Η τεχνητή νοημοσύνη υπόσχεται να αλλάξει την παγκόσμια οικονομία όσο λίγες τεχνολογίες στην ιστορία.
Ωστόσο, πίσω από τον ενθουσιασμό για την εκρηκτική ανάπτυξη του κλάδου, κορυφαίοι οικονομολόγοι και κεντρικοί τραπεζίτες εκπέμπουν ολοένα και πιο έντονα σήματα ανησυχίας για τους κινδύνους που μπορεί να δημιουργήσει μια υπερβολικά αισιόδοξη αγορά.
Οι προειδοποιήσεις διατυπώθηκαν στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στη Σίντρα της Πορτογαλίας, όπου η τεχνητή νοημοσύνη κυριάρχησε στις συζητήσεις μεταξύ διοικητών κεντρικών τραπεζών, ακαδημαϊκών και επενδυτών.
Ο φόβος δεν είναι μόνο η ανεργία
Παρότι η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται συχνά στις θέσεις εργασίας που ενδέχεται να αντικαταστήσει η AI, οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι ίσως προέρχονται από το ίδιο το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η αλματώδης αύξηση των επενδύσεων σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, η έντονη χρήση δανεισμού από εταιρείες και επενδυτές και οι εξαιρετικά υψηλές αποτιμήσεις των επιχειρήσεων του κλάδου δημιουργούν συνθήκες που θυμίζουν προηγούμενες περιόδους χρηματιστηριακής ευφορίας.
Σύμφωνα με στελέχη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (IMF), η υψηλή μόχλευση τόσο στην πλευρά των εταιρειών όσο και των επενδυτών αποτελεί πιθανή απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, ιδιαίτερα εάν οι προσδοκίες για την απόδοση των επενδύσεων αποδειχθούν υπερβολικές.
Το σενάριο μιας νέας «dot-com»
Αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η σημερινή εικόνα παρουσιάζει ομοιότητες με την περίοδο της έκρηξης του διαδικτύου στα τέλη της δεκαετίας του 1990.
Τότε, οι προσδοκίες για τις δυνατότητες του Internet αποδείχθηκαν τελικά σωστές μακροπρόθεσμα, όμως η υπερβολική αισιοδοξία των αγορών δημιούργησε μια τεράστια χρηματιστηριακή φούσκα, η οποία κατέρρευσε προκαλώντας σημαντικές απώλειες στους επενδυτές και επιβράδυνση της οικονομίας.
Σήμερα, αρκετοί οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί πράγματι να αυξήσει την παραγωγικότητα και να μεταμορφώσει ολόκληρους κλάδους. Το ερώτημα, όμως, είναι αν οι σημερινές αποτιμήσεις των εταιρειών προεξοφλούν υπερβολικά γρήγορα αυτά τα μελλοντικά οφέλη.
Δύο διαφορετικοί δρόμοι, ίδιος κίνδυνος
Οι ειδικοί περιγράφουν δύο πιθανά σενάρια, τα οποία, παραδόξως, μπορούν να οδηγήσουν και τα δύο σε οικονομικές αναταράξεις.
Στο πρώτο, η τεχνητή νοημοσύνη επιτυγχάνει πλήρως τον στόχο της, αυτοματοποιώντας μεγάλο μέρος της πνευματικής εργασίας. Η αύξηση της παραγωγικότητας συνοδεύεται όμως από σημαντικές απώλειες θέσεων εργασίας, περιορισμό της κατανάλωσης και αυξημένο κίνδυνο ύφεσης.
Στο δεύτερο σενάριο, οι δυνατότητες της AI αποδεικνύονται μικρότερες από τις προσδοκίες της αγοράς.
Σε αυτή την περίπτωση, τα τεράστια κεφάλαια που έχουν επενδυθεί σε data centers, ημιαγωγούς και υποδομές ενδέχεται να μην αποφέρουν τις αναμενόμενες αποδόσεις, οδηγώντας σε σημαντική διόρθωση των αγορών.
Οι επενδύσεις ξεπερνούν το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια
Η παγκόσμια κούρσα για την ανάπτυξη υποδομών τεχνητής νοημοσύνης βρίσκεται σε πρωτοφανή επίπεδα.
Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS) εκτιμά ότι οι μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας θα επενδύσουν πάνω από $1 τρισ. σε έργα τεχνητής νοημοσύνης την περίοδο 2025-2026. Παράλληλα προειδοποιεί ότι η ιστορία έχει δείξει πως περίοδοι υπερβολικών επενδύσεων σε νέες τεχνολογίες συχνά ακολουθούνται από απότομες διορθώσεις και οικονομική επιβράδυνση.
Η αισιοδοξία παραμένει
Παρά τις προειδοποιήσεις, αρκετοί οικονομολόγοι εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αποτελέσει έναν από τους σημαντικότερους μοχλούς ανάπτυξης των επόμενων δεκαετιών.
Η αύξηση της παραγωγικότητας, η επιτάχυνση της επιστημονικής έρευνας και η δημιουργία νέων επιχειρηματικών μοντέλων θεωρούνται σημαντικά οφέλη που μπορούν να ενισχύσουν τη μακροχρόνια ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας.
Το ζητούμενο, σύμφωνα με τους ίδιους, είναι η μετάβαση να γίνει χωρίς τη δημιουργία μιας νέας χρηματοπιστωτικής φούσκας που θα μπορούσε να απειλήσει τη σταθερότητα των αγορών.
Add comment
Comments