Υπάρχουν λίγες βιομηχανίες που καταφέρνουν να συνδυάσουν τόσο αποτελεσματικά το συναίσθημα με το επιχειρείν όσο η βιομηχανία του γάμου.
Ένας γάμος δεν πουλά απλώς μια υπηρεσία. Πουλά μια υπόσχεση. Την υπόσχεση ότι η σημαντικότερη ημέρα της ζωής ενός ζευγαριού θα είναι μοναδική, αψεγάδιαστη και αξέχαστη.
Και όταν το προϊόν που πουλάς είναι το όνειρο, οι τιμές μπορούν να αυξάνονται σχεδόν χωρίς όριο.
Τα τελευταία χρόνια, όμως, ολοένα περισσότεροι οικονομολόγοι και αναλυτές αρχίζουν να αναρωτιούνται αν η αγορά των γάμων παρουσιάζει πλέον όλα τα χαρακτηριστικά μιας οικονομικής "φούσκας".
Από τη γειτονιά στους επαγγελματίες
Πριν από μερικές δεκαετίες, ένας γάμος ήταν κυρίως υπόθεση οικογένειας και κοινότητας.
Οι συγγενείς ετοίμαζαν τα γλυκά, οι φίλοι στόλιζαν την εκκλησία, οι γείτονες βοηθούσαν στην οργάνωση και η δεξίωση γινόταν συχνά στην αυλή του σπιτιού ή στην αίθουσα της ενορίας.
Σήμερα, σχεδόν κάθε πτυχή της τελετής έχει μετατραπεί σε εξειδικευμένη υπηρεσία.
Wedding planners, διακοσμητές, designers προσκλητηρίων, ανθοδέτες, φωτογράφοι, videographers, DJs, εταιρείες φωτισμού, planners για social media, ειδικοί στο bridal styling και δεκάδες ακόμη επαγγελματίες συμμετέχουν πλέον σε έναν γάμο.
Το αποτέλεσμα είναι ένα οικοσύστημα υπηρεσιών που κάθε χρόνο γίνεται ακριβότερο.
Το κόστος εκτοξεύθηκε
Στις Ηνωμένες Πολιτείες ένας μέσος γάμος κοστίζει πλέον από 20.000 έως 40.000 δολάρια, ενώ στις μεγάλες μητροπολιτικές περιοχές το ποσό μπορεί εύκολα να ξεπεράσει τα 60.000 δολάρια.
Αντίστοιχη εικόνα εμφανίζεται και στην Ευρώπη.
Στην Ελλάδα, παρότι οι μέσοι προϋπολογισμοί παραμένουν χαμηλότεροι, οι τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα σε δημοφιλείς προορισμούς και κατά τους θερινούς μήνες.
Η δεξίωση εξακολουθεί να αποτελεί τη μεγαλύτερη δαπάνη, όμως σημαντικές αυξήσεις καταγράφονται και στη φωτογράφιση, στη διακόσμηση, στα λουλούδια και στη μουσική κάλυψη.
Η πανδημία επιτάχυνε το πρόβλημα
Η Covid-19 δημιούργησε μια πρωτοφανή ανισορροπία στην αγορά.
Χιλιάδες γάμοι αναβλήθηκαν το 2020 και μεταφέρθηκαν στα επόμενα χρόνια.
Ξαφνικά, χώροι δεξιώσεων, φωτογράφοι και εταιρείες catering βρέθηκαν να εξυπηρετούν πολύ περισσότερα ζευγάρια από όσα μπορούσαν.
Η προσφορά δεν αυξήθηκε με τον ίδιο ρυθμό. Η ζήτηση εκτοξεύθηκε.
Και όπως συμβαίνει σε κάθε αγορά, όταν η ζήτηση υπερβαίνει σημαντικά την προσφορά, οι τιμές ακολουθούν ανοδική πορεία.
Αρκετές από αυτές τις αυξήσεις αποδείχθηκαν τελικά μόνιμες.
Το Instagram άλλαξε τους κανόνες
Η οικονομία εξηγεί μόνο μέρος του φαινομένου.
Το υπόλοιπο εξηγείται από την ψυχολογία.
Τα κοινωνικά δίκτυα έχουν δημιουργήσει ένα νέο πρότυπο για το τι θεωρείται "ιδανικός γάμος".
Εικόνες από πολυτελείς δεξιώσεις, υπερπαραγωγές σε νησιά, δεκάδες ανθοσυνθέσεις, επαγγελματικά βίντεο κινηματογραφικής αισθητικής και ακριβοί προορισμοί δημιουργούν συνεχώς νέες προσδοκίες.
Πολλά ζευγάρια δεν συγκρίνουν πλέον τον γάμο τους με εκείνον των γονιών τους. Τον συγκρίνουν με αυτόν που είδαν χθες στο Instagram.
Από την ένωση στην παράσταση
Κάπου μέσα σε αυτή τη διαδικασία, αρκετοί κοινωνιολόγοι θεωρούν ότι μεταβλήθηκε και ο ίδιος ο χαρακτήρας του γάμου.
Το βάρος μετατοπίστηκε από τον θεσμό προς το γεγονός.
Η έμφαση δεν δίνεται τόσο στη δημιουργία μιας νέας οικογένειας όσο στη διοργάνωση μιας εκδήλωσης που θα αποτυπωθεί τέλεια στις φωτογραφίες και στα βίντεο.
Η ημέρα του γάμου έγινε πολλές φορές σημαντικότερη από τη ζωή που ακολουθεί.
Όλο και περισσότερα ζευγάρια λένε «όχι»
Η αντίδραση έχει ήδη ξεκινήσει.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά και σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες αυξάνονται οι λεγόμενοι micro weddings, οι μικρές ιδιωτικές τελετές με περιορισμένο αριθμό καλεσμένων.
Παράλληλα, κερδίζουν συνεχώς έδαφος τα elopements, δηλαδή οι γάμοι χωρίς μεγάλη δεξίωση, πολλές φορές μόνο με το ζευγάρι και ελάχιστους συγγενείς.
Για αρκετούς νέους ανθρώπους δεν πρόκειται για ρομαντική επιλογή αλλά για οικονομική αναγκαιότητα.
Το ποσό που εξοικονομείται μπορεί να αποτελέσει προκαταβολή για αγορά κατοικίας, να χρηματοδοτήσει μεταπτυχιακές σπουδές ή να δημιουργήσει ένα σημαντικό επενδυτικό κεφάλαιο για το νέο ξεκίνημα της οικογένειας.
Ο μεγάλος κίνδυνος: ο δανεισμός
Εδώ εμφανίζεται και το μεγαλύτερο πρόβλημα.
Ένα αυξανόμενο ποσοστό ζευγαριών χρηματοδοτεί πλέον τον γάμο μέσω πιστωτικών καρτών ή προσωπικών δανείων.
Η λογική είναι απλή:
"Θα τον αποπληρώσουμε αργότερα".
Οι οικονομολόγοι όμως επισημαίνουν μια κρίσιμη διαφορά.
- Ένα στεγαστικό δάνειο χρηματοδοτεί ένα περιουσιακό στοιχείο.
- Ένα φοιτητικό δάνειο επενδύει στην εκπαίδευση.
- Ένας γάμος, όσο σημαντικός και αν είναι συναισθηματικά, δεν δημιουργεί οικονομικό περιουσιακό στοιχείο.
Είναι μια δαπάνη που ολοκληρώνεται μέσα σε λίγες ώρες.
Μια αγορά με χαρακτηριστικά «φούσκας»;
Οι οικονομικές "φούσκες" έχουν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά. Οι τιμές ανεβαίνουν επειδή όλοι πιστεύουν ότι θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν.
Οι καταναλωτές πληρώνουν ολοένα περισσότερα επειδή θεωρούν ότι "έτσι λειτουργεί η αγορά".
Οι επιχειρήσεις επενδύουν θεωρώντας ότι η ζήτηση θα παραμείνει μόνιμα υψηλή. Η βιομηχανία του γάμου παρουσιάζει αρκετά από αυτά τα στοιχεία.
Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι επίκειται κατάρρευση. Σημαίνει όμως ότι δύσκολα μπορεί να συνεχίσει να αυξάνει τις τιμές με τον ίδιο ρυθμό όταν μια ολόκληρη γενιά αδυνατεί πλέον να ανταποκριθεί.
Πώς θα αλλάξει η αγορά
Αν η σημερινή τάση συνεχιστεί, η αγορά πιθανότατα δεν θα εξαφανιστεί. Θα μετασχηματιστεί.
Οι πολυτελείς γάμοι θα συνεχίσουν να υπάρχουν για όσους διαθέτουν πολύ υψηλά εισοδήματα.
Ταυτόχρονα όμως θα αυξάνονται οι μικρότερες τελετές, οι λιτές δεξιώσεις και οι πιο ευέλικτες υπηρεσίες.
Οι επιχειρήσεις που θα επιβιώσουν θα είναι εκείνες που θα προσαρμοστούν στις νέες οικονομικές δυνατότητες των πελατών τους.
Ίσως τελικά η μεγαλύτερη πολυτέλεια να είναι η απλότητα
Η ιστορία δείχνει ότι κάθε εποχή επαναπροσδιορίζει τα σύμβολά της.
Ίσως η επόμενη γενιά να πάψει να θεωρεί επιτυχία έναν γάμο με χιλιάδες λουλούδια, δεκάδες προμηθευτές και λογαριασμό που θυμίζει αγορά κατοικίας.
Ίσως το νέο πρότυπο να είναι ένας μικρότερος, πιο προσωπικός και οικονομικά βιώσιμος γάμος, όπου το σημαντικότερο δεν θα είναι το σκηνικό αλλά οι άνθρωποι.
Γιατί, στο τέλος της ημέρας, η αξία ενός γάμου δεν μετριέται από το ύψος του λογαριασμού ούτε από τις φωτογραφίες στα κοινωνικά δίκτυα.
Μετριέται από τη ζωή που ξεκινά την επόμενη μέρα.
Add comment
Comments