Η Κίνα βρίσκεται μπροστά σε μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές μεταβάσεις της σύγχρονης ιστορίας της. Για δεκαετίες η ανάπτυξή της βασίστηκε στο άφθονο και χαμηλού κόστους εργατικό δυναμικό. Σήμερα, όμως, η εικόνα έχει αλλάξει δραματικά.
Ο πληθυσμός γερνά, οι γεννήσεις μειώνονται και οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται ολοένα περισσότερο να βρουν εργαζόμενους.
Η απάντηση του Πεκίνου είναι ξεκάθαρη: περισσότερα ρομπότ, περισσότερη τεχνητή νοημοσύνη και πλήρης αυτοματοποίηση της παραγωγής.
Η κυβέρνηση του Σι Τζινπίνγκ αντιμετωπίζει πλέον τη ρομποτική όχι ως μια ακόμη τεχνολογική εξέλιξη, αλλά ως στρατηγικό εργαλείο εθνικής επιβίωσης και διατήρησης της οικονομικής ισχύος της χώρας.
Η δημογραφία αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού
Η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει η κινεζική οικονομία δεν είναι πλέον οι εμπορικοί πόλεμοι ή οι δασμοί της Δύσης. Είναι η ίδια η σύνθεση του πληθυσμού της.
Η Κίνα καταγράφει για τρίτη συνεχόμενη χρονιά μείωση του συνολικού πληθυσμού, ενώ το εργατικό δυναμικό συρρικνώνεται με ταχύ ρυθμό. Ταυτόχρονα, το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται, δημιουργώντας ολοένα μεγαλύτερη πίεση στο ασφαλιστικό σύστημα και στην παραγωγική βάση της οικονομίας.
Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, οι επιχειρήσεις καλούνται να παράγουν περισσότερα προϊόντα με λιγότερους ανθρώπους.
Η μεγάλη στροφή στα «έξυπνα εργοστάσια»
Η κινεζική κυβέρνηση έχει ήδη θέσει ως προτεραιότητα τη δημιουργία μιας νέας γενιάς βιομηχανιών, όπου μεγάλο μέρος της παραγωγής θα πραγματοποιείται από αυτόνομα μηχανήματα.
Στα σύγχρονα εργοστάσια της αυτοκινητοβιομηχανίας, της ηλεκτρονικής και της μεταποίησης, ολοένα περισσότερες διαδικασίες εκτελούνται από βιομηχανικούς βραχίονες, αυτόνομα οχήματα μεταφοράς υλικών και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που ελέγχουν την ποιότητα των προϊόντων σε πραγματικό χρόνο.
Οι κινεζικές εταιρείες επενδύουν δισεκατομμύρια δολάρια ώστε να μειώσουν την εξάρτησή τους από το ανθρώπινο εργατικό δυναμικό, αυξάνοντας ταυτόχρονα την παραγωγικότητα και περιορίζοντας τα λειτουργικά κόστη.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τη βιομηχανία
Η αυτοματοποίηση δεν περιορίζεται πλέον στις επαναλαμβανόμενες εργασίες.
Τα νέα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης αναλαμβάνουν τον σχεδιασμό παραγωγής, τη διαχείριση αποθεμάτων, την πρόβλεψη βλαβών εξοπλισμού και τη βελτιστοποίηση ολόκληρων εργοστασιακών μονάδων.
Η Κίνα επιδιώκει να συνδυάσει την τεχνητή νοημοσύνη με τη ρομποτική ώστε να δημιουργήσει εργοστάσια που θα λειτουργούν σχεδόν χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.
Πρόκειται για ένα μοντέλο που πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν πειραματικό, αλλά σήμερα μετατρέπεται σταδιακά σε βασικό πυλώνα της κινεζικής βιομηχανικής στρατηγικής.
Δεν πρόκειται μόνο για την οικονομία
Η ανάπτυξη της ρομποτικής έχει και έντονη γεωπολιτική διάσταση.
Το Πεκίνο επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή του από ξένες τεχνολογίες, ιδιαίτερα μετά τους περιορισμούς που επέβαλαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στις εξαγωγές προηγμένων μικροτσίπ.
Η εγχώρια παραγωγή βιομηχανικών ρομπότ, αισθητήρων, επεξεργαστών και συστημάτων αυτοματισμού αποτελεί πλέον βασικό στοιχείο της στρατηγικής “Made in China”, με στόχο την τεχνολογική αυτάρκεια.
Όσο περισσότερα κρίσιμα εξαρτήματα παράγονται εντός της χώρας, τόσο μικρότερη θεωρείται η ευαλωτότητα της κινεζικής οικονομίας απέναντι στις διεθνείς κυρώσεις.
Οι εργαζόμενοι ανησυχούν
Η μετάβαση αυτή δεν γίνεται χωρίς κοινωνικές αντιδράσεις.
Η αντικατάσταση ανθρώπινου δυναμικού από μηχανές δημιουργεί ανησυχίες για τις θέσεις εργασίας, ιδιαίτερα στους κλάδους της μεταποίησης και της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Παρότι οι κινεζικές αρχές υποστηρίζουν ότι η αυτοματοποίηση θα δημιουργήσει νέες ειδικότητες υψηλής εξειδίκευσης, αρκετοί οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η προσαρμογή της αγοράς εργασίας δεν θα είναι εύκολη.
Οι μεγαλύτερες πιέσεις αναμένεται να εμφανιστούν σε εργαζόμενους χαμηλής εξειδίκευσης, οι οποίοι ενδέχεται να δυσκολευτούν να μετακινηθούν στις νέες ψηφιακές θέσεις εργασίας.
Η Κίνα θέλει να κυριαρχήσει και στη διεθνή αγορά ρομπότ
Η στρατηγική του Πεκίνου δεν περιορίζεται στην κάλυψη των εγχώριων αναγκών.
Η χώρα φιλοδοξεί να εξελιχθεί στον μεγαλύτερο κατασκευαστή βιομηχανικών ρομπότ και προηγμένων αυτοματοποιημένων συστημάτων παγκοσμίως, ανταγωνιζόμενη παραδοσιακές δυνάμεις όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Γερμανία.
Η ταχεία ανάπτυξη κινεζικών εταιρειών στον χώρο της ρομποτικής δημιουργεί ήδη έντονο ανταγωνισμό στις διεθνείς αγορές, με χαμηλότερο κόστος παραγωγής και συνεχείς τεχνολογικές βελτιώσεις.
Η Ευρώπη και οι ΗΠΑ παρακολουθούν στενά
Η ραγδαία άνοδος της κινεζικής αυτοματοποίησης δεν περνά απαρατήρητη από τη Δύση.
Ευρωπαϊκές και αμερικανικές επιχειρήσεις αυξάνουν επίσης τις επενδύσεις σε τεχνητή νοημοσύνη και ρομποτική, φοβούμενες ότι η Κίνα μπορεί να αποκτήσει σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στη βιομηχανική παραγωγή μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Παράλληλα, κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμοί καλούνται να αντιμετωπίσουν ένα δύσκολο δίλημμα: πώς θα ενισχύσουν την παραγωγικότητα μέσω της τεχνολογίας, χωρίς να διευρυνθούν οι κοινωνικές ανισότητες και χωρίς να χαθούν μαζικά θέσεις εργασίας.
Η νέα εποχή της κινεζικής οικονομίας
Η Κίνα εισέρχεται σε μια περίοδο όπου η οικονομική ανάπτυξη δεν θα στηρίζεται πλέον κυρίως στον αριθμό των εργαζομένων, αλλά στην παραγωγικότητα που μπορεί να προσφέρει η τεχνολογία.
Η αυτοματοποίηση αποτελεί πλέον στρατηγική επιλογή και όχι απλώς επιχειρηματική απόφαση. Εάν το σχέδιο του Πεκίνου αποδώσει, η χώρα θα μπορούσε να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της παρά τη δημογραφική συρρίκνωση.
Το ερώτημα είναι αν η μετάβαση αυτή θα δημιουργήσει μια ισχυρότερη και πιο ανθεκτική οικονομία ή αν θα ανοίξει έναν νέο κύκλο κοινωνικών και εργασιακών προκλήσεων που καμία χώρα δεν έχει ακόμη καταφέρει να αντιμετωπίσει πλήρως.
Add comment
Comments