Από την ελευθερία μας να χρησιμοποιούμε ή να μετασχηματίζουμε την ιδιωτική μας περιουσία προκύπτει η ελευθερία να τη συναλλάσσουμε με όποιον επιλέγουμε. Αυτή η ελευθερία των συναλλαγών μετατρέπει άθελά της την ανθρωπότητα σε έναν παγκόσμιο υπερυπολογιστή, όπου οι επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα βρίσκονται συνεχώς σε διαδικασία οικονομικού ανταγωνισμού, ο οποίος τις ωθεί να καινοτομούν και να αντιγράφουν τις καινοτομίες των ανταγωνιστών τους.
Ο οικονομικός ανταγωνισμός οδηγεί επίσης άθελά του τις επιχειρήσεις να συνεργάζονται στη δημιουργία και διάδοση ανώτερης πληροφορίας και μιας επακόλουθης κοινωνικοοικονομικής τάξης. Ηλεκτρικές κλειδαριές θυρών, υδραυλικό τιμόνι, συστήματα ABS και αμέτρητες άλλες καινοτομίες στην αυτοκινητοβιομηχανία ξεκίνησαν από μία εταιρεία και γρήγορα διαδόθηκαν στους ανταγωνιστές, χάρη στην ελευθερία των ανθρώπων να ανταλλάσσουν τον πλούτο τους με εταιρείες που τους προσέφεραν καλύτερα προϊόντα σε ανταγωνιστικές τιμές.
Οι ηθικές αξίες είναι τρόποι συμπεριφοράς· αποτελούν επίσης μορφή πληροφορίας που αναδύεται και διαδίδεται, σε σημαντικό βαθμό, μέσω του οικονομικού ανταγωνισμού. Οι εργατικοί και ευγενικοί άνθρωποι, που αντιμετωπίζουν πελάτες και συναδέλφους με αμοιβαίο σεβασμό, ωθούν - μέσω του ανταγωνισμού - και τους υπόλοιπους να πράττουν το ίδιο. Όπως γράφει ο Friedrich Hayek:
“Ο ανταγωνισμός είναι, τελικά, μια διαδικασία κατά την οποία ένας μικρός αριθμός ανθρώπων καθιστά αναγκαίο για μεγαλύτερους αριθμούς να κάνουν πράγματα που δεν τους αρέσουν, είτε πρόκειται για περισσότερη εργασία, αλλαγή συνηθειών ή μεγαλύτερη προσοχή και συνέπεια στην εργασία τους - κάτι που χωρίς τον ανταγωνισμό δεν θα ήταν απαραίτητο”.
Μια κρατική ρύθμιση είναι ουσιαστικά ένας τρόπος δράσης· αποτελεί πληροφορία. Σε αντίθεση με την πληροφορία που αναδύεται στον ιδιωτικό, ανταγωνιστικό τομέα και αντικαθίσταται συνεχώς από ανώτερη μέσω του ανταγωνισμού, μια κρατική ρύθμιση προκύπτει από λίγα μυαλά και επιβάλλεται σε ολόκληρη την κοινωνία.
Αυτή η πληροφορία μπορεί να αλλάξει μόνο μέσω ενός αργού, μονοπωλιακού και γραφειοκρατικού μηχανισμού, αποτελούμενου από πολιτικούς, νομικούς, λομπίστες και ομάδες συμφερόντων που συχνά στερούνται γνώσης και κινήτρων για να ανακαλύψουν τον βέλτιστο τρόπο δράσης. Στον ελεύθερο ανταγωνιστικό τομέα, η πληροφορία κινείται από κάτω προς τα πάνω (άτομα, επιχειρηματίες, καινοτόμοι), καθώς δοκιμάζεται και βελτιώνεται. Η κρατική ρύθμιση παρακάμπτει αυτή τη διαδικασία, συχνά εις βάρος πιο αποτελεσματικών λύσεων.
Όσο περισσότερο ρυθμίζει το κράτος, τόσο περισσότερο παραλύει την ανακάλυψη γνώσης μέσω ανταγωνισμού.
Η Σοβιετική Ένωση αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα: η κυριαρχία μονοπωλιακών, μη ανταγωνιστικών δομών είχε καταστροφικές συνέπειες για την επιστήμη. Δεν είναι απλώς οι “επιστήμονες” που δημιουργούν καινοτομία, αλλά ο ανταγωνισμός. Χωρίς αυτόν, δημιουργούνται γραφειοκρατίες που αντιστέκονται στην αλλαγή.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν ο Trofim Lysenko, ο οποίος πολέμησε τη γενετική, δίωξε επιστήμονες και προώθησε θεωρίες που οδήγησαν σε αποτυχίες καλλιεργειών και εκατομμύρια θανάτους. Παρόμοιες πολιτικές συνέβαλαν και στον Μεγάλο Λιμό της Κίνας.
Όπως συνοψίζει ο Murray Rothbard, η καταστολή της επιστημονικής αλήθειας δεν οφείλεται μόνο σε πρόσωπα, αλλά είναι εγγενές χαρακτηριστικό του κρατισμού και του κεντρικού σχεδιασμού.
Στον τομέα της υγείας, η αύξηση των κρατικών ρυθμίσεων έχει οδηγήσει σε άνοδο του κόστους και περιορισμό του ανταγωνισμού. Το ποσοστό του ΑΕΠ που καταναλώνεται από την υγειονομική περίθαλψη στις ΗΠΑ αυξήθηκε σημαντικά, συνοδευόμενο από παρεμβατικές πολιτικές κατά την πανδημία.
Παράλληλα, τεράστια σώματα γνώσης - όπως η εκπαίδευση γιατρών, οι εγκρίσεις φαρμάκων και η λειτουργία των ασφαλιστικών συστημάτων - ελέγχονται από οργανισμούς όπως η American Medical Association και η Food and Drug Administration.
Αντίθετα, ο τομέας της πληροφορικής έχει ελάχιστες ρυθμίσεις. Ο ανταγωνισμός οδηγεί σε ταχεία πρόοδο και διάδοση γνώσης. Νέοι προγραμματιστές μπορούν να εργαστούν σε εταιρείες όπως η Google, η Microsoft και η Amazon χωρίς αυστηρές ρυθμιστικές προϋποθέσεις.
Δεν υπάρχει αντίστοιχος οργανισμός πιστοποίησης προγραμματιστών, ενώ η εκπαίδευση εξελίσσεται ταχύτατα μέσω ελεύθερων πλατφορμών, όπως το freeCodeCamp.
Οι ίδιες οι εταιρείες δημιουργούν εκπαιδευτικά συστήματα και πιστοποιήσεις, όπως το πρόγραμμα Microsoft Certified Professionals, που προσαρμόζεται συνεχώς στη νέα γνώση.
Η οικονομική άγνοια οδηγεί πολλούς να πιστεύουν ότι η αυστηρή ρύθμιση είναι απαραίτητη, ιδίως στην ιατρική. Ωστόσο, η τεχνολογική πρόοδος δείχνει ότι η καινοτομία προκύπτει κυρίως από την ελευθερία και τον ανταγωνισμό.
Τα εκατομμύρια γραμμών κώδικα του λειτουργικού συστήματος Linux, που αποτελεί βασικό μέρος του “κοινωνικού οργανισμού” - όρος που χρησιμοποιήθηκε από τον Carl Menger και τον Herbert Spencer - δημιουργήθηκαν όχι τόσο από “ιδιοφυΐες”, αλλά από την ίδια τη δύναμη της ελευθερίας και του ανταγωνισμού.
Add comment
Comments