Η προεκλογική μάχη του 2027 διεξάγεται σε μια χώρα με διογκωμένο χρέος, πολιτικά αδύναμη κυβέρνηση και κοινωνία που απαιτεί περισσότερες δημόσιες δαπάνες. Οι προτάσεις της ριζοσπαστικής Αριστεράς απειλούν να μετατρέψουν τη δημοσιονομική κρίση σε βαθύτερη αμφισβήτηση του ίδιου του οικονομικού συστήματος.
Από την Κίρκη | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Η Γαλλία έχει μπει σε προεκλογική περίοδο προτού ακόμη ξεκαθαρίσει πώς θα αντιμετωπίσει την κρίση των δημόσιων οικονομικών της. Η κυβέρνηση δυσκολεύεται να περάσει προϋπολογισμό, οι αγορές παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία το κόστος δανεισμού και στους δρόμους εντείνονται οι κινητοποιήσεις για την κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών. Μέσα σε αυτή την αστάθεια, οι πολιτικές δυνάμεις που διεκδικούν την εξουσία προτείνουν λύσεις οι οποίες απέχουν πολύ μεταξύ τους.
Αυτή η συγκυρία δύναται να ειδθωθει, ως κάτι περισσότερο από μια συνηθισμένη αντιπαράθεση για τη φορολογία και τις κρατικές δαπάνες. Ο "αφορισμός" - "Η Γαλλία φλερτάρει επικίνδυνα με το τέλος του καπιταλισμού" - αποτυπώνει μια προειδοποίησή που έχει να κάνει με το ότι η χώρα κινδυνεύει να στραφεί προς πολιτικές που αμφισβητούν τους κανόνες της οικονομίας της αγοράς.
Το χρέος στο κέντρο της πολιτικής σύγκρουσης
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, υποψήφιος της ριζοσπαστικής Αριστεράς για την προεδρία. Έχει προτείνει να ακυρωθεί μέρος του γαλλικού δημόσιου χρέους που κατέχει η Τράπεζα της Γαλλίας. Το σκεπτικό του είναι ότι έτσι θα δημιουργηθεί δημοσιονομικός χώρος για κοινωνικές δαπάνες, χωρίς να χρειαστούν περικοπές ανάλογου ύψους. Η ιδέα συναντά έντονες αντιδράσεις. Ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας έχει χαρακτηρίσει την πρόταση παράνομη και επικίνδυνη, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να τροφοδοτήσει τον πληθωρισμό και να πλήξει την αξιοπιστία της χώρας. Η διαφωνία δεν αφορά μόνο έναν τεχνικό χειρισμό του χρέους: αφορά το αν μια κυβέρνηση μπορεί να χρησιμοποιήσει την κεντρική τράπεζα για να χρηματοδοτήσει τις προτεραιότητές της, παρακάμπτοντας τους περιορισμούς του δανεισμού από τις αγορές.
Διαβάστε ακόμα: Αναλφάβητοι λαϊκιστές
Τέτοιες προτάσεις δείχνουν ότι η προεκλογική συζήτηση μετατοπίζεται από το ερώτημα "πώς θα περιοριστούν οι δαπάνες;" στο "ποιοι κανόνες μπορούν να παρακαμφθούν;". Η μέγιστη ανησυχία σχετίζεται με το ότι όταν οι πολιτικοί υπόσχονται παροχές χωρίς αξιόπιστο σχέδιο χρηματοδότησης, η πίεση θα μεταφερθεί στην αξία του χρήματος, στην εμπιστοσύνη των επενδυτών και στη δυνατότητα του κράτους να δανείζεται.
Μια κυβέρνηση ανάμεσα στις αγορές και στους δρόμους
Το οικονομικό περιβάλλον ενισχύει την ένταση. Το γαλλικό έλλειμμα παραμένει πάνω από το 5% του ΑΕΠ, ενώ το δημόσιο χρέος ξεπερνά το 115%. Οι αποδόσεις των γαλλικών ομολόγων έχουν αυξηθεί και οι ευρωπαίοι υπουργοί Οικονομικών έχουν καλέσει τη Γαλλία να εγκρίνει προϋπολογισμό που θα καθησυχάσει τις αγορές. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση καλείται να απαντήσει στις διαμαρτυρίες για τις ελλείψεις στην εκπαίδευση και σε άλλες δημόσιες υπηρεσίες.
Αυτή είναι η βαική παγίδα: οι αγορές ζητούν περιορισμό του ελλείμματος, ενώ ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας αντιδρά στις περικοπές και ζητά περισσότερη κρατική στήριξη. Το πολιτικό σύστημα καλείται να επιλέξει ανάμεσα σε δύσκολες αποφάσεις - υψηλότερους φόρους, μείωση δαπανών ή μεγαλύτερο δανεισμό - χωρίς να διαθέτει ευρεία συμφωνία για το ποια πορεία πρέπει να ακολουθήσει.
Η αβεβαιότητα επιβαρύνεται από το γεγονός ότι η προεκλογική αναμέτρηση δεν περιορίζεται στο δίλημμα ανάμεσα σε περισσότερη ή λιγότερη λιτότητα. Η Αριστερά υπόσχεται ισχυρότερη προστασία των εργαζομένων και μεγαλύτερη αναδιανομή, ενώ η ακροδεξιά επιχειρεί να συνδυάσει τη μείωση των ελλειμμάτων με την υπεράσπιση δημοφιλών κοινωνικών παροχών. Έτσι, οι παραδοσιακές οικονομικές διαχωριστικές γραμμές γίνονται λιγότερο καθαρές: και οι δύο πλευρές υπόσχονται να προστατεύσουν τους πολίτες, αλλά προτείνουν διαφορετικούς - αλλά ατεκμηρίωτους - τρόπους και διαφορετικό κόστος.
Διαβάστε ακόμα: Έρχονται δύσκολες μέρες
Τι σημαίνει «τέλος του καπιταλισμού»;
Η διατύπωση πράγματι είναι δραματική. Η Γαλλία δεν έχει καταργήσει την ιδιωτική οικονομία ούτε βρίσκεται στο κατώφλι μιας άμεσης μετάβασης σε άλλο οικονομικό σύστημα. Αυτό που διακυβεύεται είναι το εύρος της κρατικής παρέμβασης και η εμπιστοσύνη στους κανόνες που διέπουν τον δανεισμό και τη λειτουργία της αγοράς. Μια κυβέρνηση που θα αμφισβητήσει αυτούς τους κανόνες μπορεί να προκαλέσει αντιδράσεις πολύ πέρα από τα σύνορα της χώρας. Η Γαλλία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης· η απώλεια εμπιστοσύνης στην ικανότητά της να διαχειριστεί το χρέος της θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος δανεισμού και να δημιουργήσει ευρύτερη αναστάτωση. Αυτός ο κίνδυνος δεν είναι βέβαιο ότι θα υλοποιηθεί, αλλά εξηγεί γιατί οι προτάσεις για διαγραφή χρέους αντιμετωπίζονται τόσο σοβαρά από τις χρηματοπιστωτικές αρχές.
Το πραγματικό ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν ο καπιταλισμός θα τελειώσει στη Γαλλία. Είναι αν το πολιτικό σύστημα θα καταφέρει να συμφιλιώσει τις κοινωνικές απαιτήσεις με τα δημοσιονομικά όρια, πριν η αντιπαράθεση μετατραπεί σε κρίση εμπιστοσύνης. Η Γαλλία πλησιάζει επικίνδυνα σε αυτό το σημείο. Η έκβαση θα εξαρτηθεί από το αν οι υποψήφιοι θα παρουσιάσουν εφαρμόσιμες λύσεις ή θα συνεχίσουν να ανταγωνίζονται με υποσχέσεις που δεν απαντούν στο κρίσιμο ερώτημα: ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό;
Add comment
Comments