Ο Αλέξης Τσίπρας βρήκε τη λύση για την ακρίβεια στα καύσιμα. Πρότεινε πλαφόν στα €1,40 για το πετρέλαιο θέρμανσης και στα €1,80 για το πετρέλαιο κίνησης. Η πρόταση ακούγεται εξαιρετικά ελκυστική. Αν κάτι είναι ακριβό, γιατί να μην αποφασίσει απλώς το κράτος ότι από αύριο θα είναι φθηνότερο;
Από τον Αλέξανδρο Σκούρα | Liberal.gr
Υπάρχει μόνο ένα μικρό πρόβλημα. Η οικονομία δεν λειτουργεί με υπουργικές αποφάσεις. Η τιμή δεν είναι ένας αυθαίρετος αριθμός που γράφει κάποιος στην ταμπέλα ενός πρατηρίου. Μεταφέρει πληροφορίες για το κόστος, τη διαθεσιμότητα και τη ζήτηση ενός προϊόντος. Αν το κράτος ορίσει μια ανώτατη τιμή χαμηλότερη από εκείνη στην οποία μπορεί να ισορροπήσει η αγορά, δεν έχει κάνει το προϊόν φθηνότερο. Έχει απλώς απαγορεύσει στην τιμή να μας πληροφορήσει ότι το προϊόν είναι σπανιότερο.
Τι συμβαίνει μετά; Η ζήτηση αυξάνεται επειδή η τιμή είναι χαμηλότερη. Η προσφορά δεν αυξάνεται με τον ίδιο τρόπο. Έτσι η σπανιότητα, που πριν εκφραζόταν με υψηλότερη τιμή, αρχίζει να εκφράζεται με άλλους τρόπους. Με ουρές, αναζήτηση πρατηρίων και τελικά άδειες αντλίες. Δεν πρόκειται για κάποια καινούργια φιλελεύθερη ανακάλυψη. Το είχα γράψει και παλαιότερα στις "Διατιμήσεις και καλές προθέσεις": όταν επιβάλλονται ανώτατες τιμές, οι καλές προθέσεις μπορούν να καταλήξουν σε ελλείψεις.
Αν όμως η οικονομική θεωρία ακούγεται υπερβολικά αφηρημένη, αυτές τις μέρες υπάρχει ένα εξαιρετικά διδακτικό παράδειγμα στη Γαλλία. Η TotalEnergies έχει επιβάλει με δική της πρωτοβουλία πλαφόν στα πρατήριά της. Η βενζίνη πωλείται έως €1,99 το λίτρο και το ντίζελ έως €2,25. Δεν πρόκειται για κρατικό πλαφόν και αυτή η διευκρίνιση είναι σημαντική. Πρόκειται όμως για μια εξαιρετική μικρογραφία του τι συμβαίνει όταν ένας πωλητής κρατά την τιμή σημαντικά χαμηλότερα από εκείνη της υπόλοιπης αγοράς. Οι Γάλλοι οδηγοί έκαναν το απολύτως λογικό. Πήγαν εκεί όπου το καύσιμο ήταν φθηνότερο.
Τη Δευτέρα, σύμφωνα με τον Γάλλο υπουργό Οικονομίας Roland Lescure, το 17% των πρατηρίων της χώρας δεν διέθετε τουλάχιστον ένα είδος καυσίμου. Το πραγματικά εντυπωσιακό στοιχείο όμως είναι άλλο. Το 91% αυτών των πρατηρίων ανήκε στην Total. Ο ίδιος ο Lescure χαρακτήρισε αυτή τη συγκέντρωση των ελλείψεων ως άμεση συνέπεια του εθελοντικού πλαφόν της εταιρείας. Παράλληλα ξεκαθάρισε ότι η Γαλλία συνολικά δεν αντιμετώπιζε εκείνη τη στιγμή πρόβλημα επάρκειας καυσίμων.
Αυτό είναι σχεδόν ένα εργαστηριακό πείραμα. Υπάρχει καύσιμο στη χώρα. Υπάρχουν πρατήρια που το διαθέτουν. Αλλά εκεί όπου η τιμή συγκρατήθηκε τεχνητά χαμηλότερα, η ζήτηση μετακινήθηκε μαζικά και εμφανίστηκαν ελλείψεις. Γι' αυτό και η γαλλική κυβέρνηση, παρότι αντιμετωπίζει τεράστια πολιτική πίεση λόγω των τιμών, έχει αποκλείσει μέχρι στιγμής ένα γενικό κρατικό πλαφόν. Η φράση που μεταφέρει το γαλλικό υπουργείο Οικονομικών είναι απολαυστικά σαφής: "Το πλαφόν οργανώνει την έλλειψη".
Ο κ. Τσίπρας λοιπόν προτείνει σήμερα στην Ελλάδα μια πολιτική την ώρα που στη Γαλλία μπορούμε να παρακολουθήσουμε σε πραγματικό χρόνο τον βασικό μηχανισμό που κάνει τα πλαφόν προβληματικά. Η πολιτική μπορεί να ορίσει πόσο επιτρέπεται να κοστίζει ένα λίτρο πετρέλαιο. Δεν μπορεί όμως να ορίσει πόσα λίτρα πετρελαίου υπάρχουν.
Add comment
Comments