Για δεκαετίες, η Γερμανία, η Ιαπωνία και αργότερα η Νότια Κορέα καθόριζαν τις εξελίξεις στην παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία. Σήμερα όμως ένας νέος πρωταγωνιστής ανατρέπει τις ισορροπίες με ταχύτητα που ελάχιστοι είχαν προβλέψει.
Το όνομά του είναι BYD.
Η κινεζική εταιρεία, που πριν από τρεις δεκαετίες κατασκεύαζε αποκλειστικά επαναφορτιζόμενες μπαταρίες, εξελίχθηκε μέσα σε λίγα χρόνια στον μεγαλύτερο κατασκευαστή ηλεκτρικών αυτοκινήτων στον κόσμο, ξεπερνώντας ακόμη και την Tesla στις συνολικές πωλήσεις.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν η BYD αποτελεί σοβαρό ανταγωνιστή. Το ερώτημα είναι αν η Δύση μπορεί ακόμη να την προλάβει.
Από κατασκευαστής μπαταριών σε παγκόσμια δύναμη
Η ιστορία της BYD αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της κινεζικής βιομηχανικής στρατηγικής. Ιδρύθηκε το 1995 ως εταιρεία παραγωγής μπαταριών. Σήμερα σχεδιάζει, κατασκευάζει και παράγει σχεδόν κάθε κρίσιμο εξάρτημα των αυτοκινήτων της:
- μπαταρίες,
- ηλεκτροκινητήρες,
- ηλεκτρονικά συστήματα,
- ημιαγωγούς,
- λογισμικό,
- συστήματα μετάδοσης,
- ακόμη και μεγάλο μέρος των πρώτων υλών.
Η λεγόμενη κάθετη ολοκλήρωση της επιτρέπει να περιορίζει δραστικά το κόστος παραγωγής και να εξαρτάται ελάχιστα από τρίτους προμηθευτές. Αυτό αποτελεί ίσως το μεγαλύτερο ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα.
Η Κίνα δεν επένδυσε μόνο χρήματα
Η εντυπωσιακή άνοδος της BYD δεν οφείλεται αποκλειστικά στις κρατικές επιδοτήσεις. Για περισσότερες από δύο δεκαετίες, η Κίνα άνοιγε σταδιακά την τεράστια εσωτερική αγορά της στις δυτικές αυτοκινητοβιομηχανίες, ζητώντας όμως ένα σημαντικό αντάλλαγμα:
Πρόσβαση στην αγορά με αντάλλαγμα τεχνογνωσία.
Οι περισσότερες μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες της Ευρώπης, των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας συμμετείχαν σε κοινές επιχειρήσεις (joint ventures), μεταφέροντας στην πράξη:
- τεχνολογία,
- μεθόδους παραγωγής,
- εφοδιαστικές αλυσίδες,
- διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου,
- οργανωτικά πρότυπα.
Η Κίνα απέκτησε έτσι πολύ περισσότερα από εργοστάσια. Απέκτησε γνώση.
Ο μαθητής έγινε ανταγωνιστής
Για πολλά χρόνια οι δυτικές εταιρείες θεωρούσαν ότι είχαν τον έλεγχο. Τα κέρδη από την κινεζική αγορά ήταν τεράστια. Σήμερα όμως η εικόνα έχει αντιστραφεί.
Η Volkswagen, που κάποτε κυριαρχούσε στην Κίνα, βλέπει πλέον τις πωλήσεις και την κερδοφορία της να πιέζονται έντονα από τις εγχώριες κινεζικές εταιρείες.
Ανάλογες πιέσεις αντιμετωπίζουν η Mercedes-Benz, η BMW, η Porsche αλλά και αρκετοί ακόμη ευρωπαϊκοί κατασκευαστές. Το μοντέλο σύμφωνα με το οποίο η Ευρώπη σχεδίαζε αυτοκίνητα και η Κίνα τα αγόραζε φαίνεται να φτάνει στα όριά του.
Η Ευρώπη αντιδρά, αλλά όχι ενιαία
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη επιβάλει πρόσθετους δασμούς στα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Ωστόσο η πολιτική αυτή απέχει πολύ από το να αποτελεί κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική. Ο λόγος είναι απλός:
Κάθε κράτος - μέλος έχει διαφορετικά οικονομικά συμφέροντα απέναντι στην Κίνα.
- Η Γερμανία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές της προς την κινεζική αγορά.
- Η Ουγγαρία φιλοξενεί μεγάλες κινεζικές επενδύσεις σε εργοστάσια μπαταριών.
- Άλλες χώρες επιδιώκουν να προσελκύσουν κινεζικές επενδύσεις, ακόμη κι αν αυτό δημιουργεί εντάσεις στο εσωτερικό της Ένωσης.
Το αποτέλεσμα είναι μια Ευρώπη που δυσκολεύεται να μιλήσει με μία φωνή.
Ο κίνδυνος δεν περιορίζεται στην Ευρώπη
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν μέχρι στιγμής καταφέρει να περιορίσουν σημαντικά την παρουσία της BYD στην αγορά τους. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η κινεζική εταιρεία εγκατέλειψε τα σχέδιά της.
Αντίθετα, αναπτύσσει σταδιακά την παρουσία της σε γειτονικές αγορές όπως τον Καναδά, το Μεξικό αλλά και ολόκληρη τη Λατινική Αμερική.
Η στρατηγική αυτή επιτρέπει στις κινεζικές εταιρείες να αποκτούν δίκτυα διανομής, εμπειρία και αναγνωρισιμότητα, περιμένοντας πιθανές αλλαγές στο αμερικανικό εμπορικό καθεστώς.
Το πραγματικό πλεονέκτημα της BYD
Η επιτυχία της εταιρείας δεν εξηγείται μόνο από τις χαμηλές τιμές.
Η BYD καταφέρνει να συνδυάζει:
- μεγάλη παραγωγική κλίμακα,
- χαμηλό κόστος,
- υψηλό βαθμό τεχνολογικής αυτάρκειας,
- ταχύτητα ανάπτυξης νέων μοντέλων,
- ισχυρή κρατική υποστήριξη.
Το αποτέλεσμα είναι ότι μπορεί να διαθέτει ηλεκτρικά αυτοκίνητα σε τιμές που πολλοί δυτικοί ανταγωνιστές δυσκολεύονται να πλησιάσουν.
Η βιομηχανική πολιτική επιστρέφει
Η υπόθεση της BYD αποκαλύπτει μια βαθύτερη αλλαγή. Για αρκετές δεκαετίες επικρατούσε η άποψη ότι η παγκοσμιοποίηση και οι ελεύθερες αγορές θα καθόριζαν από μόνες τους τους νικητές.Σήμερα ολοένα και περισσότερες κυβερνήσεις υιοθετούν ενεργές βιομηχανικές πολιτικές.
- Οι ΗΠΑ επενδύουν δισεκατομμύρια στην παραγωγή ημιαγωγών και πράσινων τεχνολογιών.
- Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία.
- Η Κίνα, από την άλλη πλευρά, εφαρμόζει εδώ και χρόνια ένα ολοκληρωμένο μοντέλο κρατικής στήριξης της βιομηχανίας της.
Η αυτοκινητοβιομηχανία αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της νέας παγκόσμιας πραγματικότητας.
Μπορεί η Δύση να ανακτήσει το χαμένο έδαφος;
Η απάντηση δεν είναι προφανής. Οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες εξακολουθούν να διαθέτουν κορυφαία τεχνογνωσία, ισχυρά εμπορικά σήματα, εμπειρία δεκαετιών και σημαντικούς οικονομικούς πόρους.
Ωστόσο η μετάβαση στα ηλεκτρικά οχήματα φαίνεται να έχει μειώσει αρκετά από τα παραδοσιακά ανταγωνιστικά τους πλεονεκτήματα.
Σε μια αγορά όπου το λογισμικό, οι μπαταρίες και η τεχνητή νοημοσύνη αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία, οι ισορροπίες αλλάζουν με πρωτοφανή ταχύτητα.
Το διακύβευμα ξεπερνά την αυτοκινητοβιομηχανία
Η άνοδος της BYD δεν αποτελεί απλώς επιχειρηματική επιτυχία μιας εταιρείας. Αποτελεί ένδειξη μιας βαθύτερης μεταβολής στην παγκόσμια οικονομία. Η Κίνα δεν αρκείται πλέον στον ρόλο του εργοστασίου του κόσμου. Διεκδικεί ηγετική θέση στην τεχνολογία, στη βιομηχανία και στην καινοτομία.
Για την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, το διακύβευμα δεν είναι μόνο ποιος θα πουλήσει περισσότερα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Είναι ποιος θα διαμορφώσει την επόμενη γενιά της παγκόσμιας βιομηχανίας.
Add comment
Comments