Η ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές του 2026 προκαλεί μια πρωτοφανή κρίση στο εσωτερικό του κινήματος MAGA. Η ακρίβεια, ο πόλεμος με το Ιράν και οι ανεκπλήρωτες υποσχέσεις της κυβέρνησης έχουν αρχίσει να διαβρώνουν ακόμη και τον σκληρό πυρήνα των υποστηρικτών του Ντόναλντ Τραμπ.
Από τους Ned Parker, John Shiffman, Mike Spector, Peter Eisler και Linda So | Reuters
Απόδοση – δημοσιογραφική επιμέλεια: Δαίδαλο | Greece2Day
Η ήττα που άλλαξε τη συζήτηση στο εσωτερικό της αμερικανικής Δεξιάς
Για περισσότερο από μία δεκαετία, το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα είχε μάθει να αντιμετωπίζει τον Ντόναλντ Τραμπ ως το μεγαλύτερο εκλογικό του πλεονέκτημα. Ο επιχειρηματίας που το 2016 ανέτρεψε την παραδοσιακή κομματική ιεραρχία, κατέκτησε τον Λευκό Οίκο και αναδιαμόρφωσε την ιδεολογική ταυτότητα της αμερικανικής Δεξιάς είχε καταφέρει κάτι εξαιρετικά σπάνιο: να μετατρέψει την προσωπική πολιτική του επιρροή σε ένα ολόκληρο κίνημα. Το MAGA - Make America Great Again - δεν υπήρξε απλώς ένα προεκλογικό σύνθημα. Εξελίχθηκε σε πολιτική ταυτότητα, μηχανισμό κινητοποίησης και κριτήριο κομματικής νομιμοφροσύνης.
Η δημόσια αμφισβήτηση του Τραμπ από Ρεπουμπλικανούς πολιτικούς μπορούσε να έχει σοβαρό εκλογικό κόστος. Αντίθετα, η υποστήριξή του συχνά αποτελούσε καθοριστικό πλεονέκτημα στις εσωκομματικές αναμετρήσεις. Οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 2026 έθεσαν αυτή τη σχέση υπό αμφισβήτηση. Οι Δημοκρατικοί ανέκτησαν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, σημειώνοντας παράλληλα σημαντικές επιτυχίες σε πολιτειακό επίπεδο και σε περιοχές που θεωρούνταν παραδοσιακά φιλικές προς τους Ρεπουμπλικανούς. Η πολιτική σημασία του αποτελέσματος δεν περιορίζεται στην απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.
Για πρώτη φορά με τέτοια ένταση μετά την επιστροφή του Τραμπ στην προεδρία, τμήματα της δικής του εκλογικής βάσης αναρωτιούνται εάν ο άνθρωπος που δημιούργησε το MAGA έχει μετατραπεί σε εμπόδιο για τη συνέχισή του. Υποστηρικτές του κινήματος εκφράζουν απογοήτευση για την πορεία της κυβέρνησης, τις εκλογικές απώλειες και την απόσταση μεταξύ των προεκλογικών δεσμεύσεων και της κυβερνητικής πραγματικότητας. Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι η αμφισβήτηση δεν προέρχεται αποκλειστικά από τους παραδοσιακούς αντιπάλους του Τραμπ. Προέρχεται και από ανθρώπους που εξακολουθούν να συμμερίζονται βασικές θέσεις του MAGA. Δεν εγκαταλείπουν απαραίτητα τον τραμπισμό ως πολιτική ιδεολογία. Αρχίζουν, όμως, να αμφισβητούν εάν ο ίδιος ο Τραμπ είναι πλέον ο καταλληλότερος εκφραστής του.
Από την προσωπική λατρεία στην πολιτική αμφισβήτηση
Η διάκριση μεταξύ του MAGA και του Τραμπ αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη εξέλιξη της μετεκλογικής περιόδου. Για χρόνια, τα δύο ταυτίζονταν σχεδόν απόλυτα. Η υποστήριξη στις περιοριστικές μεταναστευτικές πολιτικές, στον οικονομικό εθνικισμό, στην αμφισβήτηση των παραδοσιακών πολιτικών ελίτ και στην πολιτισμική αντιπαράθεση με την προοδευτική Αμερική συνδεόταν άμεσα με την προσωπική υποστήριξη στον πρόεδρο. Σήμερα εμφανίζεται ένα διαφορετικό ενδεχόμενο. Ένας ψηφοφόρος μπορεί να εξακολουθεί να υποστηρίζει αυστηρότερους ελέγχους στα σύνορα, προστατευτική εμπορική πολιτική και περιορισμό της ομοσπονδιακής γραφειοκρατίας, αλλά να θεωρεί ότι η σημερινή ηγεσία έχει αποτύχει στην εφαρμογή αυτών των στόχων.
Σύμφωνα με ανάλυση της PeakMetrics, περισσότεροι από ένας στους πέντε υποστηρικτές MAGA στο εξεταζόμενο δείγμα εξέφρασαν αμφιβολίες για την ηγεσία ή τη μελλοντική κατεύθυνση του κινήματος. Το εύρημα είναι σημαντικό, αλλά απαιτεί προσεκτική ερμηνεία. Δεν πρόκειται για αντιπροσωπευτική δημοσκόπηση όλων των Ρεπουμπλικανών ή του συνόλου των ψηφοφόρων MAGA. Η ανάλυση αφορά συγκεκριμένο δείγμα διαδικτυακής δραστηριότητας και δεν επιτρέπει τη γενίκευση ότι το 20% της εκλογικής βάσης έχει εγκαταλείψει τον Τραμπ. Αποτελεί, ωστόσο, ένδειξη μεταβολής του πολιτικού κλίματος. Η αμφισβήτηση εμφανίζεται επίσης σε δημόσιες τοποθετήσεις νεότερων Ρεπουμπλικανών.
Σε ρεπορτάζ του αυστραλιανού ABC, ο 26χρονος Μπεν Γουίλιαμς, στέλεχος της νεολαίας των Ρεπουμπλικανών στο Όστιν του Τέξας, υποστηρίζει ότι το κόμμα πρέπει να απομακρυνθεί από τον Τραμπ. Αυτή η στάση δεν σημαίνει ότι υπάρχει ήδη συγκροτημένο εσωκομματικό μέτωπο εναντίον του προέδρου. Δείχνει, όμως, ότι η συζήτηση για τη μετατραμπική εποχή έχει αρχίσει πριν ακόμη ολοκληρωθεί η δεύτερη προεδρική θητεία του.
Η οικονομία που υποσχέθηκε ο Τραμπ και η οικονομία που αντιμετωπίζουν οι ψηφοφόροι
Η βασική αιτία της κρίσης δεν είναι μόνο ιδεολογική. Είναι οικονομική. Ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο υποσχόμενος χαμηλότερες τιμές, ενεργειακή αφθονία, αναγέννηση της αμερικανικής βιομηχανίας και αποκατάσταση της αγοραστικής δύναμης. Η πραγματικότητα του 2026 αποδείχθηκε δυσκολότερη. Οι υψηλές τιμές καυσίμων, οι ανατιμήσεις βασικών αγαθών και η οικονομική αβεβαιότητα επηρέασαν νοικοκυριά που είχαν στηρίξει τους Ρεπουμπλικανούς ακριβώς επειδή περίμεναν βελτίωση του βιοτικού τους επιπέδου. Ο ετήσιος πληθωρισμός έχει φτάσει στο 3,7%, ενώ η χώρα αντιμετωπίζει υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα και σημαντικό κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους. Η εξέλιξη των τιμών είναι πολιτικά σημαντικότερη από όσο μπορεί να υποδηλώνει ένας μεμονωμένος μακροοικονομικός δείκτης.
Η μείωση του πληθωρισμού δεν συνεπάγεται επιστροφή των τιμών στα προηγούμενα επίπεδα. Ακόμη και όταν οι ανατιμήσεις επιβραδύνονται, τα νοικοκυριά εξακολουθούν να πληρώνουν τις σωρευτικές αυξήσεις των προηγούμενων ετών. Αυτό εξηγεί γιατί μια κυβέρνηση μπορεί να επικαλείται οικονομικές επιτυχίες, ενώ οι πολίτες εξακολουθούν να δηλώνουν δυσαρεστημένοι. Η οικονομική εμπειρία του ψηφοφόρου δεν καθορίζεται αποκλειστικά από την ανάπτυξη του ΑΕΠ ή την πορεία των χρηματιστηρίων. Καθορίζεται από το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα, τις δαπάνες στέγασης, τις τιμές τροφίμων, τα καύσιμα και την ασφάλεια της απασχόλησης.
Η αντίφαση αυτή αποδείχθηκε ιδιαίτερα έντονη στις αγροτικές περιοχές. Οι υψηλές τιμές του ντίζελ και των λιπασμάτων επιβάρυναν σημαντικά τους αγρότες, ενώ οι αυξήσεις στο κόστος μεταφορών επηρέασαν ευρύτερα την οικονομία. Σε μετεκλογικές έρευνες, σχεδόν εννέα στους δέκα ψηφοφόρους χαρακτήρισαν το κόστος ζωής σημαντικό ή καθοριστικό παράγοντα για την ψήφο τους. Εδώ βρίσκεται μια από τις μεγαλύτερες πολιτικές αντιφάσεις του MAGA. Το κίνημα οικοδομήθηκε σε μεγάλο βαθμό πάνω στην οικονομική δυσαρέσκεια της μεσαίας και εργατικής τάξης. Όταν όμως βρέθηκε στην εξουσία, κλήθηκε να αποδείξει ότι μπορούσε να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που το ανέδειξαν. Η εκλογική ήττα υποδηλώνει ότι σημαντικό μέρος των ψηφοφόρων δεν πείστηκε πως η υπόσχεση αυτή εκπληρώθηκε.
Διαβάστε ακόμα: Ο λαϊκισμός δεν ηττήθηκε, απέτυχε
Ο πόλεμος με το Ιράν: Η μεγάλη αντίφαση του «America First»
Το δεύτερο μεγάλο πρόβλημα του MAGA είναι η εξωτερική πολιτική. Η αρχική πολιτική απήχηση του Τραμπ στηρίχθηκε, μεταξύ άλλων, στην υπόσχεση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εγκατέλειπαν τις δαπανηρές στρατιωτικές περιπέτειες και θα έδιναν προτεραιότητα στα εσωτερικά τους προβλήματα. Το σύνθημα "America First" είχε πολλές ερμηνείες, αλλά μία από τις πιο δημοφιλείς ήταν η αποφυγή νέων πολέμων. Ο πόλεμος με το Ιράν, που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2026, έφερε αυτή την υπόσχεση αντιμέτωπη με την πραγματικότητα. Η σύγκρουση προκάλεσε αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές, αύξησε το κόστος των καυσίμων και επιβάρυνε τους καταναλωτές.
Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι η στρατιωτική επιχείρηση ήταν αναγκαία για να εμποδιστεί η απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν. Οι επικριτές του αμφισβητούν τόσο την αναγκαιότητα όσο και το κόστος της στρατηγικής του. Ο ίδιος αναγνώρισε μετά τις εκλογές ότι ο πόλεμος συνέβαλε στην ήττα των Ρεπουμπλικανών, αλλά ξεκαθάρισε ότι δεν θα άλλαζε την απόφασή του. Η παραδοχή αυτή έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία. Από τη μία πλευρά, ο πρόεδρος αναγνωρίζει το εκλογικό κόστος. Από την άλλη, θεωρεί ότι οι στρατηγικοί στόχοι της εξωτερικής πολιτικής υπερισχύουν του βραχυπρόθεσμου πολιτικού κόστους.
Για ένα μέρος των παραδοσιακών Ρεπουμπλικανών, η στάση αυτή μπορεί να θεωρείται ένδειξη αποφασιστικότητας. Για το αντιπαρεμβατικό τμήμα του MAGA, όμως, συνιστά απόκλιση από τις αρχικές δεσμεύσεις. Η αντίφαση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη όταν το κόστος του πολέμου μεταφέρεται απευθείας στις τιμές της βενζίνης, των μεταφορών και των τροφίμων. Έτσι, η εξωτερική πολιτική μετατρέπεται σε ζήτημα καθημερινής οικονομικής επιβίωσης. Δεν πρόκειται πλέον για μια αφηρημένη διαφωνία σχετικά με τον ρόλο της Αμερικής στον κόσμο. Πρόκειται για το ποσό που πληρώνει ένας αγρότης για ντίζελ ή μια οικογένεια για να γεμίσει το αυτοκίνητό της.
Τρεις διαφορετικές κατευθύνσεις για το μέλλον του MAGA
Η ήττα δεν δημιούργησε μία ενιαία απάντηση στο εσωτερικό της αμερικανικής Δεξιάς. Αντίθετα, αποκάλυψε διαφορετικές στρατηγικές.
Πρώτη κατεύθυνση: Περισσότερο MAGA, όχι λιγότερο
Ο Στιβ Μπάνον, μία από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες του κινήματος, θεωρεί ότι η λύση βρίσκεται στην επιστροφή σε έναν πιο επιθετικό οικονομικό λαϊκισμό και εθνικισμό. Στη δική του ανάγνωση, το πρόβλημα δεν είναι η πολιτική ταυτότητα του MAGA, αλλά η ανεπαρκής εφαρμογή της. Η αντίληψη αυτή στηρίζεται στην ιδέα ότι οι ψηφοφόροι δεν εγκατέλειψαν τις αρχικές υποσχέσεις του κινήματος. Απογοητεύτηκαν επειδή θεωρούν ότι αυτές δεν υλοποιήθηκαν. Η προαγωγή του Στίβεν Μίλερ στη θέση του προσωπάρχη του Λευκού Οίκου, μετά την αποχώρηση της Σούζι Γουάιλς, ερμηνεύθηκε από αυτή την πτέρυγα ως ένδειξη ότι ο Τραμπ δεν σκοπεύει να εγκαταλείψει τη σκληρή αντιμεταναστευτική πολιτική του.
Η επιλογή Μίλερ είναι ενδεικτική. Αντί να στραφεί προς μια περισσότερο συναινετική πολιτική προσέγγιση μετά την εκλογική ήττα, ο πρόεδρος επέλεξε ένα από τα πρόσωπα που ταυτίζονται περισσότερο με τον σκληρό πυρήνα της ατζέντας του. Το ερώτημα είναι εάν αυτή η στρατηγική μπορεί να επανασυσπειρώσει τη βάση ή εάν θα απομακρύνει ακόμη περισσότερο τους μετριοπαθείς ψηφοφόρους.
Δεύτερη κατεύθυνση: Διατήρηση της ιδεολογίας, αλλαγή ηγεσίας
Μια διαφορετική ομάδα υποστηρικτών θεωρεί ότι το MAGA μπορεί να συνεχίσει να υπάρχει, αλλά πρέπει να αποκτήσει πολιτική ταυτότητα ανεξάρτητη από τον Τραμπ. Η άποψη αυτή δεν συνεπάγεται απαραίτητα επιστροφή στον παραδοσιακό ρεπουμπλικανισμό. Αντίθετα, μπορεί να περιλαμβάνει πολλές από τις πολιτικές επιλογές που κυριάρχησαν την τελευταία δεκαετία: οικονομικό εθνικισμό, αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική, περιορισμό της ομοσπονδιακής διοίκησης και μεγαλύτερη έμφαση στα κοινωνικά συντηρητικά ζητήματα. Η διαφορά είναι ότι η επιτυχία ή αποτυχία αυτών των πολιτικών δεν θα συνδέεται αποκλειστικά με ένα πρόσωπο.
Αυτή η κατεύθυνση αντιμετωπίζει ένα σοβαρό οργανωτικό πρόβλημα. Ο Τραμπ δεν υπήρξε απλώς ο ηγέτης του MAGA. Υπήρξε ο βασικός μηχανισμός που συνέδεσε διαφορετικές κοινωνικές και ιδεολογικές ομάδες. Εργαζόμενοι χωρίς πανεπιστημιακή εκπαίδευση, θρησκευτικοί συντηρητικοί, οικονομικοί εθνικιστές, επιχειρηματικά συμφέροντα και ψηφοφόροι που απορρίπτουν τις παραδοσιακές πολιτικές ελίτ δεν έχουν πάντοτε κοινές προτεραιότητες. Η προσωπικότητα του Τραμπ λειτουργούσε ως ενοποιητικός παράγοντας. Χωρίς αυτόν, οι διαφορές μπορεί να γίνουν εντονότερες.
Τρίτη κατεύθυνση: Επιστροφή σε μια ευρύτερη Ρεπουμπλικανική συμμαχία
Η τρίτη προσέγγιση αντιμετωπίζει την εκλογική ήττα ως ένδειξη ότι το κόμμα χρειάζεται ουσιαστικό επαναπροσδιορισμό. Σύμφωνα με αυτή την αντίληψη, οι Ρεπουμπλικανοί πρέπει να δώσουν μεγαλύτερη έμφαση στη δημοσιονομική πολιτική, στην οικονομική ανάπτυξη, στην αποτελεσματικότητα της διακυβέρνησης και στην προσέλκυση μετριοπαθών ψηφοφόρων. Το πρόβλημα είναι ότι η επιστροφή στην προ του 2016 πολιτική ταυτότητα δεν αποτελεί απλή υπόθεση. Το εκλογικό σώμα των Ρεπουμπλικανών έχει μεταβληθεί. Πολλοί ψηφοφόροι που προσέλκυσε ο Τραμπ δεν ταυτίζονται με την παραδοσιακή οικονομική ορθοδοξία του κόμματος.
Για παράδειγμα, η υποστήριξη στην προστατευτική εμπορική πολιτική δεν συμβαδίζει απαραίτητα με την παραδοσιακή ρεπουμπλικανική προσήλωση στο ελεύθερο εμπόριο. Αντίστοιχα, η αντίθεση στις στρατιωτικές επεμβάσεις μπορεί να συγκρούεται με τις απόψεις της παραδοσιακής πτέρυγας εξωτερικής πολιτικής. Η προσπάθεια επιστροφής σε μια προηγούμενη πολιτική ταυτότητα θα μπορούσε επομένως να αποξενώσει μέρος των ψηφοφόρων που ενίσχυσαν το κόμμα την τελευταία δεκαετία.
Ο Τζέι Ντι Βανς και η μάχη για το 2028
Η συζήτηση για το μέλλον του MAGA συνδέεται αναπόφευκτα με τις προεδρικές εκλογές του 2028. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πρόσωπα που θα μπορούσαν να διεκδικήσουν την πολιτική κληρονομιά του Τραμπ. Η ιδεολογική του ταυτότητα συνδυάζει οικονομικό εθνικισμό, κοινωνικό συντηρητισμό και κριτική στις παραδοσιακές επιλογές της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Ωστόσο, η θέση του στην κυβέρνηση δημιουργεί και ένα σημαντικό μειονέκτημα. Ο Βανς δεν μπορεί εύκολα να εμφανιστεί ως φορέας ριζικής αλλαγής χωρίς να αποστασιοποιηθεί από μια κυβέρνηση στην οποία συμμετέχει. Μετά τις εκλογές, απέδωσε σημαντικό μέρος της ήττας στον πόλεμο με το Ιράν. Η τοποθέτηση αυτή αποκαλύπτει μια πιθανή γραμμή διαφοροποίησης: διατήρηση των βασικών εσωτερικών πολιτικών του MAGA, αλλά μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα απέναντι στις στρατιωτικές επεμβάσεις.
Ο κυβερνήτης της Φλόριντα Ρον ΝτεΣάντις αποτελεί μια άλλη γνωστή πολιτική φυσιογνωμία της αμερικανικής Δεξιάς. Μετά την εκλογική ήττα, περιέγραψε το αποτέλεσμα ως εξαιρετικά σοβαρό πλήγμα για το κόμμα και προειδοποίησε για τις μακροχρόνιες συνέπειές του. Ωστόσο, δεν υπάρχει ακόμη σαφής εικόνα για το ποιος θα μπορούσε να ενώσει τις διαφορετικές τάσεις. Η προσωπική δημοτικότητα, η πρόσβαση στους κομματικούς μηχανισμούς, η χρηματοδότηση και η δυνατότητα κινητοποίησης της βάσης θα καθορίσουν τη μελλοντική αναμέτρηση. Το 2028 δεν θα είναι απλώς μια εκλογή νέου υποψηφίου.
Ενδέχεται να αποτελέσει δημοψήφισμα για την ίδια την πολιτική ταυτότητα των Ρεπουμπλικανών.
Η υποχώρηση των ισχυρισμών περί εκλογικής νοθείας
Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες αλλαγές μετά τις εκλογές αφορά τη ρητορική περί εκλογικής νοθείας. Μετά την ήττα του Τραμπ το 2020, οι αβάσιμοι ισχυρισμοί περί εκτεταμένης νοθείας αποτέλεσαν κεντρικό στοιχείο της πολιτικής κινητοποίησης του MAGA. Το 2026 η εικόνα είναι διαφορετική. Αρκετοί γνωστοί υποστηρικτές του κινήματος αναγνώρισαν την εκλογική ήττα και απέδωσαν το αποτέλεσμα σε πολιτικά λάθη, αντί να επικεντρωθούν σε καταγγελίες νοθείας. Η οργάνωση States United Action καταγράφει σημαντικές απώλειες υποψηφίων που είχαν υιοθετήσει αβάσιμους ισχυρισμούς για τις εκλογές του 2020.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η συγκεκριμένη ρητορική έχει εξαφανιστεί. Σημαίνει, όμως, ότι η πολιτική της αποτελεσματικότητα φαίνεται να περιορίζεται όταν οι ψηφοφόροι και οι ίδιοι οι υποστηρικτές του κόμματος αναζητούν εξηγήσεις για συγκεκριμένες κυβερνητικές αποτυχίες. Η αλλαγή αυτή θα μπορούσε να έχει ευρύτερες συνέπειες. Εάν οι Ρεπουμπλικανοί αρχίσουν να αξιολογούν τις ήττες τους με όρους οικονομικής πολιτικής, εκλογικής στρατηγικής και κυβερνητικής απόδοσης, η εσωκομματική αντιπαράθεση ενδέχεται να μετακινηθεί από την αμφισβήτηση των εκλογικών διαδικασιών στη συζήτηση για την ουσία της πολιτικής τους.
Το πρόβλημα της επόμενης ημέρας: Η εκλογική βάση δεν είναι δεδομένη
Η μεγαλύτερη πολιτική πρόκληση για τους Ρεπουμπλικανούς είναι ότι η εκλογική συμμαχία του Τραμπ δεν αποτελεί ένα ομοιογενές κοινωνικό σύνολο. Περιλαμβάνει ψηφοφόρους με διαφορετικές οικονομικές και κοινωνικές προτεραιότητες. Ένας επιχειρηματίας μπορεί να υποστηρίζει φορολογικές μειώσεις και περιορισμό των ρυθμίσεων. Ένας εργαζόμενος σε βιομηχανική περιοχή μπορεί να ενδιαφέρεται περισσότερο για την προστασία της εγχώριας παραγωγής και τις θέσεις εργασίας. Ένας αγρότης μπορεί να υποστηρίζει τον οικονομικό εθνικισμό, αλλά να πλήττεται από τους δασμούς και τις υψηλές τιμές ενέργειας. Ένας νεότερος ψηφοφόρος μπορεί να συμμερίζεται συντηρητικές κοινωνικές θέσεις, αλλά να απορρίπτει έναν παρατεταμένο πόλεμο στο εξωτερικό.
Όσο η οικονομία αναπτύσσεται και οι προσδοκίες βελτιώνονται, αυτές οι αντιφάσεις μπορούν να παραμένουν στο περιθώριο. Όταν όμως η αγοραστική δύναμη πιέζεται, οι διαφορετικές προτεραιότητες έρχονται στην επιφάνεια. Η περίπτωση των αγροτών είναι χαρακτηριστική. Οι υψηλές τιμές καυσίμων και λιπασμάτων επηρέασαν ακόμη και περιοχές με ισχυρή ρεπουμπλικανική παράδοση. Το πρόβλημα δεν είναι απλώς επικοινωνιακό. Αφορά τη δυνατότητα του κόμματος να προσφέρει ένα συνεκτικό οικονομικό πρόγραμμα που να εξυπηρετεί τις διαφορετικές κοινωνικές ομάδες της εκλογικής του βάσης.
Η απάντηση του Τραμπ: Συνέχεια αντί αναθεώρησης
Παρά την εκλογική ήττα, ο Τραμπ δεν εμφανίζεται διατεθειμένος να εγκαταλείψει τη βασική πολιτική του κατεύθυνση. Η επιλογή του Στίβεν Μίλερ ως προσωπάρχη του Λευκού Οίκου δείχνει πρόθεση διατήρησης της σκληρής μεταναστευτικής πολιτικής. Παράλληλα, ο πρόεδρος υποστηρίζει ότι οι Ρεπουμπλικανοί θα είχαν κερδίσει εάν ο ίδιος ήταν υποψήφιος, αποδίδοντας μέρος της ήττας στην αδυναμία των κομματικών υποψηφίων να κινητοποιήσουν την προσωπική του εκλογική βάση. Η ερμηνεία αυτή δεν είναι χωρίς πολιτική λογική. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα αποδείξει ότι μπορεί να κινητοποιεί ψηφοφόρους που δεν συμμετέχουν με την ίδια ένταση σε άλλες εκλογικές αναμετρήσεις. Ωστόσο, η επιτυχία ενός προσωποκεντρικού κινήματος εξαρτάται τελικά από τη δυνατότητά του να μεταφέρει την υποστήριξη από τον ιδρυτή του σε άλλους πολιτικούς.
Εάν αυτό δεν συμβαίνει, η εκλογική του επιρροή μπορεί να περιορίζεται σε αναμετρήσεις όπου συμμετέχει ο ίδιος. Και αυτό αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για ένα κόμμα που πρέπει να κερδίζει εκλογές για το Κογκρέσο, τις πολιτείες και την τοπική αυτοδιοίκηση.
Μπορεί να υπάρξει τραμπισμός χωρίς τον Τραμπ;
Η απάντηση εξαρτάται από το τι ακριβώς θεωρούμε τραμπισμό. Εάν πρόκειται κυρίως για μια προσωπική σχέση πολιτικής εμπιστοσύνης μεταξύ του Τραμπ και των υποστηρικτών του, τότε η μεταβίβαση της επιρροής σε έναν διάδοχο θα είναι δύσκολη. Εάν, αντίθετα, πρόκειται για μια ευρύτερη πολιτική μετατόπιση της αμερικανικής Δεξιάς προς τον οικονομικό εθνικισμό, τη μεταναστευτική αυστηρότητα και την αμφισβήτηση των παραδοσιακών πολιτικών ελίτ, τότε το MAGA μπορεί να επιβιώσει ακόμη και μετά την αποχώρηση του ιδρυτή του. Το πιθανότερο είναι ότι συνυπάρχουν και τα δύο στοιχεία. Ο Τραμπ δημιούργησε μια νέα πολιτική συμμαχία, αλλά δεν εξαφάνισε τις εσωτερικές της αντιφάσεις.
Αντίθετα, η προσωπική του επιρροή συχνά επέτρεπε στις διαφορετικές ομάδες να συνυπάρχουν χωρίς να χρειάζεται να συμφωνούν σε όλα. Η εκλογική ήττα του 2026 αναγκάζει πλέον το κίνημα να αντιμετωπίσει αυτά τα ζητήματα. Ποια οικονομική πολιτική μπορεί να περιορίσει πραγματικά το κόστος ζωής; Πόσο προστατευτική πρέπει να είναι η εμπορική πολιτική; Ποιος είναι ο επιθυμητός ρόλος των ΗΠΑ στις διεθνείς συγκρούσεις; Πόσο μεγάλη πρέπει να είναι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση; Και, κυρίως, ποιος μπορεί να εκφράσει μια τόσο ετερογενή πολιτική συμμαχία;
Εν κατακλείδι: Η κρίση του MAGA είναι βαθύτερη από μία εκλογική ήττα
Οι ενδιάμεσες εκλογές του 2026 δεν σηματοδοτούν απαραίτητα το τέλος του MAGA. Η πολιτική και κοινωνική βάση του κινήματος παραμένει σημαντική, ενώ οι βασικές ιδέες του εξακολουθούν να επηρεάζουν καθοριστικά το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Η ήττα, όμως, ανέδειξε ένα πρόβλημα που δεν μπορεί πλέον να παρακαμφθεί. Ο Τραμπ κατάφερε να μετατρέψει τη δυσαρέσκεια απέναντι στο πολιτικό κατεστημένο σε εκλογική δύναμη. Η επιστροφή του στην εξουσία δημιούργησε την προσδοκία ότι θα μπορούσε να μετατρέψει αυτή τη δύναμη σε απτά οικονομικά αποτελέσματα. Οι υψηλές τιμές, ο πόλεμος με το Ιράν και οι ανεκπλήρωτες δεσμεύσεις έθεσαν την υπόσχεση αυτή υπό αμφισβήτηση.
Το παράδοξο είναι ότι το MAGA μπορεί να αντιμετωπίσει τη μεγαλύτερη κρίση του όχι επειδή εγκαταλείφθηκαν οι ιδέες του από τους αντιπάλους του, αλλά επειδή ένα μέρος των δικών του υποστηρικτών θεωρεί ότι η κυβέρνησή του δεν τις υλοποίησε. Το πραγματικό δίλημμα για τους Ρεπουμπλικανούς δεν είναι απλώς εάν πρέπει να παραμείνουν πιστοί στον Τραμπ. Είναι εάν μπορούν να μετατρέψουν ένα προσωποκεντρικό κίνημα διαμαρτυρίας σε ένα συνεκτικό και αποτελεσματικό πρόγραμμα διακυβέρνησης.
Από την απάντηση θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό η πολιτική φυσιογνωμία της αμερικανικής Δεξιάς το 2028 και τα επόμενα χρόνια.
Add comment
Comments