Μην αφήνετε τη Fed να κλέψει το μέλλον των παιδιών σας

Άσκησε γνωστή κριτική στα συστήματα που βασίζονται σε εμπορεύματα, εν μέρει επειδή η διατήρησή τους απαιτεί πραγματικούς πόρους: εργασία και κεφάλαιο για την εξόρυξη και την αποθήκευση νομισματικού χρυσού. Γενικά, προτιμούσε το παραστατικό χρήμα, εφόσον αυτό διέπεται από κανόνες. Φαίνεται, όμως, να ξεχνούσε ότι οι κανόνες που βρίσκονται στα χέρια της κυβέρνησης δεν είναι ποτέ απαρέγκλιτοι· υποχωρούν πάντοτε μπροστά στις πολιτικές σκοπιμότητες.

Η οικονομική επιστήμη ως ουδέτερη επιστήμη

Στο δοκίμιό του του 2016 με τίτλο "Το ηθικό ζήτημα του “έντιμου χρήματος”", ο Γκάρι Νορθ εξετάζει τις αντιρρήσεις του Φρίντμαν για τον χρυσό. Αρχίζει ασκώντας κριτική στην αντίληψη ότι η οικονομική επιστήμη είναι "ουδέτερη" και αδιάφορη για τα ηθικά ζητήματα. Πώς μοιάζει μια ηθικά ουδέτερη θεώρηση; "Αν οι Ναζί θέλουν να εξοντώσουν 50.000 ανθρώπους, ποια είναι τα οικονομικά αποδοτικότερα μέσα;" Καμία ηθική, καταλαβαίνετε· μόνο απλή οικονομική ανάλυση. Το πρόβλημα με τη θεωρία της ουδέτερης οικονομικής επιστήμης είναι ότι οι άνθρωποι δεν είναι ουδέτεροι, οι επιπτώσεις των κυβερνητικών πολιτικών δεν είναι ουδέτερες, τα κοινωνικά συστήματα δεν είναι ουδέτερα, τα νομικά συστήματα δεν είναι ουδέτερα και, όταν πιεστούν, ούτε οι οικονομολόγοι είναι ουδέτεροι.

Οι περισσότεροι άνθρωποι - και σε αυτούς περιλαμβάνονται "σχεδόν όλοι οι οικονομολόγοι με διδακτορικό και επαγγελματική ιδιότητα" - πιστεύουν ότι αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία στις νομισματικές υποθέσεις είναι η εμπιστοσύνη του κοινού και όχι ο χρυσός. Όμως το συμβατικό δικαίωμα εξαργύρωσης σε χρυσό ή ασήμι - το δικαίωμα να λάβει κανείς το μέταλλο που αναγράφεται στο υποκατάστατο του εμπορεύματος, όπως σε μια απόδειξη αποθήκευσης - είναι ο τρόπος με τον οποίο το κοινό ελέγχει τους θεματοφύλακές του και διασφαλίζει την εμπιστοσύνη του. Ας μην ξεχνάμε: Η κυβέρνηση και οι αδειοδοτημένοι αντιπρόσωποί της έχουν το μονοπώλιο της δημιουργίας χρήματος. Οι ιδιώτες ανταγωνιστές χαρακτηρίζονται παραχαράκτες.

Το Bitcoin αποκτά εν μέρει ανταγωνιστικό ρόλο ως μέσο διατήρησης της αξίας, επειδή η προσφορά του περιορίζεται περίπου στα 21 εκατομμύρια bitcoin. Κανένα FOMC - η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ανοικτής Αγοράς - δεν μπορεί να αποφασίσει να αυξήσει αυτό το όριο επειδή αυξάνεται η ανεργία, καταρρέουν τράπεζες ή η κυβέρνηση χρειάζεται χρήματα για να χρηματοδοτήσει έναν ακόμη πόλεμο. Όταν η κυβέρνηση εκδίδει νόμισμα όπως το σημερινό - χωρίς υπόσχεση εξαργύρωσής του - το κοινό μπορεί να βασιστεί μόνο σε μέσα που έχει θεσπίσει η ίδια η κυβέρνηση, όπως οι εκλογές, για να ελέγξει τους "δημόσιους λειτουργούς" του. Οι εκλογές, όμως, δεν αποτελούν συμβόλαια. Ένας πολιτικός που υπόσχεται ειρήνη για να εκλεγεί δεν έχει καμία υποχρέωση να επιδιώξει την ειρήνη, όπως έχουν διαπιστώσει οι Αμερικανοί, ιδίως από το 1917 και μετά.

Βεβαίως, υπάρχουν και άλλοι συνταγματικοί μηχανισμοί ελέγχου των ομοσπονδιακών αξιωματούχων: η διάκριση των εξουσιών, ο δικαστικός έλεγχος, η παραπομπή σε δίκη και η καθαίρεση, οι κοινοβουλευτικές έρευνες, ο έλεγχος των δημόσιων δαπανών και, τελικά, η συνταγματική αναθεώρηση. Ο πρόεδρος ή άλλος δημόσιος αξιωματούχος μπορεί να παραπεμφθεί από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και να απομακρυνθεί από το αξίωμά του, εφόσον καταδικαστεί από τα δύο τρίτα της Γερουσίας. Ένα μέλος του Κογκρέσου μπορεί να διαγραφεί, αλλά για αυτό απαιτείται ψήφος των δύο τρίτων του σώματος στο οποίο ανήκει.

Υπάρχει, όμως, μια ουσιαστική διαφορά σε σχέση με το δικαίωμα εξαργύρωσης. Με το παλαιό σύστημα μετατρεψιμότητας, όποιος δεν εμπιστευόταν το νόμισμα δεν χρειαζόταν να πείσει το 51% των ψηφοφόρων ούτε να επωμιστεί το κόστος μιας δικαστικής προσφυγής. Μπορούσε απλώς να πει: "Δεν εμπιστεύομαι τα χαρτιά σας. Δώστε μου τον χρυσό που υποσχεθήκατε". Η κριτική του Νορθ στον Φρίντμαν στηρίζεται στην επιβεβαίωση των ενστάσεων του τελευταίου, με δεδομένους τους περιορισμούς που επιβάλλει ο κανόνας του χρυσού στην κυβέρνηση.