Οι διαδηλώσεις για το κόστος ζωής κλιμακώνονται, ενώ η Βουλή ετοιμάζεται να ψηφίσει τον προϋπολογισμό του 2027. Οι αγορές φοβούνται ότι η πολιτική πόλωση θα εμποδίσει τη μείωση του ελλείμματος.
Σε πανεθνικές διαδηλώσεις το Σάββατο, η οργή για το κόστος ζωής προστέθηκε στην αναταραχή γύρω από τις δημόσιες δαπάνες και το χρέος της Γαλλίας. Σε ορισμένες πόλεις ξέσπασαν επεισόδια, με λεηλασίες καταστημάτων και πυρπολήσεις ή βανδαλισμούς δημόσιων κτιρίων.
Οι κινητοποιήσεις ακολούθησαν τις μαθητικές διαμαρτυρίες για τις ελλείψεις στα σχολεία, τις απουσίες εκπαιδευτικών και τις ανεπαρκείς υποδομές.
Την ίδια ώρα, οι αποδόσεις των γαλλικών ομολόγων έχουν φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 24 ετών - ένδειξη αυξημένης ανησυχίας στις αγορές. Καθώς ακροδεξιοί και ακροαριστεροί υποψήφιοι προηγούνται ενόψει των προεδρικών εκλογών της άνοιξης, οι επενδυτές αμφιβάλλουν ότι οποιαδήποτε από τις δύο πλευρές θα προχωρήσει στα πολιτικά επώδυνα μέτρα που απαιτούνται για τον περιορισμό του ελλείμματος.
Διαβάστε ακόμα: Γάλλοι, αν θέλετε κάψτε τα όλα. Το μνημόνιο δεν το γλιτώνετε
Ο Μουτζτάμπα Ραχμάν, διευθύνων σύμβουλος Ευρώπης του Eurasia Group, περιγράφει την κατάσταση ως ταυτόχρονη κρίση φιλελεύθερης δημοκρατίας, δημοσιονομικής διαχείρισης και αποξένωσης των νέων.
Κατά την εκτίμησή του, όμως, η δημοσιονομική κρίση είναι η πιο επικίνδυνη, καθώς βρίσκεται πίσω από πολλά από τα προβλήματα της χώρας. Σε άρθρο του στους New York Times, προειδοποίησε: "Η Γαλλία, πραγματικά, βρίσκεται στο χείλος του γκρεμού".
Το δημοσίευμα συνδέει τις πιέσεις στους δημόσιους πόρους με τη σύγκρουση γύρω από τις προτεραιότητες του κράτους. Παρότι οι δαπάνες της Γαλλίας για την εκπαίδευση υπερβαίνουν τον μέσο όρο της ΕΕ, περισσότερο από το ένα τέταρτο κατευθύνεται στις συντάξεις εκπαιδευτικών. Ο νομπελίστας οικονομολόγος Πολ Κρούγκμαν έχει επίσης υποστηρίξει ότι το γενναιόδωρο συνταξιοδοτικό σύστημα επιβαρύνει τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης και μεταφέρει κόστος στους νεότερους.
Το δημόσιο χρέος έχει φτάσει σε ιστορικό υψηλό, περίπου $4 τρισ. ή 119% του ΑΕΠ - το υψηλότερο ποσοστό από την περίοδο αμέσως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η πανδημία και οι πόλεμοι στην Ουκρανία και το Ιράν επιδείνωσαν τα δημοσιονομικά δεδομένα, ενώ ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει υποχωρήσει από μεταρρυθμίσεις που στόχευαν στον περιορισμό του χρέους.
Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί έχει προτείνει προϋπολογισμό για το 2027 που θα μείωνε το έλλειμμα από 5,4% σε 5% του ΑΕΠ. Η πρώτη κρίσιμη ψηφοφορία στην Εθνοσυνέλευση αναμενόταν την Τρίτη. Ο Ραχμάν προειδοποίησε ότι, αν η κυβέρνηση δεν καταφέρει να περάσει τον προϋπολογισμό, το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους μπορεί να εκτιναχθεί και η Γαλλία να αναγκαστεί να ζητήσει βοήθεια από το ΔΝΤ και την ΕΚΤ — εξέλιξη που θα αποτελούσε ταπεινωτικό πλήγμα για την έβδομη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.
Η δυσπιστία της αγοράς έχει κυρίως πολιτική βάση: οι επενδυτές φοβούνται ότι η χώρα γίνεται μη κυβερνήσιμη και ότι τα άκρα δεν θα προχωρήσουν στις αναγκαίες αλλαγές. Η Μαρίν Λεπέν έχει δεσμευθεί να επαναφέρει το όριο συνταξιοδότησης στα 62 έτη, έχοντας στο παρελθόν προτείνει ακόμη και τα 60. Ο υποψήφιος της ακροαριστεράς, Ζαν-Λικ Μελανσόν, προτείνει η κεντρική τράπεζα να διαγράψει τα γαλλικά ομόλογα που κατέχει. Οι θέσεις αυτές ενισχύουν τις ανησυχίες για κοινωνική αστάθεια και θεσμική παράλυση.
Η προεδρική εκλογή του Μαΐου ίσως να μην αρκεί για να καθησυχάσει τις αγορές. Οι βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου θα μπορούσαν να μην αναδείξουν κοινοβουλευτική πλειοψηφία, παρατείνοντας το πολιτικό αδιέξοδο.
Βραχυπρόθεσμα, η Γαλλία θα μπορούσε να αποφύγει μια νέα αναταραχή αν η Λεπέν ζητήσει από τους συμμάχους της στην Εθνοσυνέλευση να απόσχουν από την ψηφοφορία για τον προϋπολογισμό, επιτρέποντας την έγκρισή του. "Αυτό μπορεί προς το παρόν να αποτρέψει μια κατάρρευση όπως εκείνη που έζησε η Ελλάδα μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση. Όμως η Γαλλία δεν ελέγχει πλέον τη μοίρα της", προειδοποίησε ο Ραχμάν.
Ο Τιερί Βίσμαν της Macquarie Group περιγράφει μια αλληλουχία πιθανών αναταράξεων: πρόταση μομφής και αδυναμία διακυβέρνησης από την Εθνοσυνέλευση, υποβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης από τη Moody’s, διεύρυνση των διαδηλώσεων και της βίας, απότομη αύξηση της διαφοράς απόδοσης των γαλλικών ομολόγων έναντι των ασφαλέστερων ευρωπαϊκών τίτλων και εκλογή της Λεπέν στην προεδρία.
Εκτιμά, επίσης, ότι η ΕΚΤ δεν θα σπεύσει να παρέμβει, καθώς φοβάται πως θα ενθαρρύνει ανεύθυνη δημοσιονομική συμπεριφορά, ενώ οι υφιστάμενοι μηχανισμοί διάσωσης ίσως να μην επαρκούν για μια οικονομία του μεγέθους της Γαλλίας.
Add comment
Comments