Η θεαματική άνοδος των ακροδεξιών υπερσυντηρητικών κομμάτων στην Ευρώπη καθώς και η προοπτική σε πολλές χώρες - και μάλιστα του πυρήνα της Ε.Ε. - να καταλάβουν την εξουσία ή να συνδιαχειριστούν την εξουσία, ανασύρει αναγκάστικά ένα βασικό ερώτημα: Πόσο εθνικοσοσιαλιστικά είναι αυτά τα κόμματα;
Από τον Τηλέμαχο | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Το ερώτημα αυτό δεν μπορεί να τεθεί μέσα από την αριστερή μυωπική προσέγγιση που θέλει όλους όσοι διαφωνούν με την αριστερά να είναι και de facto "φασίστες". Αλλά μέσα από τη ρητορική τους, τα αφηγήματά τους, τους λόγους ανάδειξής τους, τα κυβερνητικά τους προγράμματα. Η ανάγκη περαιτέρω εμβάθυνσης στις ιδεολογικοπολιτικές ρίζες αυτών των μορφωμάτων, πηγάζει εκ του ότι δεν αποκλείεται πλέον καθόλου, να παίξουν - έστω βραχυπρόθεσμα - καθοριστικό ρόλο στην Ευρωπαϊκή πορεία και το μέλλον της ένωσης αλλά και κάθε κράτους χωριστά.
Η αυθαίρετη ένταξη όλων αυτών των κομμάτων σε μια σύγχρονη "εθνικοσοσιαλιστική οικογένεια" είναι εντελώς λανθασμένη. Άλλες αφετηρίες, άλλες προσλαμβάνουσες, άλλες επιδιώξεις, άλλες κοινωνίες στις οποίες κάθε ένα απευθύνεται. Άλλωστε, ακόμα και στις εποχές δόξης του εθνικοσοσιαλισμού, οι διαφορές ανά χώρα ήταν δομικές και συχνά χαοτικές. Άλλο ο Ιταλικός Φασισμός, άλλο ο Γερμανικός εθνικοσοσιαλισμός, άλλο η οπτική του Φράνκο που άφησε την Ισπανία στο πόλεμο εκτός Άξονος, άλλο η οπτική του Μεταξά που έβαλε μάλιστα στον πόλεμο την Ελλάδα στο πλευρό των συμμάχων.
Ο ορός "ναζισμός" λοιπόν αφορά μόνο τη Γερμανία. Κα γιατί "ναζισμός"; Προέρχεται από το όνομα του κόμματος, συντομογραφία που αναφέρεται στο "Εθνικό Σοσιαλιστικό κόμμα των εργατών΄". Μάλλον προτιμήθηκε ο όρος "ναζισμός" από έναν όρο που να παραπέμπει στους εργάτες και κυρίως στον σοσιαλισμό.
Κατά την ίδια λογική το να θεωρήσει κανείς εθνικοσοσιαλιστή τον "αστείο" Φάραζ είναι άλμα λογικής, Για να μη αναφερθώ στον Βελόπουλο. Σε πολλές χώρες ισχύει το "είδαν φως και μπήκαν". Γραφικές φιγούρες που ήθελαν σαν "μαγιά" για τις προσωπικές τους φιλοδοξίες ένα δυναμικό κοινό, και το βρήκαν στην ανερχόμενη υποστήριξη προς τον υπερσυντηρητισμό και τον εθνικισμό.
Το ερώτημα είναι πως διαμορφώθηκε αυτή η δυναμική. Πολλοί οι λόγοι, αλλά ας περιοριστούμε προς το παρόν στην οικονομία. Άλλωστε μην ξεχνάμε ότι στη χώρα του Δίστομου και των Καλαβρύτων, που ο όρος φασίστας ήταν χειρότερος και από την πιο προσβλητική βρισιά, μια οικονομική κρίση ήταν αρκετή για να φέρει το πιο αμιγώς εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα στην Ευρώπη πάνω από το 10%. Η άνοδος του εθνικοσοσιαλισμού στη Γερμανία, ήταν απότοκος της βαθιάς οικονομικής κρίσης που χαρακτήρισε τη δημοκρατία της Βαϊμάρης σε συνδυασμό με τις ασήκωτες οικονομικές αποζημιώσεις που έπρεπε να πληρώνει ο Γερμανικός προϋπολογισμός στους νικητές του Μεγάλου Πολέμου.
Η Ευρωπαϊκή οικονομική δυσπραγία παρήγαγε το νέο πρόπλασμα. Πόσο κοντά όμως είναι όλοι αυτοί στις εθνικοσοσιαλιστικές δοξασίες ή σε παραλλαγές αυτών; Οι υποστηρικτές τους θέτουν ένα απλοϊκό και "αθώο" ερώτημα: "Είσαι ακροδεξιός και φασίστας αν αγαπάς την πατρίδα σου;". Σας φαίνεται και εσάς αθώο; Δεν είναι όμως. Γιατί το "αγαπάνε την πατρίδα τους", προϋποθέτει σε αντιδιαστολή ότι οι άλλοι "δεν την αγαπάνε". Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το "αυγό του φιδιού".
Διακρίνει τους πολίτες μιας χώρας σε πατριώτες και μη. Και οι πατριώτες - καλά - πρέπει να πάρουν την εξουσία δια το καλό των ιδανικών της φυλής. Τι θα κάνουμε όμως με τους μη πατριώτες; Τους επί της ουσίας προδότες; Η διαφωνία δεν είναι αποτέλεσμα διαλεκτικής αλλά απόδειξη αντιπατριωτικής συμπεριφοράς. Το κλειδί άνοιξε στην πόρτα του ολοκληρωτισμού.
Ταυτόχρονα προσδίδουν εύκολες, λαϊκίστικες και απλοϊκές απαντήσεις στα μεγάλα οικονομικά ζητήματα. Τις πταίει για την μείωση του πλούτου μας ως ήπειρος; Οι μετανάστες που εισπράττουν επιδόματα και οι "μασόνοι" των Βρυξελλών που συντηρούν αυτή την καταστροφική για τους λαούς πολιτική, υπακούοντας στα αφεντικά τους "Βλ. πχ Σόρος;" που για κάποιο δικό τους απροσδιόριστο λόγο θέλουν να μας καταστρέψουν. Σας θυμίζουν όλα αυτά κάτι; Σας θυμίζουν πχ τη δαιμονοποίηση των Εβραίων η των Ρομά (που τους επιτίθενται και σήμερα με σφοδρότητα) και τις αναφορές των εθνικοσοσιαλιστών στις "παρηκμασμένες δημοκρατίες της Δύσης;" και στους "καπιταλιστές;".
Ταυτόχρονα επενδύουν πολλά στον απόλυτο κρατικό έλεγχο της παιδείας που πρέπει να προάγει την εθνική υπερηφάνεια, στην ανάδειξη του μεγαλείου της οικογένειας, απέναντι στους "ανώμαλους", τους "ντιγιντάγκες" τις "αδελφές" που κάποτε περπατούσαν στους δρόμους του Βερολίνου φορώντας υποχρεωτικά ένα ροζ αστέρι στο πέτο, για να τους αναγνωρίζουμε. Κρατισμός, ανελευθερία, μία και μοναδική αλήθεια εκπορευόμενη από το κράτος, υποβάθμιση των δικαιωμάτων και της διαφορετικότητας, επανεισαγωγή του διχαστικού "εμείς και οι άλλοι".
Ανάλογα με τη χώρα και τις συνθήκες, τα κατά τόπους κόμματα υιοθετούν περισσότερο ή λιγότερο τα στοιχεία αυτής της ατζέντας. Προφανώς δεν ισχυρίζομαι πως αν κυβερνήσουν θα ανοίξουν στρατόπεδα συγκεντρώσεως, θα ξαναφτιάξουν κρεματόρια και θα καίνε κατά εκατομμύρια τους ανθρώπους. Το να διακρίνουμε αναλογίες δεν σημαίνει ότι πρέπει να παρακάμψουμε τους παράγοντες του ιστορικού χρόνου και της κοινωνικής εξέλιξης.
Το σίγουρο είναι ότι μια μακρά περίοδος ειρήνης, ευημερίας, ελευθερίας και εμβάθυνσης των δικαιωμάτων τίθεται εν αμφιβόλω γιατί ο οικονομικός κύκλος και τα λάθη μας, μας πέρασαν στη σκοτεινή - καλύτερα στην ημιφωτεινή - πλευρά του φεγγαριού. Κινδυνεύουμε να θέσουμε υπό αίρεση κατακτήσεις δεκαετιών, γιατί μειώθηκε η αγοραστική δύναμη του εισοδήματός μας. Να περάσουμε σε αντιλήψεις που έχουν σαφείς αναλογίες με τον ολοκληρωτισμό γιατί μειώθηκαν οι συντάξεις μας ή αυξήθηκε η ηλικία συνταξιοδότησης.
Να γκρεμίσουμε το μεγαλύτερο Ευρωπαϊκό επίτευγμα, μια Ευρώπη ενιαία, συμφιλιωμένη, ομοσπονδιακή γιατί πέσαμε πάλι θύματα της απλοϊκής ρητορικής μιας χούφτας αμόρφωτων, αυταρχικών παλιάτσων.
Add comment
Comments