Όταν μιλάμε για το αμερικανικό δημόσιο χρέος, σχεδόν πάντα κοιτάζουμε την Ουάσινγκτον. Υπάρχει όμως μια δεύτερη Αμερική χρέους. Πολιτείες. Δήμοι. Σχολικές περιφέρειες. Δημόσια συνταξιοδοτικά ταμεία.
Από τους Richard Morrison και Thomas Savidge | National Review
Απόδοση – δημοσιογραφική επιμέλεια: Τηλέμαχος | Greece2Day
Και πίσω από αυτά βρίσκονται υποχρεώσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων που δεν εμφανίζονται πάντοτε με τον ίδιο τρόπο στον ετήσιο προϋπολογισμό.
Η επόμενη μεγάλη αμερικανική δημοσιονομική κρίση μπορεί να μην ξεκινήσει από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση αλλά από κάποια μεγάλη πολιτεία ή πόλη. Η πρόβλεψη είναι άγνωστο αν θα επαληθευτεί. Τα προβλήματα όμως στα οποία βασίζεται είναι υπαρκτά.
Και τέσσερις περιπτώσεις αξίζουν ιδιαίτερη προσοχή: Καλιφόρνια, Ιλινόις, Νέα Υόρκη και Σικάγο. Το κοινό τους πρόβλημα δεν είναι απλώς το χρέος. Είναι κάτι πιο ύπουλο: η μεταφορά του σημερινού κόστους στον αυριανό φορολογούμενο.
Το πρόβλημα που δεν φαίνεται στον προϋπολογισμό
Ένας δήμος μπορεί να παρουσιάσει ισοσκελισμένο προϋπολογισμό και ταυτόχρονα να επιδεινώνει τη μακροπρόθεσμη οικονομική του θέση. Πώς; Με διάφορους τρόπους:
- αναβάλλοντας πληρωμές,
- χρησιμοποιώντας αποθεματικά,
- μεταφέροντας δαπάνες σε επόμενα χρόνια,
- αναχρηματοδοτώντας συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις,
- χρησιμοποιώντας έκτακτα έσοδα για μόνιμες δαπάνες.
Λογιστικά τα έσοδα καλύπτουν όλες τις δαπάνες. Άρα ο προϋπολογισμός είναι "ισοσκελισμένος". Οικονομικά όμως μπορεί να έχει δημιουργηθεί μια νέα μελλοντική υποχρέωση. Και εδώ βρίσκεται το πρώτο μεγάλο μάθημα. Ισοσκελισμένος προϋπολογισμός δεν σημαίνει απαραίτητα βιώσιμος προϋπολογισμός.
Case Study 1: Νέα Υόρκη – Τα $5 δισ. που δεν εξαφανίστηκαν
Η Νέα Υόρκη είναι ίσως το καλύτερο παράδειγμα. Η πόλη έχει πέντε μεγάλα δημόσια συνταξιοδοτικά συστήματα. Η συνολική αξία των assets τους πλησιάζει τα $300 δισ. Η δημοτική αρχή αντιμετώπισε όμως ένα δύσκολο δημοσιονομικό πρόβλημα. Και μία από τις λύσεις ήταν η αλλαγή του χρονοδιαγράμματος αποπληρωμής μέρους των ακάλυπτων συνταξιοδοτικών υποχρεώσεων.
Αυτό μειώνει τις άμεσες εισφορές της πόλης. Σύμφωνα με το Comptroller (Δημοσιονομικός Ελεγκτής) της Νέας Υόρκης:
- FY2026: -$652 εκατ.
- FY2027: -$1,64 δισ.
και περίπου:
- $1,5–1,7 δισ. ετησίως στα επόμενα χρόνια.
Ακούγεται σαν εξοικονόμηση. Δεν είναι ακριβώς.
Τι έκανε στην πραγματικότητα η Νέα Υόρκη;
Φανταστείτε στεγαστικό δάνειο. Χρωστάτε $200.000 και πρέπει να τα εξοφλήσετε μέχρι το 2032. Η τράπεζα σας λέει: "Μπορούμε να μειώσουμε τη σημερινή δόση, αλλά θα τελειώσετε το 2037". Η μηνιαία επιβάρυνση μειώνεται. Το χρέος όμως δεν εξαφανίζεται.
Και επειδή πληρώνεται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, το συνολικό κόστος αυξάνεται. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει με την αναδιάρθρωση του χρονοδιαγράμματος αποπληρωμής των συνταξιοδοτικών υποχρεώσεων της Νέας Υόρκης.
Το αρχικό πρόγραμμα αποπληρωμής ολοκληρωνόταν το 2032. Το νέο ολοκληρώνεται το 2037. Η εκτίμηση του Comptroller είναι ότι η παράταση θα κοστίσει στην πόλη περίπου $5 δισ. επιπλέον μακροπρόθεσμα.
Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από το να πούμε ότι η πόλη "δεν πληρώνει τις συντάξεις". Οι συντάξεις συνεχίζουν να πληρώνονται και τα συστήματα παραμένουν σχετικά ισχυρά χρηματοδοτημένα. Το πρόβλημα είναι άλλο: αγοράζεται δημοσιονομικός χώρος σήμερα με μεγαλύτερο κόστος αύριο.
Η κρίσιμη λεπτομέρεια που αλλάζει την εικόνα
Τα πέντε συνταξιοδοτικά συστήματα της Νέας Υόρκης έχουν κατά μέσο όρο δείκτη χρηματοδοτικής κάλυψης περίπου 86%. Ο αντίστοιχος εθνικός μέσος όρος είναι περίπου 79%. Άρα η Νέα Υόρκη δεν έχει σήμερα ένα συνταξιοδοτικό σύστημα που καταρρέει..
Ο Comptroller κάνει πιο συγκεκριμένη διάκριση: το σύστημα είναι υγιές, αλλά η χρήση της αναχρηματοδότησης για να κλείσει ένα σημερινό κενό χρηματοδότησης δημιουργεί μεγαλύτερο μακροπρόθεσμο κόστος.
Αλλά το πρόβλημα της Νέας Υόρκης δεν σταματά στις συντάξεις
Ο Comptroller εντόπισε συνολικά μέτρα ύψους $5,07 δισ., κυρίως βραχυπρόθεσμου και έκτακτου χαρακτήρα στο δημοσιονομικό σχέδιο. Δηλαδή μέτρα που βοηθούν να κλείσει το σημερινό κενό αλλά δεν αποτελούν μόνιμη πηγή εσόδων ή μόνιμη μείωση δαπανών.
Αν συμπεριληφθούν ευρύτερες προσωρινές παρεμβάσεις, η εξάρτηση του FY2027 από one-offs υπολογίζεται ακόμη υψηλότερα. Και εδώ εμφανίζεται το πραγματικό πρόβλημα.
Αν του χρόνου οι δαπάνες παραμείνουν $100 και τα μόνιμα έσοδα παραμείνουν $95, η έκτακτη λύση των $5 πρέπει να βρεθεί ξανά. Αυτό είναι δομικό έλλειμμα.
Και τι γίνεται αν έρθει ύφεση;
Τότε το πρόβλημα πολλαπλασιάζεται. Σε μια ύφεση μειώνονται τα φορολογικά έσοδα, τα μπόνους από τη Wall Street, τα κεφαλαιακά κέρδη, οι αγοραπωλησίες ακινήτων, ενώ παράλληλα αυξάνονται οι δαπάνες κοινωνικής προστασίας και πιθανώς υποχωρούν οι αποδόσεις των περιουσιακών στοιχείων των συνταξιοδοτικών ταμείων.
Η Νέα Υόρκη έχει ιδιαίτερα μεγάλη έκθεση στον χρηματοπιστωτικό κύκλο. Γι’ αυτό τα αποθεματικά έχουν τεράστια σημασία.
Το Ταμείο Σταθεροποίησης Εσόδων βρίσκεται περίπου στα $2 δισ.
και το Ταμείο Υγειονομικής Περίθαλψης Συνταξιούχων περίπου στα $5,2 δισ. Ο Comptroller έχει προειδοποιήσει ότι το δημοσιονομικό μαξιλάρι παραμένει χαμηλό σε σχέση με το μέγεθος του προϋπολογισμού και τις ανάγκες μιας πραγματικής ύφεσης.
Case Study 2: Σικάγο – Εκεί το πρόβλημα είναι σοβαρότερο
Αν η Νέα Υόρκη αποτελεί προειδοποίηση, το Σικάγο είναι πιο ανησυχητικό case study. Η πόλη αντιμετωπίζει για το 2027 προβλεπόμενο δημοσιονομικό κενό $882,4 εκατ. Υπάρχει όμως και το συνταξιοδοτικό πρόβλημα. Το Σικάγο έχει επί δεκαετίες ένα από τα δυσκολότερα πολιτειακά συνταξιοδοτικά προβλήματα στις ΗΠΑ.
Και στις αρχές του 2026 συνέβη κάτι χαρακτηριστικό. Η δημοτική αρχή είχε προγραμματίσει πρόσθετη συνταξιοδοτική πληρωμή. Όμως αντιμετώπισε ασφυξία ρευστότητας. Η αρχική πληρωμή κόπηκε περίπου στη μέση και χωρίστηκε σε δύο δόσεις.
Η κυβέρνηση Johnson απέδωσε το πρόβλημα κυρίως σε καθυστερημένες εισπράξεις του φόρου ακινήτων από την κομητεία Cook, οι οποίες συνδέονταν με προβλήματα στο νέο πληροφοριακό σύστημα φορολογίας ακινήτων.
Άρα δεν ήταν αθέτηση πληρωμής. Ήταν όμως ένδειξη ότι η ρευστότητα είχε γίνει αρκετά στενή ώστε ακόμη και ο χρονισμός μιας συνταξιοδοτικής πληρωμής να έχει σημασία. Η δεύτερη συμπληρωματική πληρωμή ανακοινώθηκε τελικά ότι θα πραγματοποιηθεί μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου.
Γιατί το Σικάγο είναι σημαντικό;
Επειδή εδώ βλέπουμε πώς συνδέονται τρία προβλήματα:
- Δομικό έλλειμμα
- Συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις
- Ταμειακή πίεση.
Κάθε ένα ξεχωριστά μπορεί να αντιμετωπιστεί. Όταν όμως εμφανιστούν μαζί, ο δημοσιονομικός χώρος μειώνεται γρήγορα.
Case Study 3: Ιλινόις – Οι υποσχέσεις του παρελθόντος
Το Ιλινόις είναι ίσως το κλασικό αμερικανικό παράδειγμα του προβλήματος των δημόσιων συντάξεων. Για δεκαετίες οι πολιτικοί μπορούσαν να υποσχεθούν μελλοντικές συνταξιοδοτικές παροχές χωρίς να χρηματοδοτούν πλήρως το σημερινό κόστος τους.
Πολιτικά είναι εύκολο. Ο εργαζόμενος ακούει: "Θα πάρεις σύνταξη στο μέλλον". Ο σημερινός φορολογούμενος δεν χρειάζεται απαραίτητα να πληρώσει ολόκληρο το κόστος. Το πρόβλημα εμφανίζεται δεκαετίες αργότερα. Τότε ο φορολογούμενος πληρώνει όχι μόνο τη σημερινή δημόσια υπηρεσία, αλλά και τις υποσχέσεις προηγούμενων γενεών πολιτικών.
Σήμερα το Ιλινόις καταβάλλει τεράστια ποσά στα συνταξιοδοτικά του συστήματα. Μόνο οι βασικές κρατικές πληρωμές προς TRS, SERS, SURS, JRS και GARS (βασικά δημόσια συνταξιοδοτικά συστήματα του Ιλινόις) ανέρχονται σε πολλά δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Αυτά τα χρήματα δεν μπορούν ταυτόχρονα να χρησιμοποιηθούν:
- για σχολεία,
- δρόμους,
- αστυνομία,
- υγεία,
- ή φορολογικές μειώσεις.
Αυτό ονομάζεται crowding out.
Το πρόβλημα των ακάλυπτων υποχρεώσεων
Ας δούμε πώς δημιουργούνται. Ένα συνταξιοδοτικό ταμέιο έχει περιουσιακά στοιχεία αξίας $80 και υπολογίζει ότι οι μελλοντικές συνταξιοδοτικές του υποχρεώσεις είναι ίσες με $100. Άρα: Δείκτξς χρηματοδότησης = 80%. Το κενό των $20 είναι ακάλυπτη υποχρέωση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι αύριο το ταμείο δεν μπορεί να πληρώσει συντάξεις. Σημαίνει ότι, με βάση τις σημερινές προβλέψεις, δεν έχει σήμερα assets ίσα με το σύνολο των υποχρεώσεων που έχει υποσχεθεί.
Και κάποιος πρέπει κάποτε να καλύψει τη διαφορά.
Υπάρχει όμως ένα ακόμη πρόβλημα: το προεξοφλητικό επιτόκιο
Εδώ τα οικονομικά των ταμείων γίνονται ιδιαίτερα ενδιαφέροντα. Η σημερινή αξία μιας μελλοντικής υποχρέωσης εξαρτάται από το επιτόκιο προεξόφλησης. Έστω ότι πρέπει να πληρώσουμε $100 σε 30 χρόνια. Με υψηλό προεξοφλητικό επιτόκιο η σημερινή αξία αυτής της υποχρέωσης φαίνεται μικρότερη.
Με χαμηλότερο προεξοφλητικό επιτόκιο φαίνεται μεγαλύτερη. Άρα ακόμη και η εκτίμηση του συνταξιοδοτικού ελλείμματος εξαρτάται από παραδοχές για:
- επενδυτικές αποδόσεις,
- προσδόκιμο ζωής,
- μισθούς,
- πληθωρισμό,
- συνταξιοδοτήσεις.
Γι’ αυτό δύο αναλύσεις του ίδιου ταμείου μπορούν να εμφανίσουν διαφορετικό κενό χρηματοδότησης χωρίς να έχει αλλάξει ούτε ένα δολάριο στο ταμείο.
Case Study 4: Καλιφόρνια – Όταν το προσωρινό γίνεται μόνιμο
Η Καλιφόρνια έχει διαφορετικό πρόβλημα. Δεν βρίσκεται σήμερα στα πρόθυρα δημοσιονομικής κατάρρευσης. Διαθέτει μάλιστα σημαντικά αποθεματικά. Όμως ο Legislative Analyst’s Office (το ανεξάρτητο Γραφείο Νομοθετικής Ανάλυσης της Καλιφόρνιας) επισημαίνει ότι ο προϋπολογισμός 2026-27 παρουσιάζει διαρθρωτική δημοσιονομική ανισορροπία..
Τα έσοδα και οι δαπάνες της συγκεκριμένης χρονιάς δεν ισορροπούν από μόνα τους. Η πολιτεία χρησιμοποιεί προηγούμενα υπόλοιπα και άλλες δημοσιονομικές παρεμβάσεις για να κλείσει τη διαφορά.
Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί
Για το 2026-27:
Έσοδα και μεταφορές: $226,8 δισ.
Δαπάνες: $251,5 δισ.
Διαφορά περίπου $24,7 δισ. Η πολιτεία μπορεί να καλύψει το κενό επειδή μπαίνει στη χρονιά με σημαντικά προηγούμενα υπόλοιπα. Τα συνολικά αποθεματικά στο τέλος της περιόδου προβλέπονται περίπου στα $19,6 δισ. Άρα δεν μιλάμε για αφερεγγυότητα. Μιλάμε για ένα άλλο πρόβλημα: οι τρέχουσες δαπάνες είναι μεγαλύτερες από τα τρέχοντα έσοδα.
Το μάθημα του Covid
Κατά την περίοδο της πανδημίας συνέβη κάτι παράξενο. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση διοχέτευσε τεράστια ποσά στην οικονομία. Οι χρηματιστηριακές αγορές εκτοξεύθηκαν. Τα εισοδήματα υψηλών εισοδηματιών αυξήθηκαν.
Και σε πολιτείες όπως η Καλιφόρνια, όπου τα φορολογικά έσοδα εξαρτώνται ιδιαίτερα από υψηλά εισοδήματα και κεφαλαιακά κέρδη, εμφανίστηκαν τεράστια πλεονάσματα.
Το επικίνδυνο λάθος είναι: προσωρινό έσοδο, μόνιμη όμως δαπάνη. Αν ένα κράτος εισπράξει έκτακτα $10 δισ. και τα χρησιμοποιήσει για ένα one-off έργο δεν υπάρχει απαραίτητα πρόβλημα. Αν όμως προσλάβει προσωπικό ή δημιουργήσει μόνιμο πρόγραμμα που κοστίζει $10 δισ. κάθε χρόνο, τότε όταν εξαφανιστεί το έκτακτο έσοδο η δαπάνη παραμένει.
Αυτό είναι η κλασική συνταγή για δομικά ελλείμματα.
Και κάπου εδώ εμφανίζεται ο ηθικός κίνδυνος
Ας υποθέσουμε ότι μια μεγάλη αμερικανική πόλη γνωρίζει ότι, αν κάποτε βρεθεί σε πραγματικά δύσκολη κατάσταση, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα τη διασώσει. Τι κίνητρο έχει σήμερα να πάρει δύσκολες αποφάσεις;
- Να αυξήσει φόρους;
- Να μειώσει δαπάνες;
- Να περιορίσει συνταξιοδοτικές υποσχέσεις;
- Να δημιουργήσει μεγαλύτερα αποθεματικά;
Ίσως μικρότερο. Αυτό είναι Moral hazard – ηθικός κίνδυνος. Όταν κάποιος γνωρίζει ότι άλλος θα αναλάβει μέρος του κόστους αν τα πράγματα πάνε στραβά, μπορεί να αναλάβει μεγαλύτερο κίνδυνο.
Ένα απλό παράδειγμα
Δύο πόλεις έχουν από $10 δισ. έσοδα. Η πόλη Α διατηρεί αποθεματικά, χρηματοδοτεί σωστά τις συντάξεις και περιορίζει τις δαπάνες της. Η πόλη Β ξοδεύει περισσότερα, αναβάλλει συνταξιοδοτικές εισφορές και διατηρεί χαμηλά αποθεματικά. Έρχεται ύφεση. Η Β κινδυνεύει να χρεοκοπήσει. Η Washington της δίνει $5 δισ. bailout.
Ποιο μήνυμα παίρνει η πόλη Α; "Εγώ έκανα οικονομίες και τελικά οι ομοσπονδιακοί φόροι των κατοίκων μου χρηματοδότησαν εκείνον που δεν έκανε".
Αυτό είναι το επιχείρημα εναντίον των bailouts.
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά
Ένα bailout δεν διασώζει απαραίτητα μόνο πολιτικούς. Αν μια πόλη με εκατομμύρια κατοίκους καταρρεύσει οικονομικά, οι συνέπειες μπορεί να είναι:
- λιγότερη αστυνομία,
- κλειστά σχολεία,
- διακοπές δημόσιων υπηρεσιών,
- απολύσεις,
- περικοπές συντάξεων,
- πτώση αξιών ακινήτων,
- πτώση των πολιτειακών ομολόγων,
- μετάδοση του προβλήματος σε τράπεζες και funds.
Άρα η ομοσπονδιακή κυβέρνηση μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με το κλασικό δίλημμα: Αν διασώσεις την πόλη, δημιουργείς moral hazard. Αν δεν τη διασώσεις, μπορεί να προκαλέσεις μεγαλύτερη οικονομική ζημιά. Δεν υπάρχει εύκολη απάντηση.
Μπορεί πραγματικά μια αμερικανική πόλη να χρεοκοπήσει;
Ναι. Έχει ήδη συμβεί. Η πιο διάσημη περίπτωση είναι το Ντιτρόιτ το 2013 με περίπου $18 δισ. χρέους και υποχρεώσεων κατέθεσε αίτηση προστασίας βάσει του Chapter 9.
Το Chapter 9 είναι η ειδική διαδικασία του αμερικανικού κώδικα χρεοκοπίας για δήμους. Δεν λειτουργεί ακριβώς όπως η χρεοκοπία μιας επιχείρησης. Το δικαστήριο δεν μπορεί απλώς να κατασχέσει το δημαρχείο και να το πουλήσει. Μπορεί όμως να επιτρέψει αναδιάρθρωση υποχρεώσεων.
Δηλαδή:
- οι ομολογιούχοι μπορεί να πάρουν λιγότερα,
- οι συμβάσεις μπορεί να αλλάξουν,
- οι συντάξεις μπορεί να επηρεαστούν,
- οι πιστωτές μπορεί να υποστούν κούρεμα.
Η Πολιτεία όμως; Εδώ βρίσκεται μια κρίσιμη διαφορά. Οι αμερικανικές πολιτείες:
δεν μπορούν σήμερα να χρησιμοποιήσουν Chapter 9 χρεοκοπία. Άρα μια πραγματική κρίση σε μεγάλη πολιτεία θα δημιουργούσε πολύ δυσκολότερο θεσμικό πρόβλημα. Και τότε η πίεση προς το Κογκρέσο για κάποια μορφή ομοσπονδιακής βοήθειας θα μπορούσε να γίνει τεράστια.
Η ιστορία έχει ξανασυμβεί
Στη δεκαετία του 1830, πολλές αμερικανικές πολιτείες δανείστηκαν τεράστια ποσά για:
- κανάλια,
- σιδηροδρόμους,
- τράπεζες,
- υποδομές.
Μετά ήρθε ο πανικός του 1837. Τα έσοδα κατέρρευσαν. Αρκετές πολιτείες αθέτησαν πληρωμές. Και εμφανίστηκε η πρόταση να αναλάβει η ομοσπονδιακή κυβέρνηση τα χρέη τους.
Το Κογκρέσο αρνήθηκε. Η απόφαση είχε μακροπρόθεσμη συνέπεια. Πολλές πολιτείες άρχισαν αργότερα να θεσπίζουν:
- κανόνες ισοσκελισμένου προϋπολογισμού
- ανώτατα όρια χρέους,
- περιορισμούς στον δανεισμό.
Με άλλα λόγια η άρνηση για bailout άλλαξε τους δημοσιονομικούς θεσμούς.
Αλλά το 2020 άλλαξε ξανά το προηγούμενο
Η πανδημία δημιούργησε εντελώς διαφορετικές συνθήκες. Με το American Rescue Plan, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση διέθεσε $350 δισ. σε πολιτείες, τοπικές κυβερνήσεις, υπερπόντια εδάφη των ΗΠΑ και κυβερνήσεις των αναγνωρισμένων ιθαγενικών φυλών.
Το επιχείρημα ήταν εύλογο: η πανδημία ήταν εξωγενές σοκ. Δεν την προκάλεσαν οι δήμαρχοι ή οι κυβερνήτες. Αλλά δημιουργήθηκε ένα ενδιαφέρον προηγούμενο. Η Washington απέδειξε ότι, όταν θεωρήσει την κατάσταση αρκετά σοβαρή, μπορεί να διοχετεύσει τεράστια ποσά στις τοπικές κυβερνήσεις.
Και αυτό βρίσκεται πίσω από τη σημερινή συζήτηση.
Πότε λοιπόν ένα δημοτικό συνταξιοδοτικό σύστημα γίνεται πραγματικά επικίνδυνο; Όχι απλώς όταν το ο δείκτης χρηματοδότησης πέσει κάτω από 100%. Πολλά απολύτως λειτουργικά συστήματα βρίσκονται κάτω από 100%.
Τα πραγματικά προειδοποιητικά σήματα είναι ο συνδυασμός:
- χαμηλού δείκτη χρηματοδότησης
- μεγάλων ετήσιων συνταξιοδοτικών εισφορών
- δομικά ελλείματα
- χαμηλά αποθεματικά
- χαμηλής ανάπτυξης φορολογικής βάσης
- υψηλού κόστους δανεισμού.
Όταν εμφανίζονται όλα μαζί, η πόλη αρχίζει να χάνει δημοσιονομικές επιλογές.
Ποιος βρίσκεται σήμερα πιο κοντά στον κίνδυνο;
Δεν είναι σωστό να βάλουμε τις τέσσερις περιπτώσεις στο ίδιο καλάθι.
Καλιφόρνια
Έχει δομικές ανισορροπίες, αλλά και σημαντικά αποθεματικά.
Νέα Υόρκη
Έχει μεγάλη εξάρτηση από έκτακτα έξοδα και χαμηλότερα αποθεματικά από όσα θα ήθελε ο Comptroller, αλλά σχετικά ισχυρούς δείκτες κάλυψης υποχρεώσεων.
Ιλινόις
Κουβαλά πολύ σοβαρές μακροχρόνιες συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις που περιορίζουν τον δημοσιονομικό χώρο.
Σικάγο
Συνδυάζει δομικό χρηματοδοτικό κενό, μεγάλο δημοσιονομικό βάρος των συνταξιοδοτικών υποχρεώσεων και πρόσφατη πίεση ρευστότητας.
Αυτές είναι τέσσερις διαφορετικές μορφές του ίδιου ευρύτερου προβλήματος: οι υποχρεώσεις του αύριο χρησιμοποιούνται για να γίνει ευκολότερος ο προϋπολογισμός του σήμερα.
Και γιατί ενδιαφέρει έναν επενδυτή;
Επειδή η αμερικανική ή πολιτειακή αγορά ομολόγων είναι τεράστια. Τα ομόλογα αυτά βρίσκονται:
- σε αμοιβαία κεφάλαια,
- σε ETFs,
- σε ασφαλιστικές εταιρείες,
- σε τράπεζες,
- στα χαρτοφυλάκια εκατομμυρίων εύπορων Αμερικανών επενδυτών.
Και θεωρούνται γενικά asset class χαμηλού κινδύνου. Σωστά, στις περισσότερες περιπτώσεις.
Αλλά δεν είναι ενιαίος ο κίνδυνος. Ένα ομόλογο μιας οικονομικά ισχυρής πολιτείας και ένα ομόλογο ενός υπερχρεωμένου δήμου με συρρικνούμενη φορολογική βάση μπορεί να έχουν τελείως διαφορετικό προφίλ ρίσκου.
Η πραγματική ερώτηση δεν είναι αν θα υπάρξει bailout
Το βαθύτερο οικονομικό ερώτημα είναι διαφορετικό: Πώς δημιουργούμε ένα σύστημα στο οποίο οι τοπικές κυβερνήσεις έχουν κίνητρο να διαχειρίζονται σωστά τα οικονομικά τους χωρίς ταυτόχρονα να αφήνουμε εκατομμύρια πολίτες να πληρώσουν το κόστος μιας δημοσιονομικής κατάρρευσης;
Και εδώ επιστρέφουμε στο moral hazard. Αν η Washington εγγυηθεί ότι θα διασώσει όλους: η δημοσιονομική πειθαρχία αποδυναμώνεται.
Αν δηλώσει ότι δεν θα διασώσει ποτέ κανέναν: μια μεγάλη κρίση μπορεί να γίνει συστημική πριν προλάβει να αλλάξει γνώμη.
Γι’ αυτό το πραγματικό δίλημμα δεν είναι: bailout ή no bailout.
Είναι: ποιος αναλαμβάνει τις ζημιές όταν οι υποσχέσεις μιας γενιάς πολιτικών αποδεικνύονται μεγαλύτερες από τα χρήματα που άφησε για να τις πληρώσει;
- Οι σημερινοί φορολογούμενοι;
- Οι συνταξιούχοι;
- Οι κάτοχοι ομολόγων;
- Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση;
- Ή όλοι μαζί;
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη αδυναμία των δημόσιων συνταξιοδοτικών υποσχέσεων. Η πολιτική απόφαση λαμβάνεται σήμερα. Ο λογαριασμός όμως μπορεί να φτάσει τριάντα χρόνια αργότερα.
Add comment
Comments