Αν η αλήθεια βρισκόταν στα άκρα, θα ήμασταν όλοι ευτυχείς. Θα μπορούσαμε εύκολα και να την εντοπίσουμε και να την οριοθετήσουμε. Θα ήταν μονοδιάστατη, αφοριστική και δογματική. Σαν το Filioque, τους οπαδούς του και τους αρνητές του.
Από την Αληκτώ | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Το πρόβλημα, για όσους τουλάχιστον δεν έχουν πρόβλημα να ταλαιπωρούν και λίγο το μυαλό τους, είναι ότι η αλήθεια δεν βρίσκεται στα άκρα. Βρίσκεται στη μέση. Στη λεγόμενη και Αριστοτελική μεσότητα, αν θέλετε.
Και εκεί βρίσκεται όλη η δυσκολία. Τα άκρα δεν έχουν τομές. Οι αντιλήψεις τους δεν βρίσκουν σημεία επαφής με άλλες αντιλήψεις. Έχουν την αυτονομία τους και τη βεβαιότητα της ακρίβειας των. Τα δέχεσαι ως είναι ή τα απορρίπτεις ως είναι. Δεν υπόκεινται σε αναλύσεις και ακόμα περισσότερο σε δημιουργικές συνθέσεις.
Η μέση έχει μόνο τομές. Πλήθος προσεγγίσεων συνωστίζονται αλληλοκαλυπτόμενες, άρα η ανάγκη της οριοθέτησης είναι απαιτούμενη, γιατί άλλως κάθε επιλογή θα συνοδεύεται από πλήθος αντιφάσεων.
Ας πάρουμε ένα παράδειγμα: Πως προσεγγίζουν οι πολίτες ενός οργανωμένου κράτους την προφανή ανάγκη υπεράσπισης του κοινού τους "οικοπέδου"; Αυτό που λέμε εδάφη, σύνορα, "χώρα" με την ευρύτερη έννοια;
Ένα άκρο έχει μια μιλιταριστική λογική. Εξοπλιζόμαστε στρατιωτικά, "εκπαιδεύουμε" τους πολίτες στο να έχουν τη λογική του "αιώνιου στρατιώτη", και στην πρώτη ευκαιρία "άνω σχώμεν τας καρδίας και βουρ και τους φάγαμε".
Το άλλο άκρο έχει μια απόλυτα πασιφιστική λογική. Όχι στα σύνορα, όχι στους εξοπλισμούς, βούτυρο - και κυρίως συντάξεις - αντί για κανόνια, Έλληνες και Τούρκοι εργάτες ενωμένοι και όπως θα έλεγε μια υποψήφια Miss Cosmos, εν γένει "World peace".
Το εύκολο είναι να επιλέξετε ένα από τα δύο και να μην πολυζαλίζετε το μυαλό σας. Αντιθέτως θα έχετε πλείστες όσες ευκαιρίες να εκτονώνεστε καθυβρίζοντας οι μεν τους δε. "Προδότες" οι μεν, "Φασίστες" οι δε.
Διαβάστε ακόμα: Αν δεν προσέξουμε θα μας ρίξουν πάλι στα βράχια
Αν όμως ακολουθήσετε τη μεσότητα και προσπαθήσετε να εντοπίσετε την "αλήθεια" στη μέση, μπλέξατε. Δεν θεωρείτε για παράδειγμα ότι στόχος ενός οργανωμένου συνόλου είναι να διατηρεί ως ενδεχόμενο να στείλει τα νιάτα του να γίνουν "κρέας στα κανόνια" όπως κάποτε έγραψε ο Εμίλ Ζολά; Ούτε όμως συμβιβάζεστε με μια πασιφιστική αφέλεια που επί της ουσίας θέτει σε διαρκή επισφάλεια μεγάλα κομμάτια του "κοινού οικοπέδου", που στο τέλος της ημέρας μας ανήκει και εξ αδιαιρέτου κιόλας;
Αντιλαμβάνεστε πόσες αντιφάσεις παράγονται ταυτόχρονα από αυτό το "ναι μεν αλλά"; Και πόση μεγάλη προσπάθεια ακριβούς οριοθέτησης της όποιας άποψης, απαιτεί η ανάγκη άμβλυνσης αυτών των αντιφάσεων και η απαιτούμενη εξισορρόπηση μεταξύ εύκολων - αλλά υπεραπλουστευμένων - αφηγημάτων;
Πως μπορείτε να αποφύγετε ταυτόχρονα τον απάνθρωπο μιλιταρισμό και τον ανιστόρητο πασιφισμό, υιοθετώντας ταυτόχρονα μια μέση οδό που να είναι και εφικτή και λειτουργική στην πράξη;
Στόχος δεν είναι να σας προταθεί μια "λύση" επί του προκείμενου παραδείγματος. Ας μείνουμε στη δυσκολία αναζήτησης και οριοθέτησης της αλήθειας. Ούτε στόχος είναι να σας υποδειχθεί ως σωστό μονοπάτι ένα "ναι μεν αλλά" που ουσία δεν παίρνει θέση.
Απλά να τονιστεί ότι αυτή η δυσκολία δεν είναι μόνο κουραστική έως συχνά βασανιστική, είναι απολύτως δημιουργική. Μέσα από αυτή τη βάσανο της οριοθέτησης, η ανθρωπότητα έκανε διαχρονικά άλματα στην ανθρώπινη σκέψη, έστω και αν μερικές φορές, αυτά τα άλματα, χρησιμοποίησαν βραχυπρόθεσμα και ως δείγμα ασυνείδητου τακτικισμού την ζωώδη δυναμική των άκρων.
Δεν είναι εύκολο να αρνηθεί κανείς το σαγηνευτικό τραγούδι των σειρήνων της ελαφρότητας των άκρων, αν όμως έχει πραγματική επιθυμία να αναζητεί την αλήθεια, ας προμηθευτεί έναν δυνατό μεγενθυντικό φακό και ας περιπλανηθεί στους αιώνια τεμνόμενους κύκλους της μεσότητας.
Add comment
Comments