Για δεκαετίες, το πανεπιστημιακό πτυχίο παρουσιαζόταν ως η ασφαλέστερη διαδρομή προς μια καλύτερη δουλειά και υψηλότερο εισόδημα. Στη Βρετανία, όμως, η υπόσχεση αυτή αμφισβητείται όλο και περισσότερο.
Από τον Δαίδαλο | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Αφορμή για τη νέα συζήτηση είναι το βιβλίο The Higher Education Delusion, που επιμελήθηκε ο καθηγητής Len Shackleton του Institute of Economic Affairs (IEA). Οι συγγραφείς εξετάζουν τις πιέσεις στα οικονομικά των πανεπιστημίων, την αξία των πτυχίων και το κατά πόσο το σημερινό σύστημα χρηματοδότησης εξυπηρετεί τους φοιτητές και τους φορολογουμένους.
Το πτυχίο δεν εγγυάται πλέον υψηλότερες αποδοχές
Ένα βασικό επιχείρημα είναι ότι η επέκταση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη αύξηση της ζήτησης για πτυχιούχους. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζει ο Shackleton, περίπου το 30% των αποφοίτων εργάζεται σε θέσεις που δεν απαιτούν πανεπιστημιακό τίτλο ή δυσκολεύεται να βρει εργασία. Παράλληλα, το μισθολογικό πλεονέκτημα των νέων αποφοίτων έναντι των μη πτυχιούχων έχει περιοριστεί: σχετική ανάλυση του IEA υπολογίζει ότι για τις ηλικίες 21–30 ετών μειώθηκε από περίπου 35% το 2007 σε 25% το 2024.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε πτυχίο είναι κακή επένδυση. Οι οικονομικές αποδόσεις διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με το αντικείμενο, το ίδρυμα και την επαγγελματική πορεία του αποφοίτου. Προγενέστερη ανάλυση του Institute for Fiscal Studies, όπως συνοψίζεται από το HEPI, είχε εκτιμήσει ότι περίπου ένας στους πέντε αποφοίτους μπορεί να είχε καλύτερο οικονομικό αποτέλεσμα αν δεν είχε φοιτήσει στο πανεπιστήμιο.
Το βάρος των φοιτητικών δανείων
Η κριτική αφορά και τον τρόπο αποπληρωμής των φοιτητικών δανείων στην Αγγλία. Σύμφωνα με στοιχεία που κατέθεσε στη Βουλή ο Peter Ainsworth εκ μέρους του IEA, οι αποπληρωμές δανείου μπορούν να προσθέσουν 9 ποσοστιαίες μονάδες στις κρατήσεις από κάθε επιπλέον λίρα εισοδήματος πάνω από το σχετικό όριο. Για απόφοιτο με δάνειο Plan 2, η συνδυασμένη οριακή επιβάρυνση από φόρο εισοδήματος, εθνική ασφάλιση και αποπληρωμή δανείου μπορεί να φτάσει το 51% για εισόδημα από £50.270 έως £100.000. Στο εύρος £100.000–£125.140 μπορεί να ανέλθει έως 71%, καθώς συνδυάζεται με τη σταδιακή απώλεια του αφορολόγητου ορίου. Το 71% αφορά συγκεκριμένη εισοδηματική κλίμακα και συγκεκριμένο τύπο δανείου· δεν είναι ο συντελεστής που αντιμετωπίζουν όλοι οι απόφοιτοι.
Η ίδια λογική αποτυπώνεται και στην έκθεση του βρετανικού Office for Budget Responsibility: η αποπληρωμή ενός δανείου Plan 2 προσθέτει 9 μονάδες στην οριακή επιβάρυνση πάνω από το όριο αποπληρωμής.
Ποιος αναλαμβάνει το ρίσκο;
Το IEA υποστηρίζει ότι το σύστημα δίνει στα πανεπιστήμια τα δίδακτρα ανεξάρτητα από το αν οι απόφοιτοί τους βρίσκουν καλές θέσεις εργασίας ή πετυχαίνουν υψηλές αποδοχές. Έτσι, το οικονομικό ρίσκο βαρύνει κυρίως τους φοιτητές και το κράτος, ενώ τα πανεπιστήμια έχουν περιορισμένο άμεσο κίνητρο να συνδέσουν τη χρηματοδότησή τους με τα αποτελέσματα των σπουδών. Η πρόταση των συγγραφέων είναι οι χρηματοδοτικοί μηχανισμοί να συνδέονται περισσότερο με την επαγγελματική πορεία των αποφοίτων.
Η ουσιαστική συζήτηση, επομένως, δεν είναι αν πρέπει να πάψουν οι νέοι να σπουδάζουν. Είναι αν έχουν επαρκή στοιχεία για να επιλέγουν αντικείμενο, αν το κόστος και οι όροι χρηματοδότησης είναι διαφανείς και αν τα πανεπιστήμια λογοδοτούν για τις προοπτικές που υπόσχονται στους φοιτητές τους.
Add comment
Comments