Οι τιμές των κατοικιών ξεπέρασαν την αύξηση των εισοδημάτων σε 17 χώρες της ΕΕ

Published on November 16, 2026 at 3:54 PM

Την τελευταία δεκαετία η απόκλιση διευρύνθηκε περισσότερο στην Πορτογαλία, ενώ στη Ρουμανία οι κατοικίες έγιναν φθηνότερες σε σχέση με τα εισοδήματα. Η Ελλάδα καταγράφει αύξηση 22,5% στον δείκτη τιμών κατοικιών προς εισόδημα - μέγεθος που αποτυπώνει τη μεταβολή του δείκτη και όχι το σημερινό κόστος αγοράς.

Από την Αληκτώ | Συντακτική ομάδα Greece2Day

Πόσο περισσότερο ή λιγότερο μπορεί να αγοράσει ένα νοικοκυριό με το εισόδημά του σε σχέση με πριν από δέκα χρόνια; Σύμφωνα με τη Eurostat, σε 17 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν ταχύτερα από τα εισοδήματα μεταξύ 2015 και 2025. Σε επίπεδο ΕΕ, ο δείκτης τιμών κατοικιών προς εισόδημα ανέβηκε κατά 6,8%, ενώ υποχώρησε σε δέκα κράτη-μέλη. 

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές των κατοικιών στην ΕΕ αυξήθηκαν συνολικά κατά περίπου 62% στη δεκαετία έως το δεύτερο τρίμηνο του 2026. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Προσιτής Κατοικίας τον Δεκέμβριο του 2025, με στόχο την αύξηση της προσφοράς, την κινητοποίηση επενδύσεων και τη στήριξη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών.

Τι δείχνει ο δείκτης τιμών κατοικιών προς εισόδημα

Ο δείκτης συγκρίνει τη μεταβολή των τιμών κατοικιών με τη μεταβολή του κατά κεφαλήν διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών. Όταν αυξάνεται, οι τιμές έχουν ανέβει ταχύτερα από τα εισοδήματα και η αγορά κατοικίας έχει γίνει δυσκολότερη σε σχέση με το έτος βάσης. Όταν μειώνεται, οι τιμές έχουν κινηθεί πιο αργά από τα εισοδήματα. Ο δείκτης δεν κατατάσσει τις χώρες με βάση το πόσο ακριβές είναι σήμερα οι κατοικίες σε σχέση με τα εισοδήματα. Καταγράφει πώς άλλαξε αυτή η σχέση μέσα στον χρόνο. Επίσης, δεν περιλαμβάνει από μόνος του το κόστος των στεγαστικών δανείων, τα ενοίκια ή τους λογαριασμούς. 

Πορτογαλία: η μεγαλύτερη απόκλιση

Από το 2015 έως το 2025, η Πορτογαλία κατέγραψε τη μεγαλύτερη αύξηση του δείκτη, κατά 60,8%. Ακολούθησαν η Ολλανδία με 34,3%, η Ουγγαρία με 26,5%, η Τσεχία με 25,8% και η Ισπανία με 24,5%. Ο Μάικ Λάνγκεν, ανώτερος οικονομολόγος στεγαστικής αγοράς στην ABN AMRO, απέδωσε μέρος της ανόδου στην Πορτογαλία στην τουριστική έκρηξη και στην προσέλκυση ξένων επενδυτών μέσω του προγράμματος "χρυσής βίζας". Για την Ολλανδία, ως βασικούς παράγοντες ανέφερε την έλλειψη κατοικιών και τη ζήτηση από επενδυτές. 

Στην Ελλάδα, ο δείκτης αυξήθηκε κατά 22,5%, ένδειξη ότι οι τιμές ανέβηκαν ταχύτερα από τα εισοδήματα. Η συγκεκριμένη τιμή για την Ελλάδα είναι εκτίμηση, καθώς δεν υπάρχουν διαθέσιμα συγκρίσιμα στοιχεία τιμών από συναλλαγές όπως σε άλλες χώρες. Ο δείκτης αυξήθηκε επίσης κατά 18,2% στη Σλοβενία, 14,4% στην Ιρλανδία, 13,6% στην Αυστρία, 11,2% στη Σλοβακία, 10,6% στο Λουξεμβούργο και 10,1% στη Λιθουανία. Ο Ρόναν Λάιονς, αναπληρωτής καθηγητής Οικονομικών στο Trinity College του Δουβλίνου, σημείωσε ότι οι χώρες στην κορυφή της κατάταξης συνδυάζουν ισχυρή ζήτηση στις μεγάλες πόλεις με προσφορά που δεν καταφέρνει να την ακολουθήσει. 


Ρουμανία: χαμηλότερες τιμές σε σχέση με τα εισοδήματα, αλλά ακριβή στέγη για τους ενοικιαστές

Στη Ρουμανία, ο δείκτης μειώθηκε κατά 42,8%, την πιο έντονη πτώση στην ΕΕ. Ακολούθησαν η Φινλανδία με μείωση 25,2% και η Βουλγαρία με 16,2%. Η Κύπρος κατέγραψε πτώση 12% και η Ιταλία 11,9%. Ο Λάνγκεν συνέδεσε την υποχώρηση του δείκτη στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία με την ισχυρή αύξηση των εισοδημάτων μετά την ένταξη των δύο χωρών στην ΕΕ. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι το κόστος στέγασης είναι χαμηλό για όλους. Το 2025, το 56% των κατοίκων της Ρουμανίας που νοίκιαζαν κατοικία σε τιμές αγοράς ζούσαν σε νοικοκυριά τα οποία δαπανούσαν πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για τη στέγαση - το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ.

Ανάμεσα στις τέσσερις μεγαλύτερες οικονομίες της Ένωσης, ο δείκτης μειώθηκε λιγότερο από 6% στη Γαλλία και κατά 11,9% στην Ιταλία. Στη Γερμανία αυξήθηκε κατά 1,6%, ενώ η Ισπανία κατέγραψε τη μεγαλύτερη άνοδο της τετράδας, με 24,5%.

Τι αλλάζει όταν η σύγκριση γίνεται με τον μακροχρόνιο μέσο όρο

Η Eurostat συγκρίνει επίσης τον δείκτη του 2025 με τον μέσο όρο κάθε χώρας από το 2000 έως το 2025 - ή από το πρώτο διαθέσιμο έτος, όπου λείπουν στοιχεία για το 2000. Σε επίπεδο ΕΕ, ο δείκτης βρισκόταν μόλις 0,03% πάνω από τον μακροχρόνιο μέσο όρο του. Η Πορτογαλία και η Ρουμανία βρίσκονται ξανά στα δύο άκρα: στην Πορτογαλία ο δείκτης ήταν 37% πάνω από τον δικό της μακροχρόνιο μέσο όρο, ενώ στη Ρουμανία ήταν 53% χαμηλότερα. Οι αριθμοί αυτοί διαφέρουν από τη μεταβολή της δεκαετίας, που ήταν αντίστοιχα +60,8% και -42,8%.

Οι δύο συγκρίσεις μπορεί να δίνουν διαφορετική εικόνα. Στην Ιρλανδία, για παράδειγμα, ο δείκτης ήταν 14,4% υψηλότερος από το 2015, αλλά 1,7% κάτω από τον μακροχρόνιο μέσο όρο. Ο Λάιονς σημειώνει ότι στην περίοδο αναφοράς περιλαμβάνεται και η στεγαστική φούσκα των μέσων της δεκαετίας του 2000. Παρόμοια εικόνα παρουσιάζει η Λιθουανία: +10,1% από το 2015, αλλά 5,7% κάτω από τον μακροχρόνιο μέσο όρο. Η Ολλανδία και η Ουγγαρία είχαν διψήφια άνοδο από το 2015, ενώ το 2025 ο δείκτης τους βρισκόταν 12% και 5,3% αντίστοιχα πάνω από τον μακροχρόνιο μέσο όρο. Στη Βουλγαρία παρέμενε 36% χαμηλότερα από αυτόν.

Η αφετηρία της σύγκρισης έχει σημασία

Ο Λάνγκεν επισημαίνει ότι το 2015 ο δείκτης τιμών προς εισόδημα βρισκόταν κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Επομένως, η επιλογή εκείνης της χρονιάς ως αφετηρίας μεγαλώνει τη μεταβολή που καταγράφεται. Αν η σύγκριση ξεκινούσε από το 2005, η άνοδος θα ήταν αισθητά μικρότερη. Σημαντικό ρόλο παίζει και το κόστος δανεισμού, καθώς οι περισσότεροι αγοραστές δεν πληρώνουν με μετρητά. Το επιτόκιο καταθέσεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ήταν 2,5% τον Νοέμβριο του 2026, έναντι -0,3% στο τέλος του 2015. 

"Και οι δύο δείκτες μετρούν μεταβολές: είτε από το 2015 είτε σε σχέση με έναν μέσο όρο 25 ετών. Κανένας δεν δείχνει από μόνος του πόσο προσιτή είναι σήμερα η κατοικία", υπογράμμισε ο Λάιονς. Η πτώση ενός δείκτη, επομένως, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η αγορά έγινε προσιτή. Ως παράδειγμα ανέφερε τη Φινλανδία. Παρότι ο δείκτης τιμών προς εισόδημα μειώθηκε περίπου κατά ένα τέταρτο, οι ενοικιαστές δαπανούν περίπου το 32% του εισοδήματός τους για ενοίκιο — ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ. 

Η προσιτή κατοικία δεν εξαρτάται μόνο από τις τιμές

Η προσιτότητα της κατοικίας εξαρτάται και από τα επιτόκια, την πρόσβαση σε δανεισμό και τη δυνατότητα συγκέντρωσης προκαταβολής. Για τους ενοικιαστές, σημαντικό μέρος της εικόνας είναι τα ενοίκια, οι λογαριασμοί ενέργειας και τα υπόλοιπα έξοδα στέγασης. Η Νίνα Μπιλγιάνοφσκα, ο Φρέντερικ Τοσκανί, ο Ρόμπερτ Μπέγερ, η Αλεξάνδρα Φωτίου και ο Μόργκαν Μάνιλι, συντάκτες μελέτης εργασίας του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, εκτιμούν ότι οι πιέσεις είναι εντονότερες για τους ενοικιαστές χαμηλότερου εισοδήματος στις πόλεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως ανέφεραν στο Euronews Business, το ενοίκιο απορροφά πάνω από το μισό διαθέσιμο εισόδημά τους. Αυτό δυσκολεύει και την αποταμίευση για αγορά κατοικίας, διευρύνοντας την απόσταση ανάμεσα σε ιδιοκτήτες και ενοικιαστές.

Οι ερευνητές συνδέουν την άνοδο των τιμών και με την έλλειψη κατοικιών: η οικοδομική δραστηριότητα παραμένει υποτονική και η προσφορά δεν έχει ακολουθήσει τη ζήτηση. Έτσι, οι δείκτες δείχνουν την πορεία της σχέσης τιμών και εισοδημάτων, αλλά η καθημερινή δυνατότητα να αποκτήσει ή να διατηρήσει κανείς σπίτι εξαρτάται από ένα ευρύτερο σύνολο παραγόντων.

Rating: 0 stars, 0 votes.

Add comment

Comments

There are no comments yet.