Η κινεζική οικονομία στέλνει σήμερα δύο αντικρουόμενα μηνύματα. Από τη μία πλευρά, οι βασικοί μακροοικονομικοί δείκτες δείχνουν ότι η ανάκαμψη βρίσκεται σε εξέλιξη.
Από την άλλη, οι βαθύτερες διαρθρωτικές αδυναμίες παραμένουν και απειλούν όχι μόνο τις μακροπρόθεσμες προοπτικές της Κίνας, αλλά και την παγκόσμια οικονομία.
Η εικόνα δεν δικαιολογεί πανικό, αλλά ούτε και εφησυχασμό.
Οι αριθμοί δείχνουν ανάκαμψη
Η οικονομία της Κίνας συνεχίζει να αναπτύσσεται με ετήσιο ρυθμό περίπου 4,3%, ενώ ο πληθωρισμός επέστρεψε σε θετικό έδαφος έπειτα από μια μακρά περίοδο αποπληθωρισμού. Παράλληλα, οι τιμές παραγωγού αυξάνονται ξανά και τα κέρδη της βιομηχανίας εμφανίζουν σημάδια βελτίωσης.
Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν την εντύπωση ότι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου αφήνει πίσω της τη δύσκολη περίοδο των τελευταίων ετών.
Η εγχώρια ζήτηση παραμένει αδύναμη
Πίσω από τους θετικούς δείκτες, όμως, κρύβονται σοβαρές αδυναμίες.
Η κατανάλωση των νοικοκυριών εξακολουθεί να αυξάνεται με αργούς ρυθμούς και δεν επαρκεί για να απορροφήσει τη συνεχή αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής. Ως αποτέλεσμα, η κινεζική οικονομία εξακολουθεί να βασίζεται στις εξαγωγές για να στηρίξει την ανάπτυξή της.
Ταυτόχρονα, οι επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα υποχωρούν, γεγονός που αντανακλά την περιορισμένη εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων και το δυσμενές επιχειρηματικό περιβάλλον.
Επιπλέον, η επιστροφή του πληθωρισμού δεν οφείλεται σε ισχυρότερη ζήτηση αλλά κυρίως στην άνοδο των τιμών της ενέργειας.
Η Κίνα χρειάζεται νέο αναπτυξιακό μοντέλο
Οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η χώρα δεν μπορεί πλέον να στηρίζεται στο μοντέλο που ακολούθησε τις τελευταίες δεκαετίες.
Η μετάβαση απαιτεί τέσσερις βασικές αλλαγές:
- μικρότερη εξάρτηση από τις δημόσιες επενδύσεις και τις εξαγωγές,
- οριστική αντιμετώπιση της κρίσης στην αγορά ακινήτων,
- μετάβαση από τη χαμηλής παραγωγικότητας μεταποίηση σε κλάδους υψηλής τεχνολογίας και υπηρεσίες,
- περιορισμό της κρατικής παρέμβασης στην οικονομία και μεγαλύτερο ρόλο της ιδιωτικής πρωτοβουλίας.
Οι μεταρρυθμίσεις αυτές θεωρούνται απαραίτητες ώστε η Κίνα να αντιμετωπίσει τη δημογραφική συρρίκνωση, να μειώσει τις μη παραγωγικές επενδύσεις και να αυξήσει την απασχόληση και τα εισοδήματα των νοικοκυριών.
Το Politburo καλείται να λάβει κρίσιμες αποφάσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η προσεχής συνεδρίαση του Politburo, του ανώτατου οργάνου λήψης πολιτικών αποφάσεων στην Κίνα.
Οι αναλυτές θεωρούν ότι η κινεζική ηγεσία καλείται πλέον να επιλέξει ανάμεσα σε δύο δρόμους: είτε να προχωρήσει σε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις που θα αντιμετωπίσουν τις διαρθρωτικές αδυναμίες της οικονομίας είτε να συνεχίσει την πρακτική της αναβολής των δύσκολων αποφάσεων, αυξάνοντας τους κινδύνους για το μέλλον.
Η υψηλή τεχνολογία αποτελεί το μεγάλο πλεονέκτημα
Η στρατηγική του προέδρου Σι Τζινπίνγκ για την ανάπτυξη μιας οικονομίας υψηλής τεχνολογίας έχει ήδη αποδώσει σημαντικά αποτελέσματα.
Η Κίνα έχει εξελιχθεί σε παγκόσμιο ηγέτη σε τομείς όπως:
- τα φωτοβολταϊκά συστήματα,
- τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα,
- οι προηγμένες τεχνολογίες παραγωγής,
- η τεχνητή νοημοσύνη.
Τα ανταγωνιστικά και χαμηλού κόστους προϊόντα της ενισχύουν την παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση και προσφέρουν σημαντικά οφέλη στους καταναλωτές διεθνώς.
Ωστόσο, η επιτυχία αυτή δεν μεταφράζεται ακόμη σε ουσιαστική αύξηση των εισοδημάτων ή της απασχόλησης, ιδιαίτερα μετά τη μεγάλη απώλεια πλούτου που προκάλεσε η κρίση στην αγορά ακινήτων.
Έχουν γίνει μεταρρυθμίσεις, αλλά δεν αρκούν
Η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε ορισμένες σημαντικές αλλαγές.
Μεταξύ άλλων, μεταρρύθμισε το σύστημα hukou, διευκολύνοντας την πρόσβαση εκατομμυρίων εσωτερικών μεταναστών στις δημόσιες υπηρεσίες και ενισχύοντας την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού.
Παράλληλα, η Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας εκσυγχρονίζει τα εργαλεία της νομισματικής πολιτικής.
Οι κινήσεις αυτές θεωρούνται θετικές, όμως πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι δεν επαρκούν για να αντιμετωπίσουν τις σημερινές προκλήσεις.
Περισσότερος ανταγωνισμός και στήριξη στον ιδιωτικό τομέα
Σημαντικό εμπόδιο εξακολουθεί να αποτελεί η κυριαρχία των κρατικών επιχειρήσεων σε πολλούς κλάδους.
Ενώ οι ιδιωτικές επιχειρήσεις λειτουργούν σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό περιβάλλον, συχνά βρίσκονται αντιμέτωπες με κρατικά επιδοτούμενη υπερπαραγωγή και απρόβλεπτες κανονιστικές παρεμβάσεις.
Οι ειδικοί θεωρούν ότι απαιτείται ένα πιο σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο, καθώς και μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος ώστε περισσότερη χρηματοδότηση να κατευθύνεται προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στον τομέα των υπηρεσιών.
Παράλληλα, οι τοπικές κυβερνήσεις χρειάζονται πιο σταθερές πηγές εσόδων ώστε να αντιμετωπίσουν τις αυξανόμενες δημοσιονομικές τους υποχρεώσεις.
Η δημοσιονομική στήριξη από μόνη της δεν αρκεί
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η νομισματική και δημοσιονομική πολιτική μπορούν να συμβάλουν στην ομαλή μετάβαση της οικονομίας, αλλά δεν αποτελούν από μόνες τους λύση.
Η μείωση του κόστους δανεισμού δύσκολα θα ενισχύσει την οικονομική δραστηριότητα όταν τα νοικοκυριά παραμένουν επιφυλακτικά στις δαπάνες τους και οι επιχειρήσεις αποφεύγουν νέες επενδύσεις.
Επιπλέον, το πραγματικό ύψος του δημόσιου χρέους και των δημοσιονομικών ελλειμμάτων εκτιμάται ότι είναι μεγαλύτερο από αυτό που εμφανίζουν τα επίσημα στοιχεία, γεγονός που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή στις αποφάσεις οικονομικής πολιτικής.
Η αξιοπιστία της Κίνας περνά μέσα από τις μεταρρυθμίσεις
Η Κίνα φιλοδοξεί να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στη διεθνή οικονομία, υπερασπιζόμενη την παγκοσμιοποίηση και το ελεύθερο εμπόριο.
Ωστόσο, η διεθνής αξιοπιστία της θα εξαρτηθεί από την ικανότητά της να αντιμετωπίσει τα εσωτερικά οικονομικά προβλήματα και να οικοδομήσει ένα πιο βιώσιμο αναπτυξιακό μοντέλο, χωρίς να βασίζεται υπερβολικά στη ζήτηση των υπόλοιπων οικονομιών του κόσμου.
Η επιτυχία αυτής της μετάβασης θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον της κινεζικής οικονομίας, αλλά και τη θέση της χώρας στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα.
Add comment
Comments