Στην ομιλία του στην Πνύκα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών κάλεσε τους Ευρωπαίους συμμάχους να ανακτήσουν τη δύναμή τους και να συνεχίσουν να πορεύονται μαζί με τις ΗΠΑ. Το μήνυμα περί ενότητας, όμως, διατυπώθηκε σε μια περίοδο έντονων διαφωνιών μεταξύ Ουάσιγκτον και ευρωπαϊκών πρωτευουσών.
Από την Laura Kelly | The Hill
Απόδοση – δημοσιογραφική επιμέλεια: Κίρκη | Greece2Day
Η Αθήνα έγινε το σκηνικό για μια έκκληση με αποδέκτη την Ευρώπη: να εγκαταλείψει την αδράνεια και να συμμετάσχει σε μια νέα προσπάθεια δυτικής ισχύος. Μιλώντας στην Πνύκα, με την Ακρόπολη στο φόντο, ο Μάρκο Ρούμπιο παρουσίασε τις ΗΠΑ και την Ευρώπη ως συμμάχους που μπορούν να διατηρήσουν την παγκόσμια επιρροή τους - αρκεί να δράσουν μαζί και να επενδύσουν στην εθνική τους δύναμη.
Ποια είναι η αντίφαση της στιγμής; Η έκκληση για κοινή πορεία απευθύνθηκε σε μια Ευρώπη που έχει έρθει σε σύγκρουση με τον Ντόναλντ Τραμπ για το εμπόριο, το ΝΑΤΟ και τον πόλεμο με το Ιράν.
Συμμαχία χωρίς παραίτηση από την εθνική κυριαρχία
Διαβάστε ακόμα: Ο μελλοντικός ρόλος του Ρούμπιο
Ο Ρούμπιο επιχείρησε να συμφιλιώσει δύο έννοιες που συχνά παρουσιάζονται ως αντίθετες: την εθνική κυριαρχία και τη διεθνή συμμαχία. Υποστήριξε ότι οι συμμαχίες δεν χρειάζεται να περιορίζουν την ανεξαρτησία των κρατών· μπορούν, αντίθετα, να προστατεύουν την κυριαρχία τους και να τους επιτρέπουν να υπερασπίζονται κοινά συμφέροντα.
Με αυτό το σκεπτικό, το "America First" παρουσιάστηκε όχι ως απομόνωση των ΗΠΑ, αλλά ως αφετηρία μιας ισχυρότερης δυτικής συνεργασίας. Το μήνυμα προς την Ευρώπη ήταν ότι οφείλει να ενισχύσει τη δική της άμυνα και παραγωγική βάση, ώστε η συμμαχία να στηρίζεται σε πιο ισότιμους και ικανούς εταίρους.
Η ρητορική της ενότητας και η πραγματικότητα των διαφωνιών
Η έκκληση του Ρούμπιο για κοινή δράση έγινε ενώ οι σχέσεις ΗΠΑ – Ευρώπης δοκιμάζονται. Ως σημεία τριβής περιγράφονται ο εμπορικός πόλεμος, οι απειλές του Τραμπ προς συμμάχους του ΝΑΤΟ και η αμερικανική εμπλοκή στον πόλεμο με το Ιράν. Στο ίδιο κλίμα εντάσσονται η αβεβαιότητα για τη στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στην Κίνα και η πίεση που ασκεί η κυβέρνηση Τραμπ σε χώρες της Δυτικής Ημισφαιρίου.
Ο Ρούμπιο επιχείρησε να απαντήσει σε αυτή την ανησυχία με έναν συνδυασμό προειδοποίησης και καθησυχασμού: η Δύση βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι, είπε, αλλά οι ΗΠΑ θέλουν να συνεργαστούν με τους Ευρωπαίους. Η αναφορά του σε πρόσφατη συμφωνία για την ασφάλεια στην Αρκτική, μεταξύ ΗΠΑ, Δανίας και Γροιλανδίας, παρουσιάστηκε ως παράδειγμα ότι μια έντονη διαφωνία μπορεί τελικά να οδηγήσει σε κοινή λύση.
Η Αθήνα ως σύμβολο και ως πολιτική σκηνή
Η επιλογή της Πνύκας έδωσε στην ομιλία ισχυρό ιστορικό και οπτικό πλαίσιο. Ο Ρούμπιο επικαλέστηκε την αρχαία Ελλάδα για να μιλήσει για φιλοδοξία, ανταγωνισμό και επιδίωξη υπεροχής - αρετές που, κατά την αφήγησή του, σφράγισαν τη δυτική πολιτική και επιστημονική παράδοση.
Διαβάστε ακόμα: Ρούμπιο: Η αμερικανική νομοθεσία κρατά την Τουρκία εκτός F-35
Η σκηνοθεσία είχε και σαφή πολιτική λειτουργία. Η ομιλία έδωσε στον Ρούμπιο την ευκαιρία να διατυπώσει τη δική του εκδοχή του κινήματος MAGA και των πολιτισμικών συγκρούσεων που το συνοδεύουν, σε ένα σκηνικό μεγάλης συμβολικής απήχησης. Η Αθήνα δεν ήταν απλώς ο τόπος της διπλωματικής επίσκεψης· αποτέλεσε μέρος του επιχειρήματος ότι η σημερινή αμερικανική πολιτική συνεχίζει μια μακρά δυτική παράδοση.
Το βλέμμα και στο 2028
Η μεγαλοπρεπής ομιλία αναζωπύρωσε τη συζήτηση για το πολιτικό μέλλον του Ρούμπιο. Ο ίδιος έχει δηλώσει πως δεν σχεδιάζει προς το παρόν να διεκδικήσει την προεδρία, αλλά καταγράφει τις ενδείξεις που κρατούν το θέμα στην επικαιρότητα: σε υποθετικές αναμετρήσεις με Δημοκρατικούς υποψηφίους έχει εμφανιστεί ισχυρός, ενώ σε εσωκομματική δημοσκόπηση έλαβε σημαντικό προβάδισμα έναντι του Τζέι Ντι Βανς.
Η Αθήνα προσέφερε στον Ρούμπιο μια πλατφόρμα πέρα από την καθημερινή διπλωματία: του επέτρεψε να παρουσιάσει ένα ευρύτερο όραμα για την αμερικανική ηγεσία και τη θέση της Δύσης στον κόσμο. Αυτό δεν συνιστά ανακοίνωση υποψηφιότητας· εξηγεί, όμως, γιατί η ομιλία διαβάστηκε και ως πολιτικό μήνυμα προς το εσωτερικό των ΗΠΑ.
Η βασική δοκιμασία για το μήνυμα του Ρούμπιο θα είναι αν η "νέα εποχή ισχύος" μπορεί να στηριχθεί σε πραγματική συνεργασία, όταν οι ΗΠΑ και η Ευρώπη διαφωνούν σε τόσο κρίσιμα ζητήματα. Από την Αθήνα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών πρότεινε μια απάντηση βασισμένη στην κοινή κληρονομιά και στα κοινά συμφέροντα. Η αντοχή της συμμαχίας, ωστόσο, θα κριθεί στις πολιτικές αποφάσεις που θα ακολουθήσουν.
Add comment
Comments