Στον προϋπολογισμό του γαλλικού υπουργείου Παιδείας, €28,5 δισ. εμφανίζονται να κατευθύνονται στη χρηματοδότηση συντάξεων δημοσίων υπαλλήλων. Την ίδια στιγμή, η μεταρρύθμιση που θα αύξανε σταδιακά το όριο συνταξιοδότησης από τα 62 στα 64 χρόνια έχει ανασταλεί έως το 2028.
Από τον Τηλέμαχο | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Η εικόνα μοιάζει αντιφατική. Η Γαλλία εμφανίζεται να δαπανά για την εκπαίδευση ποσοστό του ΑΕΠ υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, μαθητές διαμαρτύρονται για ελλείψεις εκπαιδευτικών και υποβαθμισμένα σχολικά κτίρια, ενώ οι γονείς βλέπουν μεγάλα τμήματα και εκπαιδευτικούς που απουσιάζουν χωρίς να αντικαθίστανται.
Ένα σημαντικό μέρος της εξήγησης βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο καταρτίζεται ο προϋπολογισμός. Για το 2027, περίπου €28,5 δισ. - το 32% των πιστώσεων του υπουργείου Παιδείας - κατευθύνονται στον λογαριασμό που χρηματοδοτεί τις συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ευρώ θα μπορούσε αυτομάτως να μετατραπεί σε μισθό εκπαιδευτικού ή σε επισκευή σχολείου. Σημαίνει, όμως, ότι το κονδύλι της Παιδείας περιλαμβάνει μεγάλο συνταξιοδοτικό κόστος, το οποίο περιορίζει τον διαθέσιμο χώρο για τις τρέχουσες ανάγκες.
Διαβάστε ακόμα: Γαλλία : Συντάξεις ή πολιτικό χάος;
Το «υψηλό» κονδύλι αλλάζει εικόνα όταν αφαιρεθούν οι συντάξεις
Η δημόσια δαπάνη της Γαλλίας για την εκπαίδευση εμφανίζεται περίπου στο 5% του ΑΕΠ, έναντι 4,7% για την ΕΕ το 2023. Όμως αν αφαιρεθούν οι συνταξιοδοτικές δαπάνες που επιβαρύνουν τον εκπαιδευτικό προϋπολογισμό, το ποσοστό υποχωρεί στο 4,6% - κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Έτσι προκύπτει το γαλλικό παράδοξο: ένα κράτος μπορεί να παρουσιάζει υψηλή συνολική δαπάνη για την Παιδεία, ενώ οι πόροι που απομένουν για την εκπαίδευση των σημερινών μαθητών είναι αισθητά λιγότεροι. Και όσο οι συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις καταγράφονται μέσα στους προϋπολογισμούς των υπουργείων, τόσο δυσκολότερο είναι να φανεί καθαρά πόσο κοστίζουν τα σχολεία και πόσο το ασφαλιστικό σύστημα.
Από τα 62 στα 64 - και τώρα αναμονή
Εδώ βρίσκεται η μεταρρύθμιση που αναβλήθηκε. Η γαλλική μεταρρύθμιση του 2023 προέβλεπε σταδιακή αύξηση της ελάχιστης ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 62 στα 64 χρόνια και επιτάχυνση της αύξησης των απαιτούμενων ετών εισφορών για πλήρη σύνταξη στα 43 χρόνια.
Η εφαρμογή της, όμως, ανεστάλη στο πλαίσιο πολιτικού συμβιβασμού. Το 2026 η ηλικία παραμένει παγωμένη στα 62 έτη και 9 μήνες έως το τέλος του 2027· η σταδιακή αύξηση προβλέπεται να συνεχιστεί από το 2028, εκτός αν η επόμενη κυβέρνηση αλλάξει ξανά τον νόμο. Η Λε Πεν έχει δεσμευτεί να καταργήσει τη μεταρρύθμιση, ενώ ο Μελανσόν υπόσχεται σύνταξη στα 60 χρόνια. Αν θυμηθούμε ότι εμείς δίναμε σύνταξη σε 45άρηδες, τους Γάλλους τους λες και ανάλγητους νεοφιλελεύθερους.
Η άνοδος στα 64 δεν θα έφερνε τη Γαλλία στην κορυφή της Ευρώπης. Θα την απομάκρυνε, όμως, από ένα από τα χαμηλότερα γενικά όρια συνταξιοδότησης στις ανεπτυγμένες χώρες και θα αύξανε τον χρόνο καταβολής εισφορών. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η Γαλλία συγκαταλέγεται στις χώρες με χαμηλότερη κανονική ηλικία συνταξιοδότησης· το 2024 απαιτούνταν τουλάχιστον 42,25 έτη εισφορών και ηλικία 62,5 ετών για συνταξιοδότηση χωρίς ποινή, υπό τις παραδοχές του Οργανισμού.
Το κόστος της αναβολής δεν εξαφανίζεται
Η αναστολή μιας μεταρρύθμισης μπορεί να εξυπηρετεί μια κυβέρνηση που αναζητά κοινοβουλευτική στήριξη. Δεν εξαφανίζει, όμως, την υποχρέωση χρηματοδότησης των συντάξεων. Όταν περισσότεροι συνταξιούχοι στηρίζονται από λιγότερους εργαζομένους, το κράτος πρέπει να καλύπτει το αυξανόμενο κενό είτε με υψηλότερες εισφορές, είτε με μεταφορές από άλλους προϋπολογισμούς, είτε με δανεισμό.
Στη Γαλλία, σύμφωνα αντιστοιχούν περίπου 0,94 ενεργοί εργαζόμενοι για κάθε συνταξιούχο στο κρατικό συνταξιοδοτικό καθεστώς. Η αναβολή έχει επομένως συγκεκριμένο πολιτικό κόστος: προστατεύει βραχυπρόθεσμα τους σημερινούς εργαζομένους από την παράταση του εργασιακού βίου, αλλά αφήνει άλυτη τη δημοσιονομική πίεση που ανταγωνίζεται τις δαπάνες για τις δημόσιες υπηρεσίες.
Και η πίεση δεν περιορίζεται στα σχολεία· εμφανίζεται και σε άλλους μεγάλους εργοδότες του κράτους, όπως το υπουργείο Εσωτερικών.
Διαβάστε ακόμα: Γάλλοι, αν θέλετε κάψτε τα όλα. Το μνημόνιο δεν το γλιτώνετε
Η μεταρρύθμιση του ορίου ηλικίας δεν θα αρκούσε από μόνη της για να ανακαινίσει τα σχολεία ή να καλύψει τα κενά σε εκπαιδευτικούς. Θα αποτελούσε, όμως, μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας να ευθυγραμμιστούν οι συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις με τη δημογραφική πραγματικότητα.
Η αναστολή της, χωρίς μια αξιόπιστη εναλλακτική, μεταθέτει το πρόβλημα και αυξάνει την πίεση στους προϋπολογισμούς που υποτίθεται ότι χρηματοδοτούν τις σημερινές δημόσιες υπηρεσίες.
Στα χαρτιά, η γαλλική Παιδεία χρηματοδοτείται αδρά. Στην πράξη, περίπου το ένα τρίτο των πιστώσεων του υπουργείου συνδέεται με συντάξεις, ενώ ακόμη και η σταδιακή αύξηση του ορίου ηλικίας στα 64 έχει γίνει κίτρινο γράμμα στο συρτάρι.
Το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα δαπανά η Γαλλία, αλλά πόσα από αυτά φτάνουν τελικά στην τάξη - και ποιος πληρώνει το κόστος όταν οι αναγκαίες αλλαγές αναβάλλονται.
Add comment
Comments