάζεται μια κρίσιμη διάκριση. Η πτώση της ζήτησης βενζίνης δεν σημαίνει ότι η Κίνα σταματά να χρειάζεται πετρέλαιο. Το πετρέλαιο δεν χρησιμοποιείται μόνο στα αυτοκίνητα.
Πετροχημικά, αεροπορία, ναυτιλία, βιομηχανία και άλλες χρήσεις εξακολουθούν να δημιουργούν τεράστια ζήτηση.
Μάλιστα, σύμφωνα με τον IEA, σχεδόν ολόκληρη η αύξηση της κινεζικής κατανάλωσης πετρελαίου το 2024 και το 2025 προήλθε από πετροχημικές πρώτες ύλες, περίπου 200.000 βαρέλια ημερησίως κάθε χρόνο.
Άρα δεν βλέπουμε το "τέλος του πετρελαίου".
Βλέπουμε κάτι πιο συγκεκριμένο - και ίσως ιστορικά σημαντικότερο: το τέλος της εποχής κατά την οποία η ανάπτυξη της αυτοκίνησης σήμαινε υποχρεωτικά περισσότερη βενζίνη.
Από την Κίνα στον κόσμο
Και εδώ η κινεζική ιστορία γίνεται παγκόσμια. Ο IEA εκτιμά ότι τα EV απέτρεψαν περίπου 1,7 εκατ. βαρέλια ημερήσιας κατανάλωσης πετρελαίου παγκοσμίως το 2025.
Με τις σημερινές πολιτικές, η ποσότητα μπορεί να φτάσει περίπου τα: 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2030 και 9 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2035.
Μόνο η Κίνα θα μπορούσε το 2035 να αντιπροσωπεύει περισσότερα από 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως πετρελαίου που δεν θα καταναλώνονται εξαιτίας της ηλεκτροκίνησης.
Για να αντιληφθούμε την κλίμακα, δεν μιλάμε πλέον για μια περιβαλλοντική υποσημείωση στην αγορά πετρελαίου. Μιλάμε για εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Και ο πόλεμος επιταχύνει την αλλαγή
Υπάρχει μάλιστα ένας παράγοντας που κανείς δεν είχε ενσωματώσει πλήρως στα προηγούμενα σενάρια: η ενεργειακή κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος γύρω από το Ιράν και το Στενό του Ορμούζ.
Οι υψηλότερες τιμές καυσίμων κάνουν τα EV οικονομικά ελκυστικότερα και επιταχύνουν την προσπάθεια χωρών να περιορίσουν την εξάρτησή τους από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Στην Κίνα, η αξία των εξαγωγών ηλεκτρικών αυτοκινήτων ξεπέρασε φέτος για πρώτη φορά τα $10 δισ., ενώ η Bank of America εκτιμά ότι η ηλεκτροκίνηση εξηγεί περίπου το ένα τρίτο της μέχρι τώρα μείωσης των κινεζικών εισαγωγών αργού πετρελαίου.
Παράλληλα, ο IEA προβλέπει πλέον ότι η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου θα μειωθεί κατά 1,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2026, με τις υψηλές τιμές και τις διαταραχές στις προμήθειες να επιβαρύνουν την κατανάλωση.
Ο πόλεμος, δηλαδή, δημιουργεί ένα παράδοξο: ανεβάζει βραχυπρόθεσμα την αξία του πετρελαίου, αλλά μπορεί ταυτόχρονα να επιταχύνει τις τεχνολογίες που μειώνουν τη μακροπρόθεσμη ανάγκη γι’ αυτό.
Η πραγματική προειδοποίηση της Sinopec
Γι’ αυτό η ιστορία της Sinopec έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από τα αποτελέσματα μιας κινεζικής εταιρείας. Η Κίνα είναι η μεγαλύτερη αγορά αυτοκινήτου στον κόσμο, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου και η χώρα με τον μεγαλύτερο στόλο ηλεκτρικών οχημάτων.
Όταν λοιπόν ο μεγαλύτερος διυλιστής του κόσμου αρχίζει να αναρωτιέται εάν υπάρχει μέλλον στην παραγωγή ολοένα περισσότερης βενζίνης, αξίζει να ακούσουμε.
- Δεν σημαίνει ότι αύριο τα πρατήρια θα εξαφανιστούν.
- Ούτε ότι η Saudi Aramco, η ExxonMobil ή η Sinopec βρίσκονται μπροστά στο τέλος τους.
Σημαίνει όμως ότι μια από τις ισχυρότερες σχέσεις του βιομηχανικού κόσμου - οικονομική ανάπτυξη → περισσότερα αυτοκίνητα → περισσότερη βενζίνη → περισσότερη ζήτηση πετρελαίου - αρχίζει να σπάει.
Και το πρώτο μεγάλο εργαστήριο αυτής της αλλαγής είναι η Κίνα.
Ίσως λοιπόν το μέλλον του πετρελαίου να μη φαίνεται πρώτα στα κοιτάσματα της Σαουδικής Αραβίας ή στις γεωτρήσεις του Τέξας.
Ίσως να φαίνεται ήδη στους δρόμους της Σαγκάης και του Πεκίνου - όπου όλο και περισσότερα αυτοκίνητα περνούν μπροστά από τα πρατήρια χωρίς να χρειάζεται ποτέ να σταματήσουν.
Add comment
Comments