Όταν οι αγορές στις ΗΠΑ παρακολουθούσαν, πριν από λίγες εβδομάδες, την πολιτική και κοινωνική αναταραχή στο Παρίσι να κλιμακώνεται, το συμπέρασμα πολλών ήταν απλό: "Ας μην καταλήξουμε κι εμείς εκεί".
Από τον Κέλσο | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Οι κινητοποιήσεις στη γαλλική πρωτεύουσα ξεκίνησαν με διαμαρτυρίες για τις αδυναμίες του δημόσιου σχολικού συστήματος. Στη συνέχεια, όμως, διογκώθηκαν και έγιναν ευρύτερη έκφραση δυσαρέσκειας για το κόστος ζωής και τις επαγγελματικές προοπτικές. Η γαλλική οικονομία δεν βρίσκεται σε ισχυρή κατάσταση. Η ανεργία διαμορφώθηκε στο 8,3% το δεύτερο τρίμηνο, η πραγματική ανάπτυξη του ΑΕΠ στο 0,4% και η αύξηση των μισθών σε εθνικό επίπεδο στο 1,7%. Στο υπόβαθρο βρίσκεται το δημόσιο χρέος, που ανέρχεται σήμερα στο 116% του ΑΕΠ. Οι αποδόσεις των 30ετών γαλλικών ομολόγων ξεπερνούν το 5,4%.
Την ίδια στιγμή, η αγορά ομολόγων των ΗΠΑ, η οποία έμοιαζε έτοιμη να τιμωρήσει τους Αμερικανούς υπεύθυνους χάραξης πολιτικής για την αύξηση του χρέους, παρέμεινε σχετικά ήρεμη. Μάλιστα, οι αποδόσεις των 10ετών και των 30ετών αμερικανικών ομολόγων υποχώρησαν. "Υπάρχει λόγος που οι ΗΠΑ υποχώρησαν λίγο τις τελευταίες εβδομάδες, ενώ η Γαλλία δεν το έκανε", δήλωσε την περασμένη εβδομάδα η Heather Long, επικεφαλής οικονομολόγος της Navy Federal Credit Union, σε εκδήλωση του Bipartisan Policy Center (BPC). "Υπάρχουν ορισμένοι βασικοί δείκτες που μας διαφοροποιούν από τη Γαλλία και δείχνουν ότι έχουμε ακόμη κάποιο περιθώριο να κάνουμε αυτές τις συζητήσεις, σε μια οικονομία σχήματος Κ. "Το χρέος μας βρίσκεται περίπου στο 100% του ΑΕΠ, ενώ το δικό τους στο 120%. Η Γαλλία βρίσκεται πιο μακριά στην πορεία προς την κρίση και αναπτύσσεται με ρυθμό περίπου 0,5%. Εμείς αναπτυσσόμαστε με λίγο πάνω από 2%. Αυτή είναι σημαντική διαφορά".
Πολλοί οικονομολόγοι συμφωνούν ότι οι πολιτικοί ίσως υπερεκτιμούν τη δυνατότητα των ΗΠΑ να αναπτυχθούν τόσο γρήγορα ώστε να ξεπεράσουν μια κρίση χρέους. Ωστόσο, μια οικονομία που ξεκινά από ισχυρότερη θέση, αντί από στασιμότητα, έχει περισσότερες πιθανότητες να επαναφέρει σε ισορροπία τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ. Η Long σημείωσε ακόμη ότι η Γαλλία διαφέρει από τις ΗΠΑ επειδή έχει ήδη αξιοποιήσει μεγάλο μέρος της δυνατότητάς της να αυξήσει τα έσοδά της μέσω της φορολογίας. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ΟΟΣΑ, η "φορολογική σφήνα" για τους Γάλλους εργαζομένους - η διαφορά ανάμεσα στο κόστος εργασίας για τον εργοδότη και στις καθαρές αποδοχές του εργαζομένου - ανέρχεται στο 47,2%. Στις ΗΠΑ βρίσκεται στο 30%.
Διαβάστε ακόμα: Ποιος πληρώνει τελικά το γαλλικό χρέος;
"Σίγουρα δεν είναι εύκολο να αυξηθούν οι φόροι στις ΗΠΑ. Από τη σκοπιά όμως των αγορών και των ομολόγων, υπάρχει πολύ μεγαλύτερο περιθώριο για πειραματισμό και ανάπτυξη στις Ηνωμένες Πολιτείες απ’ ό,τι στη Γαλλία", πρόσθεσε η Long. "Για μένα, η μεγαλύτερη προειδοποίηση από τη Γαλλία δεν αφορά μόνο την οικονομία σχήματος Κ, αλλά και τη γενεαλογική διάσταση. Οι νέοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των πρόσφατων διαμαρτυριών, εξαιτίας των ανισοτήτων που βλέπουν μεταξύ των γενεών. Αυτό μοιάζει με ισχυρή ένδειξη για όσα θα μπορούσαμε να δούμε κι εδώ, καθώς πλησιάζουμε σε χρέος ίσο με το 120% του ΑΕΠ".
Ποια γενιά θα πληρώσει το κόστος του χρέους;
Όπως συμβαίνει με κάθε χρέος, το ερώτημα δεν είναι αν θα αποπληρωθεί, αλλά πότε. Αυτό ακριβώς καλούν τους πολίτες και τους πολιτικούς να εξετάσουν οι ειδικοί για τον προϋπολογισμό. Ο Phil Swagel, διευθυντής του ανεξάρτητου Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου των ΗΠΑ (CBO), είπε ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής καλούνται να κάνουν μια σειρά επιλογών: πώς θα προετοιμάσουν την οικονομία για πιθανή επιβράδυνση της ανάπτυξης αν περιοριστούν οι δαπάνες, ποιες μορφές φορολόγησης θα εξετάσουν και πώς θα κινηθούν σε άλλα σχετικά ζητήματα. Ένα άλλο σύνολο επιλογών για το έλλειμμα αφορά το ποια γενιά θα πληρώσει. Όσο περισσότερο καθυστερούμε τις αλλαγές, τόσο περισσότερο κάποιες γενιές μπορεί να μη συμμετέχουν στο μερίδιο που τους αναλογεί από το βάρος της προσαρμογής", δήλωσε ο Swagel στην εκδήλωση του BPC. "Και στη συνέχεια τίθεται το ερώτημα ποιοι, μέσα σε κάθε γενιά, θα πληρώσουν φόρους".
Όπως εξήγησε, η καθυστέρηση σημαίνει ότι ορισμένες γενιές ενδέχεται, κατά κάποιον τρόπο, να μην επωμιστούν το βάρος της προσαρμογής. Το επόμενο ερώτημα είναι ποιοι θα επηρεαστούν μέσα σε κάθε γενιά. "Πιστεύω ότι υπάρχει κοινωνική συναίνεση πως η επιβάρυνση θα είναι προοδευτική —όχι με την πολιτική έννοια, αλλά με την έννοια ότι τα νοικοκυριά με σχετικά υψηλότερα εισοδήματα στη διάρκεια της ζωής τους θα αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος της προσαρμογής. Αυτό, όμως, αποτελεί κοινωνική επιλογή και υπάρχει μεγάλο περιθώριο διαφωνίας".
Add comment
Comments