Υπάρχει μια πρόσφατη σχτικά ταινία που πιθανότατα έχετε δε. Η υπόθεση απλή. Ένας κομήτης κατευθύνεται ασταμάτητος προς τη γη. Οι μέρες είναι μετρημένες. Οι κυβερνήσεις έχουν ασφλείς τρόπους να τον αντιμετωπίσουν, όμως επιλέγουν "εναλλακτικές" μεθόδους. Οι μέθοδοι αποτυγχάνουν, ο κομήτης έχει φτάσει σε απόσταση αναπνοής από τη γη, και η μόνο συμβουλή προς τους πολίτες είναι απλά: "Don't look up".
Από τον Κέλσο | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Κάτι ανάλογο γίνεται σήμερα με τις παγκόσμιες οικονομίες. Ένας αντίστοιχος κομήτης μας πλησιάζει με "διαστημική" ταχύτητα. Προλαβαίνουμε να του αλλάξουμε τη τροχιά; Οριακά, ναι. Το κάνουμε; Όχι. Εφαρμόζουμε "εναλλακτικές" μεθόδους και ζητάμε κάτι ανάλογο με την ταινία από τους πολίτες: Don't look up.
Ο κομήτης δεν είναι μια συμπαγής μάζα γεμάτη ορυκτά και μέταλλα. Όμως είναι το ίδιο συμπαγής. Γεμάτος ελλείμματα και χρέη. Το παγκόσμιο χρέος σήμερα ανέρχεται σε $350 τρις, ήτοι 305% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Μόλις 20 χρόνια πίσω, το 2005 ήταν στο 240% του ΑΕΠ. Σήμερα, σε κάθε πολίτη αυτού του πλανήτη, αναλογεί χρέος $44.000. Τόσα κατ' αναλογία χρωστάτε και εσείς που διαβάζετε αυτές τις γραμμές.
Τα κρατικά χρέη έχουν φτάσει στο 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Στο όχι πολύ μακρινό 2005, ήταν στο 65%. 35 μονάδες σε είκοσι μόλις χρόνια. Και συνεχίζουμε.
Και το σημαντικότερο είναι αυτό: πως συνεχίζουμε. Δεν είναι μόνο αυτό το 100% που από μόνο του τρομάζει. Είναι ότι η δυναμική του χρέους καθίσταται ασταμάτητη και εκθετική. Πρώτος λόγος, τα ελλείμματα. Οι ΗΠΑ είναι ήδη στο 100%, με $40 τρις χρέος και κάθε χρόνο πρέπει να αυξάνουν το χρέος αυτό κατά $2 τρις. Γιατί τόσο μεγαλύτερα είναι τα έξοδά τους από τα έσοδά τους. Και με γοργούς ρυθμούς αυτά τα $2 τρις θα γίνουν$3 τρις. 6% είναι το ετήσιο έλλειμα των ΗΠΑ ως προς το ΑΕΠ τους. Και ο πολύς Trump, που ήρθε να νοικοκυρέψει τα δημοσιονομικά, όχι μόνο διατήρησε το έλλειμμα, το αύξησε κιόλας. Και ήδη έχει σπαταλήσει $33 δις για τον πόλεμο με το Ιράν, που παλεύει να ανοίξει τα στενά του Ορμούζ, τα οποία όμως ήταν ανοιχτά πριν αρχίσει ο πόλεμος!
Διαβάστε ακόμα: Ένας πρόεδρος, ένας πόλεμος και ένα χρέος
5,2% είναι το έλλειμα της Γαλλίας που έχει πλέον χρέος/ΑΕΠ 117,5% και δανείζεται και ακριβότερα από την Ελλάδα που μόλις πριν λίγα χρόνια χρεοκόπησε. Οι αγορές ζητάνε μεγαλύτερο επιτόκιο για να δανείσουν τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης από ό,τι για να δανείσουν έναν πρώην μπαταχτσή. Ω τι κόσμος, μπαμπά! Η Ιταλία έχει περιορίσει το έλλειμμά της στο 3%, όμως αυτό δεν φτάνει με επίπεδα χρέους που θα ξεπεράσουν φέτος το 130%. Με τέτοιο χρέος, δεν κυνηγάς "λελογισμένα" ελλείμματα, κυνηγάς πλεονάσματα, όπως η Ελλάδα.
Η Ελλάδα πέτυχε το ακατόρθωτο. Από το 200%+ να ρίξει σε ελάχιστα χρόνια το χρέος της στο 130%+. Και πάλι είναι τεράστιο, Βελτιωθήκαμε σημαντικά εμείς, όμως η σχετική μας θέση είναι απείρως καλύτερη όχι τόσο λόγω της δικής μας βελτίωσης, αλλά λόγω του ότι οι υπόλοιποι χειροτέρεψαν όσο δεν παίρνει.
Ο δεύτερος λόγος, που σχετίζεται με τον πρώτο, έχει να κάνει με τα επιτόκια του χρέους. Άλλο να τοκίζεται ένα χρέος $350 τρις με 1% και 1,5%, και άλλο να δανείζεται με 4%, 5% και 6%. Η ετήσια διαφορά είναι $13 τρις. Για να έχετε μια τάξη μεγέθους, μόνο από τη διαφορά των τόκων, το παγκόσμιο χρέος θα αυξάνεται ετησίως με ποσό ίσο με το συνολικό χρέος των χωρών της Ευρωζώνης.
Βέβαια τα επιτόκια αυξάνονται για πολλούς λόγους. Ένας λόγος της συγκυρίας είναι ο γεωπολιτικός. Διεθνείς εντάσεις που τινάζουν τις τιμές της ενέργειας στα ύψη και παράγουν επιπρόσθετα πληθωριστικά φαινόμενα. Αλλά και αν αύριο το πρωί σταματήσουν όλες οι παγκόσμιες διενέξεις, δεν θα αλλάξουν και πολλά. Ο πληθωρισμός ήρθε για να μείνει λόγω ποσοτικών χαλαρώσεων, ιλιγγιώδους δανεισμού και εκτύπωση χαρτονομισμάτων σε αξία χαρτοπετσέτας. Αλλά και για να δανείσει κάποιος έναν ανοικονόμητο νοικοκύρη που παράγει συνεχώς ελλείμματα και χρέη, απαιτεί πλέον μεγαλύτερο ασφάλιστρο κινδύνου. Ήτοι επιτόκιο. Και αυτό δεν θα αλλάξει. Ας προσευχηθούμε ότι δεν θα γίνει και πολύ χειρότερο.
Και τι κάνουν οι κυβερνήσεις για όλα αυτά; Εν πολλοίς τίποτα. Ορχήστρες στο σαλόνι του Τιτανικού που παίζουν βαλσάκια του Στράους όσο τα στεγανά σπάνε και το πλοίο μπατάρει. Εφαρμόζουν "ενναλακτικές" λύσεις. Άρα δεν εφαρμόζουν λύσεις. Τι εστί λύση το δείχνει η Ελλάδα. Λύση σημαίνει μνημόνιο. Αν δεν είχαμε εφαρμόσει μνημόνια έχετε την αίσθηση ότι θα είχαμε ρίξει τόσο το χρέος παράγωντας και πλεονάσματα ρεκόρ στην ιστορία του Ελληνικού κράτους; Μα τα μνημόνια φέρνουν ύφεση και μείωση εισοδημάτων. Η σημερινή παγκόσμια πολιτική δεν φέρνει ύφεση. Φέρνει τον απόλυτο εφιάλτη: Τον στασιμοπληθωρισμό.
Η μείωση του πλούτου είναι αναμενόμενη όταν μειώνεις τα χρέη σου. Αν χρωστάτε €10.000 και πάτε και τα ξοφλήσετε, θα γίνετε φτωχότερος. Αλλά δεν ξέρω και ποιος θα σας τα χαρίσει. Ή ποιος θα συνεχίσει να σας δανείζει και το κυριότερο, τι θα ζητά για να σας δανείσει.
Και ο κομήτης όλο και φτάνει, όλο και πιο ορατός φαίνεται, και οι παγκόσμιοι ηγέτες περί άλλων τυρβάζουν, κλωτσάνε το ντενεκεδάκι και ελπίζουν ότι δεν θα σκάσει το πράγμα στα χέρια τους, αλλά στα χέρια των επόμενων. Φροντίζοντας να κατοχυρώσουν τις προσωπικές περιουσίες τους σε όσο πιο ασφαλή assets. Και για μας η συμβουλή είναι: Don't look up.
Μέχρι τη στιγμή της πρόσκρουσης. Που θα μας βρει να διεκδικούμε σύνταξη στα 55 με πληθωριστική αναπροσαρμογή και καταβαλλόμενη 13 φορές καθ’ έτος.
Add comment
Comments