Μετά τη στρατιωτική σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, η Τεχεράνη εμφανίζεται πεπεισμένη ότι βρίσκεται σε ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση από ποτέ.
Η ηγεσία της χώρας θεωρεί ότι όχι μόνο άντεξε τη δυτική πίεση, αλλά κατάφερε να επιβάλει νέους όρους στο γεωπολιτικό παιχνίδι της Μέσης Ανατολής.
Ωστόσο, ολοένα περισσότεροι αναλυτές προειδοποιούν ότι αυτή η αίσθηση αυτοπεποίθησης μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη.
Η βασική τους εκτίμηση είναι πως το Ιράν κινδυνεύει να υπερεκτιμήσει τη δύναμή του και να μετατρέψει μια ευνοϊκή συγκυρία σε στρατηγικό αδιέξοδο.
Το νέο χαρτί της Τεχεράνης
Μετά τις πρόσφατες εξελίξεις, η Τεχεράνη έχει μεταφέρει το κέντρο βάρους από το πυρηνικό της πρόγραμμα στον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.
Το πέρασμα αυτό αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του πλανήτη, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου.
Η ιρανική ηγεσία θεωρεί πλέον ότι ο γεωγραφικός αυτός έλεγχος της προσφέρει ισχυρότερο διαπραγματευτικό όπλο από οποιαδήποτε συζήτηση για τον εμπλουτισμό ουρανίου.
Η υπερβολική αυτοπεποίθηση
Η εκτίμηση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν επιθυμούν νέα πολεμική αναμέτρηση οδηγεί την Τεχεράνη σε πιο επιθετική στάση.
Η ιρανική πλευρά εμφανίζεται απρόθυμη να επιστρέψει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, επιδιώκοντας προηγουμένως να κατοχυρώσει πολιτικά και διπλωματικά τα κέρδη που θεωρεί ότι απέκτησε μετά τη σύγκρουση.
Το ερώτημα, όμως, είναι αν αυτή η στρατηγική μπορεί να συνεχιστεί χωρίς σοβαρό κόστος.
Γιατί η ισορροπία παραμένει εύθραυστη
Παρά την ενίσχυση της διαπραγματευτικής της θέσης, η ιρανική οικονομία εξακολουθεί να βρίσκεται υπό έντονη πίεση.
Οι κυρώσεις παραμένουν, οι επενδύσεις είναι περιορισμένες και η ανάπτυξη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αποκατάσταση της σταθερότητας στις διεθνείς ενεργειακές αγορές.
Επιπλέον, κάθε νέα ένταση στα Στενά του Ορμούζ αυξάνει τον κίνδυνο στρατιωτικής κλιμάκωσης, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέο κύκλο συγκρούσεων και οικονομικών απωλειών για όλες τις πλευρές.
Η Ουάσιγκτον παρακολουθεί
Στις Ηνωμένες Πολιτείες αυξάνονται οι φωνές που υποστηρίζουν ότι δεν πρέπει να δοθεί η εντύπωση πως η Τεχεράνη μπορεί να επιβάλλει μονομερώς τους όρους της.
Η αμερικανική κυβέρνηση εξακολουθεί να επιδιώκει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και εμφανίζεται έτοιμη να αντιδράσει εάν θεωρήσει ότι απειλούνται τα στρατηγικά συμφέροντα της Δύσης.
Η λεπτή γραμμή ανάμεσα στην επιτυχία και το λάθος
Η ιστορία των διεθνών σχέσεων είναι γεμάτη παραδείγματα κρατών που, μετά από μια επιτυχία, θεώρησαν ότι μπορούσαν να πιέσουν ακόμη περισσότερο τους αντιπάλους τους.
Συχνά όμως, η υπερβολική αυτοπεποίθηση οδήγησε σε λανθασμένες εκτιμήσεις και τελικά σε απώλεια των κεκτημένων.
Αυτό ακριβώς είναι το δίλημμα που αντιμετωπίζει σήμερα η Τεχεράνη: να αξιοποιήσει τη βελτιωμένη θέση της για μια ευνοϊκή διαπραγμάτευση ή να επιμείνει σε μια στρατηγική συνεχούς πίεσης, η οποία ενδέχεται να προκαλέσει νέα, ακόμη πιο επικίνδυνη σύγκρουση.
Το αν το Ιράν θα καταφέρει να μετατρέψει τη σημερινή του ισχύ σε μόνιμο γεωπολιτικό πλεονέκτημα ή αν τελικά θα υπονομεύσει μόνο του τα κέρδη που απέκτησε, αποτελεί ίσως το σημαντικότερο ερώτημα για τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής τους επόμενους μήνες.
Add comment
Comments