Από την Ακρόπολη, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών εξύμνησε τη δύναμη και την εθνική υπερηφάνεια. Η μεγαλύτερη όμως συμβολή της Δύσης βρίσκεται στις ιδέες της για την ελευθερία, την ισότητα και τα καθολικά δικαιώματα.
Από τον Fareed Zakaria | The Washington Post
Απόδοση – δημοσιογραφική επιμέλεια: Αληκτώ | Greece2Day
Στην ομιλία του στην Αθήνα, με φόντο την Ακρόπολη, ο Μάρκο Ρούμπιο κάλεσε τη Δύση να ανακτήσει την αυτοπεποίθησή της. Εστίασε στη δύναμη, στο θάρρος, στη φιλοδοξία και στην εθνική υπερηφάνεια, υποστηρίζοντας ότι οι δυτικές κοινωνίες έχουν αρχίσει να ντρέπονται για όσα τις έκαναν μεγάλες.
Πράγματι, η Δύση συχνά αμφισβητεί τις δικές της παραδόσεις και επιτεύγματα. Ο Ρούμπιο όμως παραβλέπει το βασικό στοιχείο που τη διαφοροποίησε ιστορικά: όχι τη στρατιωτική ισχύ ή την εθνική υπεροχή, αλλά μια πολιτική και πνευματική παράδοση που περιλαμβάνει την ορθολογική σκέψη, την επιστήμη, την ατομική ελευθερία, το κράτος δικαίου, τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Διαβάστε ακόμα: Ο Μάρκο Ρούμπιο και οι "βολικές" αλήθειες
Ιδέες που ξεπέρασαν τα σύνορα
Η δύναμη αυτών των ιδεών βρίσκεται στην καθολικότητά τους: η αξίωση ότι κάθε άνθρωπος έχει δικαιώματα απλώς και μόνο επειδή είναι άνθρωπος και ότι οι κυβερνήσεις οφείλουν να τα προστατεύουν. Οι αρχές αυτές, δεν απευθύνονταν μόνο στους Δυτικούς· μπορούσαν να υιοθετηθούν από ανθρώπους και κοινωνίες σε όλο τον κόσμο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι δυτικές κοινωνίες στάθηκαν πάντοτε πιστές στις διακηρύξεις τους. Άσκησαν τη δουλεία σε μεγάλη κλίμακα, περιόρισαν επί αιώνες τα δικαιώματα των γυναικών και των μειονοτήτων και επεκτάθηκαν μέσα από αποικιακές κατακτήσεις. Η ιδιαιτερότητα είναι ότι μέσα από τις ίδιες τις δυτικές ιδέες αναπτύχθηκαν κινήματα που αμφισβήτησαν αυτές τις πρακτικές.
Οι αγώνες κατά της δουλείας, για την ισότητα των φύλων, τη θρησκευτική ανεκτικότητα και τα πολιτικά δικαιώματα αξιοποίησαν αρχές που οι δυτικές κοινωνίες είχαν ήδη διακηρύξει, απαιτώντας να εφαρμοστούν σε όλους. Η αυτοκριτική αυτή δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας· είναι μέρος της ικανότητας της Δύσης να αναμετριέται με τις αντιφάσεις της.
Η επιρροή δεν εξηγείται μόνο από την ισχύ
Τελεί υπό απόλυτη αμφισβήτηση η ιδέα ότι η παγκόσμια επιρροή της Δύσης προήλθε κυρίως από τις κατακτήσεις και την οικονομική κυριαρχία της. Η ισχύς μπορεί να προκαλέσει αντίσταση, ενώ οι ιδέες έχουν τη δυνατότητα να επιβιώσουν και να υιοθετηθούν από εκείνους που κάποτε βρίσκονταν υπό ξένη κυριαρχία.
Διαβάστε ακόμα: Ο Μάρκος Ρούμπιος
Ως παράδειγμα ας δούμε την Ινδία. Μετά το τέλος της βρετανικής κυριαρχίας, η χώρα διατήρησε και προσάρμοσε θεσμούς όπως η κοινοβουλευτική δημοκρατία, το σύνταγμα, η ανεξάρτητη δικαιοσύνη και το κράτος δικαίου. Υιοθέτησε επίσης την καθολική ψήφο των ενηλίκων από την αρχή της δημοκρατίας της, παρότι ήταν τότε φτωχή και με μεγάλο ποσοστό αναλφαβητισμού.
Η ουσία, επομένως, δεν είναι ότι η Δύση υπήρξε άμεμπτη. Είναι ότι διαμόρφωσε ιδέες οι οποίες μπορούσαν να στραφούν και εναντίον των δικών της αδικιών - και να διεκδικηθούν από ανθρώπους έξω από τα όρια του έθνους ή της αυτοκρατορίας.
Ο Ρούμπιο έχει λόγους να μιλά για τα ιστορικά επιτεύγματα της Δύσης. Αν, όμως, η συζήτηση περιοριστεί στη δύναμη, στο μεγαλείο και στην εθνική δόξα, χάνει το στοιχείο που έκανε τη Δύση πραγματικά μετασχηματιστική:
Την ιδέα ότι η ελευθερία, η ισότητα και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια αφορούν όλους. Και η αμερικανική κυβέρνηση οφείλει να υπερασπιστεί αυτές τις αρχές και στην πράξη.
Add comment
Comments