Αναρωτηθήκαμε αν "Είναι ο κ. Τσίπρας ο εκλεκτός των "συμφερόντων”;" και έγινε ο χαμός. Σχεδόν 200 σχόλια. Τζιζ!
Οκ. Καταλαβαίνω. Όλοι θέλουν ονόματα και διευθύνσεις ολιγαρχών και σκοτεινών "κέντρων”. Ειδικά εκείνοι που ήδη τα ξέρουν.
Αυτό όμως είναι κουτσομπολιό για στήλες του "dark κάτι", κατά κανόνα ανυπόγραφες, και όχι για στήλη του Capital. Άσε που "συμφέροντα" είναι πολλά περισσότερα από τους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, αρκετοί εκ των οποίων έχουν εκτός Ελλάδος ίση ή μεγαλύτερη δραστηριότητα από όση εντοπίως.
Σήμερα λοιπόν ας δούμε τους μηχανισμούς των "συμφερόντων" και ας αφήσουμε τα ονόματα, τις οικογένειες και τα κουδούνια στις εξώπορτες για άλλους.
Οι μηχανισμοί είναι που μένουν. Οι παίκτες αλλάζουν, όπως αλλάζουν οι παρέες στους προθαλάμους.
Πάμε λοιπόν.
Στην Ελλάδα, όταν ακούγεται η λέξη "συμφέροντα", ο νους πάει αμέσως στους μεγάλους. Καράβια, κανάλια, κατασκευές, ενέργεια, τράπεζες, δημόσια έργα, προμήθειες, άδειες, συμβάσεις, ρυθμίσεις. Το γνωστό πακέτο. Υπάρχουν όλα αυτά, προφανώς.
Η εξουσία όμως δουλεύει με αρκετά περισσότερα γρανάζια από όσα φαίνονται στη βιτρίνα. Έχει επιχειρηματίες και τραπεζίτες, Media και κόμματα, συντεχνίες και κρατικούς μηχανισμούς, κοινωνικές ομάδες, επαγγελματικές τάξεις, επιμελητήρια και ομοσπονδίες, συμβούλους, δημοσκόπους (αχ, αυτοί οι δημοσκόποι), παλιές γνωριμίες, κομμένες προσβάσεις και ανθρώπους που κάποτε έμπαιναν από την κεντρική πόρτα και σήμερα ψάχνουν θυροτηλέφωνο.
Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται όσοι έχουν βρει θέση στο σημερινό σύστημα. Θέλουν σταθερότητα. Συνέχεια. Γνωστές διαδρομές, γνωστούς υπουργούς, γνωστούς γραμματείς. Ξέρουν ποιος σηκώνει το τηλέφωνο, ποιος καθυστερεί, ποιος κάνει τον δύσκολο και ποιος τελικά βάζει υπογραφή.
Για αυτούς η σταθερότητα είναι κέρδος. Η θεσμική ευαισθησία ακολουθεί. Πρώτα το κέρδος. Μπορεί να αλλάξει ο υπουργός, ο σύμβουλος, ο θυρωρός. Στην Ελλάδα, καμιά φορά ο θυρωρός έχει περισσότερη δύναμη από τον νόμο. Κρατά το κλειδί για το ασανσέρ.
Διαβάστε ακόμα: Ποιος ψηφίζει για τζάμπα εισιτήρια στο λεωφορείο;
Αυτοί βλέπουν τον κ. Τσίπρα κυρίως ως φόβητρο. Όσο επανεμφανίζεται, τόσο πιο εύκολα μαζεύεται η κουρασμένη βάση της Νέας Δημοκρατίας. Ο απογοητευμένος δεξιός, που σήμερα βρίζει φόρους, αλαζονεία και κλειστό σύστημα εξουσίας μετρώντας πόσος μήνας μένει στο τέλος του μισθού, φτάνει τελικά στο γνωστό αυτομαστίγωμα: "Και τι να κάνω; Να φέρω πίσω τον Τσίπρα;"
Ωραίο κόλπο. Παλιό, αλλά δουλεύει.
Απέναντί τους στέκονται όσοι νιώθουν ότι έμειναν έξω από τη σημερινή μοιρασιά. Αυτοί έχουν περισσότερο νεύρο. Εμφανίζονται ως πολέμιοι του συστήματος, ενώ παλεύουν για καλύτερη θέση μέσα του. Ειδικά οι "πρώην”, που ξέρουν πολύ καλά πώς ανοίγουν και πώς κλείνουν οι πόρτες.
Χθες χειροκροτούσαν τη σταθερότητα. Σήμερα ανακάλυψαν τη θεσμική αγωνία. Χθες έβλεπαν μεταρρυθμίσεις. Σήμερα βλέπουν καθεστώς και λάθη.
Μάλλον διάβασαν Μοντεσκιέ ανάμεσα σε δύο χαμένες αναθέσεις. Τον Γάλλο φιλόσοφο της διάκρισης των εξουσιών, δηλαδή της ιδέας ότι κυβέρνηση, Βουλή και Δικαιοσύνη πρέπει να ελέγχονται μεταξύ τους, αντί να κάνει όποιος κυβερνά ό,τι θέλει.
Πολύ χρήσιμος ο Μοντεσκιέ, παιδιά. Ειδικά όταν κλείνει η πόρτα που μέχρι χθες άνοιγε.
Αυτοί επιθυμούν ξαναμοίρασμα. Άλλες προσβάσεις. Άλλα τηλέφωνα. Άλλον διανομέα. Έναν νέο κύκλο εξουσίας με καλύτερους όρους για τους ίδιους.
Σε αυτούς ο κ. Τσίπρας μπορεί να φανεί χρήσιμος. Λιγότερο ως ηγέτης της Αριστεράς. Περισσότερο ως ανακατωσούρας της τράπουλας. Έχει κυβερνήσει. Ξέρει το κράτος. Έχει παλιές σχέσεις, παλιές οφειλές και παλιούς εχθρούς. Κυρίως όμως έχει ανάγκη στήριξης.
Και η ανάγκη στήριξης είναι σκληρό νόμισμα στην πολιτική.
Τα ΜΜΕ παίζουν λίγο διαφορετικό παιχνίδι. Ζουν από τη σύγκρουση. Η ήρεμη δημοκρατία είναι ωραία για επετειακές ομιλίες και τσάι με σαντουιτσάκια. Για το prime time είναι καταστροφή.
Θέλουν έντονες προσωπικότητες, πάθος, οργή, φόβο, επιστροφή, προδοσία και έβδομο πάνελ. Η πολιτική ως διαχείριση πουλάει πολύ λιγότερο από την πολιτική ως καυγά.
Ο κ. Τσίπρας πουλάει. Πολύ.
Αρέσει σε κάποιους, εξοργίζει άλλους. Όλοι έχουν γνώμη για αυτόν. Το όνομά του ανεβάζει τίτλους, γεμίζει εκπομπές, πιέζει τη Νέα Δημοκρατία, στριμώχνει το ΠΑΣΟΚ, ενοχλεί τη Ζωή, μπερδεύει το αντισυστημικό ακροατήριο και δίνει υλικό σε φίλους, εχθρούς και επαγγελματίες της φασαρίας.
Ο κ. Ανδρουλάκης μπορεί να έχει κόμμα, οργάνωση, ποσοστά και στελέχη. Στον τηλεοπτικό πόλεμο όμως μπαίνει στο πλατό και πέφτει η ένταση. Προκαλεί λιγότερη οργή, λιγότερο φόβο, λιγότερη φασαρία. Παραείναι θεσμικός. Για τη δημοκρατία αυτό ίσως είναι προσόν. Για τα ΜΜΕ όμως είναι πρόβλημα.
Υπάρχει έπειτα το απροκάλυπτο κοινωνικό συμφέρον της αναδιανομής. Εδώ μιλάμε για κόσμο και κοσμάκη, όχι για σαλόνια. Υπαλλήλους που βλέπουν τον μισθό να εξαφανίζεται στο σούπερ μάρκετ. Μικρομεσαίους που πληρώνουν φόρους, εισφορές, προκαταβολές, τέλη, ρεύμα, ενοίκια και στο τέλος ακούν κι από πάνω ότι η οικονομία πετάει. Νέους που ψάχνουν σπίτι και βρίσκουν τιμές Λουξεμβούργου με μισθό Βαλκανίων. Γενικά, κόσμο.
Αυτός ο κόσμος μπορεί να ψηφίσει θυμωμένα. Μπορεί να πάει παραλία την Κυριακή των εκλογών. Μπορεί να στείλει στη Βουλή ό,τι βρει μπροστά του για να σπάσει τα νεύρα των κανονικών. Η τιμωρητική ψήφος έχει απλό ένστικτο: να πονέσει αυτός που κυβερνά.
Ο κ. Τσίπρας κουβαλάει βαριά μνήμη. Κλειστές τράπεζες, φόρους, Κατρούγκαλο, δημοψήφισμα, κοινωνικό διχασμό, κωλοτούμπα, επιδρομή στη μεσαία τάξη, αλλεργία στην ιδιωτική οικονομία, περιφρόνηση στην παραγωγή.
Η αγορά τα θυμάται αυτά. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες τα θυμούνται ακόμα καλύτερα καθώς ακόμα τα πληρώνουν σε ρυθμίσεις. Όσοι πλήρωσαν αυτόν τον λογαριασμό τα θυμούνται πάντως με νεύρα.
Μόνο που η μνήμη κουράζεται κι αυτή και αδυνατίζει, ειδικά όταν το παρόν σε καταπονεί περισσότερο από το παρελθόν.
Όταν μια κυβέρνηση δείχνει κλειστή, αυτάρεσκη, φορομπηχτική, αλαζονική, περιπαιχτική με τους βιοπαλαιστές και απασχολημένη με τον εαυτό της, ανοίγει χώρο ακόμη και σε πρόσωπα που θεωρούσε τελειωμένα. Η ΝΔ τα έχει κάνει όλα αυτά κατά καιρούς.
Ο κόσμος σε τέτοιες στιγμές σπάνια λέει "εμπιστεύομαι αυτόν".
Λέει "φτάνει, να φύγουν οι άλλοι".
Και στο βάθος φυσικά κινούνται οι μηχανισμοί. Κομματικοί, διοικητικοί, οικονομικοί, μιντιακοί, θεσμικοί. Οι μηχανισμοί αγαπούν τους χρήσιμους πολιτικούς. Όχι τους αγίους. Όχι τους άφθαρτους. Όχι τους ωραίους των συνεδρίων με το φωτισμένο πόντιουμ. Όχι τους άμεμπτους. Τους χρήσιμους.
Θέλουν κάποιον αρκετά ισχυρό για να περνάει αποφάσεις αλλά αρκετά ευάλωτο για να χρειάζεται υποστήριξη.
Ο πανίσχυρος ηγέτης γίνεται επικίνδυνος, επειδή αρχίζει να πιστεύει ότι χρωστά μόνο στον εαυτό του. Ο τελείως αδύναμος γίνεται άχρηστος, επειδή υπογράφει πολύ λίγα από φόβο και πέφτει εύκολα. Ο ενδιάμεσος είναι ο πιο βολικός. Έχει δύναμη, φιλοδοξία, ανάγκες και εκκρεμότητες.
Ο κ. Τσίπρας, αν επιστρέψει, θα επιστρέψει με βαρίδια. Με μνήμες. Με εσωτερικούς εχθρούς. Με ανάγκη συμμαχιών. Με ανάγκη μιντιακής ανοχής. Με ανάγκη επιχειρηματικής ουδετερότητας.
Άρα με ανάγκη.
Και στην πολιτική, η ανάγκη ανοίγει πόρτες.
Γι’ αυτό η ερώτηση "είναι ο Τσίπρας ο εκλεκτός των συμφερόντων;" θέλει προσοχή.
Ίσως να μην υπάρχει ένας εκλεκτός, ούτε ενιαίο κέντρο, ούτε μυστική αίθουσα με μεγάλο σχέδιο και ενιαία γραμμή.
Μπορεί να υπάρχει κάτι πιο απλό. Και πολύ πιο ελληνικό.
Η επανεμφάνισή του να βολεύει διαφορετικούς παίκτες για διαφορετικούς λόγους. Άλλον για να πιέσει τον Μητσοτάκη. Άλλον για να φοβίσει τους δεξιούς. Άλλον για να κόψει τα πόδια του ΠΑΣΟΚ. Άλλον για να ξανανοίξει κανάλια που έκλεισαν. Άλλον για να πουλήσει αγωνία με τιμολόγιο prime time. Άλλον για να βρει καρέκλα στην επόμενη μοιρασιά.
Τα συμφέροντα σπάνια ψάχνουν για Μεσσία.
Ψάχνουν διάδρομο.
Και ο κ. Τσίπρας, ακριβώς επειδή έχει υπάρξει πρωθυπουργός, επειδή έχει φανατικούς φίλους και φανατικούς εχθρούς, επειδή μπορεί να λειτουργήσει ταυτόχρονα ως απειλή για τη Νέα Δημοκρατία, πρόβλημα για το ΠΑΣΟΚ, ελπίδα για ένα κομμάτι της Αριστεράς, φόβητρο για τη μεσαία τάξη και εργαλείο πίεσης για διάφορους παίκτες, γίνεται ξανά χρήσιμος.
Όχι απαραίτητα αγαπητός.
Χρήσιμος.
Και στην πολιτική, αυτό, συνήθως φτάνει.
Add comment
Comments