Τι είναι τα ETF; Πώς λειτουργούν τα Διαπραγματεύσιμα Αμοιβαία Κεφάλαια και πώς επενδύουμε σε αυτά

Τα Exchange-Traded Funds (ETF), ή Διαπραγματεύσιμα Αμοιβαία Κεφάλαια, αποτελούν ένα από τα δημοφιλέστερα επενδυτικά εργαλεία παγκοσμίως.

Συνδυάζουν τη διαφοροποίηση ενός αμοιβαίου κεφαλαίου με την ευκολία διαπραγμάτευσης μιας μετοχής και επιτρέπουν στους επενδυτές να αποκτούν έκθεση σε ολόκληρες αγορές, κλάδους, εμπορεύματα ή επενδυτικές στρατηγικές με μία μόνο συναλλαγή.

Τι είναι ένα ETF;

Ένα Exchange-Traded Fund (ETF) είναι ένα επενδυτικό κεφάλαιο που κατέχει ένα σύνολο διαφορετικών υποκείμενων περιουσιακών στοιχείων.

Μπορεί να περιλαμβάνει:

• μετοχές,
• ομόλογα,
• εμπορεύματα,
• νομίσματα,
• ή συνδυασμούς διαφορετικών επενδύσεων.

Το ETF διαπραγματεύεται στο χρηματιστήριο όπως ακριβώς μια μετοχή.

Αυτό σημαίνει ότι ο επενδυτής μπορεί να αγοράζει ή να πουλά μερίδια ενός ETF κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, στην τιμή που διαμορφώνεται εκείνη τη στιγμή στην αγορά.

Τα ETF μπορούν να σχεδιαστούν ώστε να παρακολουθούν σχεδόν οτιδήποτε: από την τιμή του χρυσού ή του πετρελαίου μέχρι έναν μεγάλο χρηματιστηριακό δείκτη, έναν συγκεκριμένο οικονομικό κλάδο ή ακόμη και μια σύνθετη επενδυτική στρατηγική.

Το πρώτο ETF που έγινε ευρέως γνωστό στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν το SPDR S&P 500 ETF (SPY), το οποίο παρακολουθεί την πορεία του δείκτη S&P 500.

Με απλά λόγια

Αντί ένας επενδυτής να αγοράσει ξεχωριστά 100 ή 500 διαφορετικές μετοχές, μπορεί να αγοράσει ένα μόνο ETF που περιλαμβάνει όλες αυτές τις εταιρείες.

Με μία επένδυση αποκτά, επομένως, έκθεση σε ένα ολόκληρο "καλάθι" τίτλων.

Αυτός είναι και ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους τα ETF θεωρούνται ένας απλός και σχετικά χαμηλού κόστους τρόπος διαφοροποίησης ενός επενδυτικού χαρτοφυλακίου.

Πώς λειτουργούν τα ETF

Τα περισσότερα ETF είναι οργανωμένα ως επενδυτικά κεφάλαια ανοικτού τύπου.

Το ίδιο το ETF αγοράζει τις μετοχές, τα ομόλογα ή τα άλλα περιουσιακά στοιχεία που προβλέπει η επενδυτική του στρατηγική.

Ο επενδυτής δεν αγοράζει απευθείας τις μετοχές αυτών των εταιρειών.

Αγοράζει μερίδια του ETF, το οποίο με τη σειρά του κατέχει τα υποκείμενα περιουσιακά στοιχεία.

Για παράδειγμα, το Vanguard Consumer Staples ETF μπορεί να κατέχει μετοχές εταιρειών όπως:

• Procter & Gamble,
• Costco,
• Coca-Cola,
• Walmart,
• PepsiCo.

Αγοράζοντας ένα μερίδιο του συγκεκριμένου ETF, ο επενδυτής αποκτά έμμεση έκθεση σε όλες αυτές τις εταιρείες.

ETF και αμοιβαία κεφάλαια: η βασική διαφορά

Μία από τις σημαντικότερες διαφορές μεταξύ ενός ETF και ενός παραδοσιακού αμοιβαίου κεφαλαίου είναι ο τρόπος με τον οποίο διαμορφώνεται η τιμή τους.

Η τιμή ενός ETF μεταβάλλεται συνεχώς κατά τη διάρκεια της χρηματιστηριακής συνεδρίασης, όπως συμβαίνει με μια μετοχή.

Αντίθετα, ένα παραδοσιακό αμοιβαίο κεφάλαιο αποτιμάται συνήθως μία φορά την ημέρα, μετά το κλείσιμο της αγοράς.

Γιατί τα ETF θεωρούνται εργαλείο διαφοροποίησης

Η επένδυση σε μία μόνο μετοχή σημαίνει ότι ο επενδυτής εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πορεία μιας συγκεκριμένης εταιρείας.

Ένα ETF, αντίθετα, μπορεί να περιλαμβάνει δεκάδες, εκατοντάδες ή ακόμη και χιλιάδες διαφορετικούς τίτλους.

Έτσι, ο κίνδυνος κατανέμεται σε περισσότερες επενδύσεις.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα ETF δεν μπορεί να υποχωρήσει σημαντικά.

Σημαίνει όμως ότι ο επενδυτής δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την τύχη μιας μεμονωμένης εταιρείας.

Οι βασικοί τύποι ETF

Σήμερα υπάρχουν χιλιάδες διαφορετικά ETF, σχεδιασμένα για διαφορετικούς επενδυτικούς στόχους.

Παθητικά ETF

Τα παθητικά ETF έχουν ως στόχο να αναπαράγουν την απόδοση ενός συγκεκριμένου δείκτη.

Για παράδειγμα, ένα ETF που ακολουθεί τον S&P 500 προσπαθεί να έχει περίπου την ίδια απόδοση με τον συγκεκριμένο δείκτη.

Μπορεί επίσης να παρακολουθεί έναν μικρότερο δείκτη, έναν κλάδο ή μια επενδυτική θεματική.

Τα παθητικά ETF συνήθως έχουν χαμηλότερο κόστος διαχείρισης.

Ενεργά διαχειριζόμενα ETF

Τα actively managed ETF δεν ακολουθούν απαραίτητα έναν συγκεκριμένο δείκτη.

Αντίθετα, ένας διαχειριστής χαρτοφυλακίου αποφασίζει ποιες μετοχές, ομόλογα ή άλλα περιουσιακά στοιχεία θα αγοράσει ή θα πουλήσει.

Η ενεργή διαχείριση μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία, αλλά συνήθως συνοδεύεται από υψηλότερες προμήθειες.

ETF ομολόγων

Τα bond ETF επενδύουν σε ένα χαρτοφυλάκιο ομολόγων.

Μπορεί να περιλαμβάνουν:

• κρατικά ομόλογα,
• εταιρικά ομόλογα,
• δημοτικά ομόλογα,
• ομόλογα διαφορετικών λήξεων και πιστοληπτικής αξιολόγησης.

Χρησιμοποιούνται συχνά από επενδυτές που επιδιώκουν τακτικό εισόδημα.

Σε αντίθεση όμως με ένα μεμονωμένο ομόλογο, ένα ETF ομολόγων συνήθως δεν έχει συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης.

Κλαδικά ETF

Τα sector ETF επενδύουν σε εταιρείες ενός συγκεκριμένου κλάδου.

Για παράδειγμα:

• τεχνολογία,
• ενέργεια,
• τράπεζες,
• υγεία,
• αυτοκινητοβιομηχανία,
• ακίνητα.

Επιτρέπουν στον επενδυτή να τοποθετηθεί σε έναν ολόκληρο κλάδο χωρίς να χρειάζεται να επιλέξει μία συγκεκριμένη εταιρεία.

ETF εμπορευμάτων

Τα commodity ETF παρέχουν έκθεση σε εμπορεύματα όπως:

• χρυσός,
• ασήμι,
• πετρέλαιο,
• φυσικό αέριο.

Για πολλούς επενδυτές είναι πολύ ευκολότερο να αγοράσουν ένα ETF χρυσού παρά να αγοράσουν, να αποθηκεύσουν και να ασφαλίσουν φυσικό χρυσό.

ETF νομισμάτων

Τα currency ETF παρακολουθούν την πορεία συγκεκριμένων νομισμάτων ή συναλλαγματικών ισοτιμιών.

Μπορούν να χρησιμοποιηθούν:

• για επενδυτική διαφοροποίηση,
• για κερδοσκοπία στις συναλλαγματικές ισοτιμίες,
• ή για αντιστάθμιση συναλλαγματικού κινδύνου.

Bitcoin ETF

Τα spot Bitcoin ETF προσφέρουν έκθεση στην τιμή του Bitcoin χωρίς ο επενδυτής να χρειάζεται να αγοράσει και να φυλάξει ο ίδιος το κρυπτονόμισμα.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα πρώτα spot Bitcoin ETF εγκρίθηκαν από την SEC το 2024.

Υπάρχουν επίσης Bitcoin futures ETF, τα οποία δεν κατέχουν Bitcoin αλλά επενδύουν σε συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης.

Ethereum ETF

Τα spot Ether ETF λειτουργούν με παρόμοιο τρόπο.

Δίνουν στον επενδυτή έκθεση στο Ether, το εγγενές κρυπτονόμισμα του δικτύου Ethereum, χωρίς να απαιτείται άμεση κατοχή του.

Αντίστροφα ETF

Τα inverse ETF σχεδιάζονται ώστε να κερδίζουν όταν ένας συγκεκριμένος δείκτης ή αγορά υποχωρεί.

Χρησιμοποιούν συνήθως παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα.

Πρόκειται για πιο σύνθετα και υψηλότερου κινδύνου προϊόντα, τα οποία δεν λειτουργούν όπως ένα απλό μακροπρόθεσμο ETF.

Διαβάστε ακόμα: Τι είναι το Short Selling; Πώς λειτουργεί η ανοικτή πώληση μετοχών και ποιοι είναι οι κίνδυνοι

Μοχλευμένα ETF

Τα leveraged ETF προσπαθούν να πολλαπλασιάσουν την ημερήσια μεταβολή ενός δείκτη.

Για παράδειγμα, ένα ETF με μόχλευση 2x στον S&P 500 μπορεί να επιδιώκει απόδοση περίπου:

• +2% όταν ο δείκτης αυξάνεται κατά 1%,
• αλλά και -2% όταν ο δείκτης υποχωρεί κατά 1%.

Υπάρχουν επίσης ETF με μόχλευση 3x.

Για να πετύχουν αυτή την έκθεση χρησιμοποιούν παράγωγα προϊόντα και δανεισμό.

Είναι πολύ σημαντικό να γίνει κατανοητό ότι τα μοχλευμένα ETF είναι σύνθετα προϊόντα και η μακροπρόθεσμη απόδοσή τους μπορεί να διαφέρει σημαντικά από το απλό πολλαπλάσιο της μακροχρόνιας μεταβολής ενός δείκτη.

Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των ETF

Πλεονεκτήματα

Τα ETF προσφέρουν αρκετά σημαντικά πλεονεκτήματα.

1. Διαφοροποίηση

Με μία αγορά ο επενδυτής μπορεί να αποκτήσει έκθεση σε πολλές διαφορετικές εταιρείες ή περιουσιακά στοιχεία.

2. Χαμηλό κόστος

Πολλά ETF, ιδιαίτερα όσα ακολουθούν μεγάλους δείκτες, έχουν χαμηλά έξοδα διαχείρισης.

3. Ευκολία συναλλαγών

Αγοράζονται και πωλούνται μέσα στη συνεδρίαση όπως οι κοινές μετοχές.

4. Πρόσβαση σε πολλές αγορές

Μέσω ETF μπορεί κάποιος να επενδύσει σε:

• μετοχές,
• ευρωπαϊκές αγορές,
• αναδυόμενες οικονομίες,
• ομόλογα,
• χρυσό,
• ενέργεια,
• τεχνολογία,
• ακίνητα.

5. Διαχείριση κινδύνου

Η διαφοροποίηση περιορίζει τον κίνδυνο που προκύπτει από την εξάρτηση από μία μόνο εταιρεία.

Μειονεκτήματα

Τα ETF δεν είναι χωρίς κινδύνους.

1. Κλαδική συγκέντρωση

Ένα ETF που επενδύει αποκλειστικά σε έναν κλάδο μπορεί να μην προσφέρει πραγματική διαφοροποίηση.

2. Κόστος διαχείρισης

Τα ETF έχουν expense ratio, δηλαδή ετήσια έξοδα λειτουργίας και διαχείρισης.

3. Πρόβλημα ρευστότητας

Ορισμένα μικρότερα ή εξειδικευμένα ETF έχουν περιορισμένο όγκο συναλλαγών, κάτι που μπορεί να δυσκολέψει την αγορά ή την πώληση σε επιθυμητή τιμή.

4. Κίνδυνος αγοράς

Η διαφοροποίηση δεν προστατεύει από μια γενικευμένη πτώση της αγοράς.

Ένα ETF του S&P 500 θα υποχωρήσει όταν υποχωρεί ο S&P 500.

Πώς επενδύει κάποιος σε ETF;

Η διαδικασία είναι παρόμοια με την αγορά μιας μετοχής.

Ο επενδυτής ανοίγει λογαριασμό σε χρηματιστηριακή εταιρεία ή διαδικτυακή επενδυτική πλατφόρμα.

Στη συνέχεια:

1. καταθέτει κεφάλαια,
2. αναζητά το ETF που τον ενδιαφέρει,
3. εξετάζει τα χαρακτηριστικά του,
4. εισάγει εντολή αγοράς.

Πριν από την αγορά, είναι χρήσιμο να εξετάζονται ορισμένα βασικά στοιχεία.

Τι πρέπει να κοιτάμε σε ένα ETF;

Expense Ratio

Είναι το ετήσιο κόστος λειτουργίας του ETF.

Για παράδειγμα, expense ratio 0,20% σημαίνει ότι το ετήσιο κόστος αντιστοιχεί περίπου σε 2 ευρώ για κάθε 1.000 ευρώ επένδυσης.

Trading Volume

Ο ημερήσιος όγκος συναλλαγών δείχνει πόσο ενεργά διαπραγματεύεται το ETF.

Holdings

Πρέπει να γνωρίζουμε σε ποιες εταιρείες ή περιουσιακά στοιχεία επενδύει.

Ιστορική απόδοση

Η προηγούμενη απόδοση δεν εγγυάται τη μελλοντική, αλλά βοηθά στην κατανόηση της συμπεριφοράς του ETF σε διαφορετικές αγορές.

Μέγεθος του ETF

Τα πολύ μικρά ETF ενδέχεται να έχουν χαμηλότερη ρευστότητα ή μεγαλύτερη πιθανότητα να κλείσουν.

Δημοφιλή ETF

Μερικά από τα γνωστότερα ETF διεθνώς είναι:

SPDR S&P 500 ETF – SPY

Παρακολουθεί τον δείκτηαμερικανικές και είναι ένα από τα παλαιότερα και μεγαλύτερα ETF στον κόσμο.

iShares Russell 2000 – IWM

Παρακολουθεί τον Russell 2000, έναν δείκτη μικρότερων αμερικανικών εταιρειών.

Invesco QQQ – QQQ

Παρακολουθεί τον Nasdaq-100 και έχει μεγάλη έκθεση σε εταιρείες τεχνολογίας.

SPDR Dow Jones Industrial Average – DIA

Παρακολουθεί τις 30 εταιρείες του Dow Jones Industrial Average.

Υπάρχουν επίσης ETF για συγκεκριμένους κλάδους, όπως:

• XLE για τον ενεργειακό κλάδο,
• XLF για χρηματοοικονομικές εταιρείες,
• IYR για ακίνητα.

Και ETF που παρακολουθούν εμπορεύματα όπως:

• GLD για τον χρυσό,
• SLV για το ασήμι,
• USO για το πετρέλαιο,
• UNG για το φυσικό αέριο.

ETF χωρών και διεθνών αγορών

Ένα ETF μπορεί να παρέχει έκθεση ακόμη και σε μια ολόκληρη χώρα.

Για παράδειγμα, υπάρχουν ETF που παρακολουθούν αγορές όπως:

• Κίνα,
• Βραζιλία,
• Ιαπωνία,
• Ισραήλ.

Υπάρχουν επίσης ETF που επενδύουν σε ομάδες χωρών:

• αναδυόμενες αγορές,
• ανεπτυγμένες αγορές,
• Ασία,
• Ευρώπη.

Έτσι, ένας επενδυτής μπορεί να αποκτήσει παγκόσμια διαφοροποίηση χωρίς να αγοράσει ξεχωριστές μετοχές σε δεκάδες διαφορετικά χρηματιστήρια.

ETF, αμοιβαία κεφάλαια και μετοχές: ποιες είναι οι διαφορές;