Η δημογραφία ξαναγράφει τον χάρτη της παγκόσμιας ισχύος

Published on August 19, 2026 at 4:47 PM

Πώς θα μοιάζει η παγκόσμια οικονομία το 2100; Μια νέα εργασία των Seth Benzell, Laurence Kotlikoff και Victor Yifan Ye για το NBER επιχειρεί να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα μέσα από ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο οικονομικό μοντέλο.

Από τον Αλέξανδρο Σκούρα | Liberal.gr 

Οι συγγραφείς δεν κάνουν μια απλή γραμμική πρόβλεψη. Συνδυάζουν δημογραφία, αποταμίευση, μετανάστευση, φορολογία, παραγωγικότητα, αυτοματοποίηση και Tεχνητή Νοημοσύνη.

Το μοντέλο καλύπτει περισσότερες από 150 χώρες, οργανωμένες σε 17 περιφέρειες, πάνω από το 98% του παγκόσμιου ΑΕΠ και το 99% του παγκόσμιου πληθυσμού.

Περιλαμβάνει 101 ηλικιακές γενιές, τρεις κατηγορίες δεξιοτήτων, διεθνώς κινητό κεφάλαιο και διαφορετικές δημοσιονομικές και παραγωγικές συνθήκες ανά περιοχή.

Το βασικό πείραμα συγκρίνει τις δημογραφικές προβλέψεις του ΟΗΕ του 2017 με εκείνες του 2024, κρατώντας σταθερές τις βασικές τεχνολογικές και δημοσιονομικές παραδοχές.

Η διαφορά είναι εντυπωσιακή.

Η παγκόσμια γονιμότητα έχει πέσει από 4,98 παιδιά ανά γυναίκα το 1960 σε 2,25 το 2024. Η νέα πρόβλεψη του ΟΗΕ βλέπει τον παγκόσμιο πληθυσμό να κορυφώνεται στα 10,3 δισεκατομμύρια το 2084 και στη συνέχεια να μειώνεται.

Στις δύο δημογραφικές εκδοχές του μοντέλου, ο πληθυσμός του 2100 υποχωρεί από περίπου 10,4 δισεκατομμύρια σε 9,7.

Η μεγαλύτερη αναθεώρηση αφορά την Κίνα. Η πρόβλεψη του 2017 την έφερνε με περίπου 1,03 δισεκατομμύρια κατοίκους στο τέλος του αιώνα.

Η πρόβλεψη του 2024 τους περιορίζει σε περίπου 639 εκατομμύρια. Αντίθετα, οι ΗΠΑ φτάνουν περίπου τα 421 εκατομμύρια, επειδή η βασική δημογραφική υπόθεση περιλαμβάνει υψηλή και αυξανόμενη καθαρή μετανάστευση.

Αυτή η αλλαγή μεταφράζεται σε οικονομική ισχύ.


Στο βασικό τεχνολογικό σενάριο, με τη δημογραφία του 2017, η Κίνα φτάνει το 25,6% του παγκόσμιου ΑΕΠ το 2100 και οι ΗΠΑ το 11,2%.

Με τα αναθεωρημένα δεδομένα του 2024, η Κίνα πέφτει στο 14,9% και οι ΗΠΑ ανεβαίνουν στο 14,4%. Το παγκόσμιο ΑΕΠ είναι περίπου 10% χαμηλότερο.

Η γήρανση δημιουργεί και μια δεύτερη μεγάλη αλλαγή.

Περισσότεροι ηλικιωμένοι κατέχουν περιουσιακά στοιχεία, λιγότεροι εργαζόμενοι παράγουν και το κεφάλαιο γίνεται άφθονο. Στο βασικό σενάριο με τη δημογραφία του 2024, η παγκόσμια πραγματική απόδοση του κεφαλαίου πέφτει από 5,9% το 2017 σε 1,6% το 2100.

Ο μέσος παγκόσμιος φόρος μισθοδοσίας αυξάνεται από 13,1% σε 25,4%, καθώς οι κοινωνίες χρηματοδοτούν περισσότερους συνταξιούχους.

Το πιο αποκαλυπτικό πείραμα αφορά τη μετανάστευση.

Αν οι ΗΠΑ μηδενίσουν την καθαρή μετανάστευση από το 2025, ο πληθυσμός τους το 2100 πέφτει στα 267,5 εκατομμύρια και το μερίδιό τους στο παγκόσμιο ΑΕΠ υποχωρεί από 14,4% σε 9,2%.

Η δυνατότητα προσέλκυσης ανθρώπων δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι συστατικό οικονομικής ισχύος.

Και μετά έρχεται η τεχνολογία. Στο βασικό σενάριο, το μερίδιο του κεφαλαίου στην αμερικανική παραγωγή ανεβαίνει από περίπου 34% το 2017 σε 37% το 2050.

Στο σενάριο επιταχυνόμενης ΑΙ φτάνει στο 44% και στο σενάριο μετασχηματιστικής ΑΙ στο 60%. Στην τελευταία περίπτωση, με τη δημογραφική πρόβλεψη του 2024, οι ΗΠΑ παράγουν το 25,3% του παγκόσμιου ΑΕΠ το 2100 και η Κίνα το 16,9%.

Το paper δεν αποδεικνύει ότι η ελευθερία εγγυάται την αμερικανική κυριαρχία. Δείχνει όμως πόσο αποφασιστικά μετρούν η κινητικότητα ανθρώπων και κεφαλαίου, η παραγωγικότητα και η τεχνολογική προσαρμογή.

Η οικονομική ηγεμονία δεν είναι κληρονομικό δικαίωμα. Ακολουθεί εκείνους που μπορούν να προσελκύσουν ανθρώπους, να αξιοποιήσουν κεφάλαιο και να μετατρέψουν νέες ιδέες σε παραγωγή.

Γι’ αυτό, όταν κοιτάμε 75 χρόνια μπροστά, ένας κανόνας παραμένει χρήσιμος: μην ποντάρετε εύκολα εναντίον της κοινωνίας που παραμένει ανοιχτή στην ανθρώπινη φιλοδοξία και στην ανοιχτή οικονομική συνεργασία παγκοσμίως.

Add comment

Comments

There are no comments yet.