Οι παλαιστίνιοι εμπαίζουν τη Δύση - και οι κυβερνήσεις της "εκφράζουν τη λύπη τους"

Published on October 14, 2026 at 11:36 AM

Η απόφαση του Μαχμούντ Αμπάς να αναβάλλει εκ νέου τις παλαιστινιακές εκλογές,  συνιστούν απόδειξη ότι οι δυτικές κυβερνήσεις εμπιστεύθηκαν υπερβολικά την παλαιστινιακή ηγεσία. Τα γεγονότα εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για τη δημοκρατική νομιμοποίησή της.

Από την Αληκτώ | Συντακτική ομάδα Greece2Day

Οι παλαιστινιακές βουλευτικές εκλογές, που είχαν προγραμματιστεί για τον Νοέμβριο, μετατέθηκαν για τις 11 Σεπτεμβρίου 2027. Την ίδια ημέρα προβλέπεται πλέον να διεξαχθούν και οι προεδρικές εκλογές. Η απόφαση του Μαχμούντ Αμπάς αναβάλλει ξανά την ανανέωση της πολιτικής ηγεσίας: οι τελευταίες βουλευτικές εκλογές έγιναν το 2006 και οι τελευταίες προεδρικές το 2005. Η αναβολή αποκαλύπτει πόσο εύκολα οι δυτικές κυβερνήσεις αποδέχθηκαν τις διαβεβαιώσεις του Αμπάς για δημοκρατική ανανέωση και ειρηνική συνύπαρξη με το Ισραήλ. Η παλαιστινιακή ηγεσία αθετεί τις δεσμεύσεις της, ενώ οι κυβερνήσεις που την υποστήριξαν αντιδρούν με δηλώσεις χωρίς ουσιαστικές συνέπειες.

Ο Αμπάς βρίσκεται στην εξουσία από το 2005, μολονότι η τετραετής προεδρική θητεία του έληξε το 2009. Οι εκλογές του 2021 είχαν επίσης αναβληθεί. Η νέα μετάθεση παρατείνει την απουσία εθνικής εκλογικής διαδικασίας και βαθαίνει το πρόβλημα πολιτικής νομιμοποίησης. Η παλαιστινιακή ηγεσία επικαλέστηκε τις συνθήκες ασφαλείας και τα εμπόδια για τη διεξαγωγή εκλογών στη Γάζα, στη Δυτική Όχθη και στην Ανατολική Ιερουσαλήμ. Η Παλαιστινιακή Αρχή υποστήριξε, μεταξύ άλλων, ότι το Ισραήλ δεν επέτρεψε την είσοδο εκλογικού υλικού και διεθνών παρατηρητών στη Γάζα. Το Ισραήλ αμφισβήτησε ότι εμπόδισε τη διαδικασία.


Κατά τα φαινόμενα, ο Αμπάς ανέβαλε τις εκλογές επειδή φοβάται την ήττα, μεταξύ άλλων λόγω των εσωτερικών διαιρέσεων στο κόμμα του, τη Φατάχ. Και αυτή η απόφαση διατηρεί στην εξουσία ένα σύστημα που δεν έχει ανανεωθεί μέσω εθνικών εκλογών εδώ και περίπου δύο δεκαετίες.

Οι δυτικές δεσμεύσεις και η αντίδραση των κυβερνήσεων

Η αναβολή είναι πολιτικά επιβαρυντική και για τις κυβερνήσεις που είχαν συνδέσει τη στήριξή τους στην παλαιστινιακή κρατική υπόσταση με μεταρρυθμίσεις και δημοκρατική ανανέωση. Ο Αμπάς είχε δεσμευθεί για εκλογές στο πλαίσιο των επαφών με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν. Η Γαλλία είχε χαιρετίσει τον προγραμματισμό των εκλογών για το 2026 και είχε ζητήσει να προχωρήσουν. Στις 13 Οκτωβρίου, οι υπουργοί Εξωτερικών της Βρετανίας, της Γαλλίας, του Καναδά και της Αυστραλίας εξέφρασαν "βαθιά λύπη" για τη μετάθεση των εκλογών. Υπογράμμισαν ότι αξιόπιστες εκλογές αποτελούν μέρος της δέσμευσης της Παλαιστινιακής Αρχής για μεταρρυθμίσεις, δημοκρατική ανανέωση και λογοδοσία. Η αντίδραση είναι τουλάχιστον ανεπαρκής: μια ήπια ανακοίνωση δεν αρκεί όταν παραβιάζονται δεσμεύσεις που είχαν προβληθεί ως σημαντικές για τη μελλοντική παλαιστινιακή διακυβέρνηση.


Το ζήτημα περιπλέκεται και από το ποιοι θα μπορούσαν να συμμετάσχουν σε μια μελλοντική εκλογική διαδικασία. Η Χαμάς είχε κερδίσει τις τελευταίες βουλευτικές εκλογές, το 2006, ενώ οι δυτικές κυβερνήσεις έχουν δηλώσει ότι δεν πρέπει να έχει ρόλο στη μελλοντική διακυβέρνηση της Παλαιστίνης. Η δημοκρατική διαδικασία, επομένως, δεν απαντά από μόνη της στο ερώτημα ποιοι θα κυβερνήσουν και με ποιους όρους.

Επί της ουσίας αμφισβητείται στην ουσία και το αν η παλαιστινιακή ηγεσία επιδιώκει πραγματικά λύση δύο κρατών. Στέλεχος της Φατάχ, σε δηλώσεις του, περιέγραψε τη λύση δύο κρατών ως "παγίδα" και υποστήριξε ότι η ίδρυση παλαιστινιακού κράτους θα οδηγούσε στην εξαφάνιση του Ισραήλ. Μια τέτοια δήλωση, είναι σοβαρή ένδειξη της απόστασης που μπορεί να χωρίζει ορισμένα στελέχη από τη δυτική διπλωματική γλώσσα περί ειρηνικής συνύπαρξης. 

Η Δύση δεν μπορεί να επικαλείται τη δημοκρατία ως θεμέλιο μιας βιώσιμης παλαιστινιακής κρατικής υπόστασης και ταυτόχρονα να αντιμετωπίζει τις επανειλημμένες αναβολές εκλογών ως δευτερεύον ζήτημα. Η λογοδοσία, η αντιπροσώπευση και η δυνατότητα αλλαγής ηγεσίας δεν είναι διακοσμητικές προϋποθέσεις. Χωρίς αυτές, οι υποσχέσεις για μεταρρύθμιση μένουν στα χαρτιά. 

Η δυτική πολιτική βρίσκεται μπροστά σε ένα δύσκολο ερώτημα: πώς μπορεί να στηρίξει την παλαιστινιακή αυτοδιάθεση χωρίς να προσφέρει λευκή επιταγή σε μια ηγεσία που αναβάλλει την κρίση των ψηφοφόρων; Η απάντηση δεν μπορεί να είναι ούτε η σιωπή απέναντι στην αυταρχική διακυβέρνηση ούτε η συλλογική ενοχοποίηση των Παλαιστινίων. Θα κριθεί από το αν οι δεσμεύσεις για εκλογές, μεταρρυθμίσεις και λογοδοσία αποκτήσουν συγκεκριμένο περιεχόμενο - και από το αν οι δυτικές κυβερνήσεις είναι διατεθειμένες να επιμείνουν σε αυτές.

Add comment

Comments

There are no comments yet.