Η Ελλάδα έχει την 6η ακριβότερη βενζίνη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όταν όμως αφαιρεθούν ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης, ο ΦΠΑ και οι υπόλοιπες κρατικές επιβαρύνσεις, υποχωρεί στη 13η θέση. Από τα €2,158 που πληρώνει ο οδηγός για ένα λίτρο αμόλυβδης, περίπου €1,133 συνδέονται με φόρους και επιβαρύνσεις.
Από τον Τηλέμαχο | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Η σύγκριση των τιμών της βενζίνης στην Ευρώπη γίνεται συνήθως με έναν απλό τρόπο: κοιτάζουμε την τιμή που αναγράφεται στην αντλία. Αυτή όμως δεν μας λέει ολόκληρη την ιστορία. Η τελική τιμή περιλαμβάνει τόσο την τιμή προ φόρων - στην οποία ενσωματώνονται το προϊόν και τα κόστη της αλυσίδας μέχρι τη λιανική - όσο και ένα δεύτερο, πολύ σημαντικό κομμάτι: τη φορολογία.
Το Greece2Day έκανε λοιπόν μια διαφορετική σύγκριση: τι συμβαίνει στην κατάταξη των χωρών της ΕΕ όταν από την τιμή της βενζίνης αφαιρέσουμε ΦΠΑ, Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και τις λοιπές φορολογικές επιβαρύνσεις;
Τα στοιχεία προέρχονται από το Weekly Oil Bulletin της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, έκδοση 17 Σεπτεμβρίου 2026.
Η Ελλάδα στα €2,158 το λίτρο
Στα τελευταία συγκρίσιμα στοιχεία, με ημερομηνία αναφοράς 14 Σεπτεμβρίου, η μέση τιμή της Eurosuper 95 στην Ελλάδα διαμορφώνεται στα €2,158 ανά λίτρο. Ο απλός μέσος όρος των 27 χωρών είναι €1,924, επομένως η ελληνική τιμή βρίσκεται περίπου 12,2% υψηλότερα. Η Ελλάδα είναι έτσι η 6η ακριβότερη χώρα της ΕΕ στην αμόλυβδη 95, πίσω από Δανία, Ολλανδία, Γερμανία, Φινλανδία και Γαλλία.
Η κορυφή της κατάταξης έχει ως εξής:
Οι διαφορές είναι τεράστιες. Στη Μάλτα η αντίστοιχη τιμή είναι μόλις €1,340, στη Σουηδία €1,514, στη Βουλγαρία €1,620 και στη Σλοβενία €1,641.
Το ερώτημα όμως είναι: γιατί;
Τι κρύβεται μέσα στα €2,158
Ας αποσυναρμολογήσουμε πρώτα την ελληνική τιμή. Με βάση τα στοιχεία και τις ισχύουσες επιβαρύνσεις, η εικόνα είναι περίπου η ακόλουθη:
Η Ελλάδα εφαρμόζει ΕΦΚ €700 ανά 1.000 λίτρα, δηλαδή €0,70 ανά λίτρο, ενώ ο βασικός συντελεστής ΦΠΑ είναι 24%. Επομένως, από τα €2,158 της αντλίας, περίπου:
- €1,025 είναι η τιμή προ φόρων
και
- €1,133 είναι φόροι και λοιπές επιβαρύνσεις.
Δηλαδή περίπου 52,5% της τελικής τιμής. Για κάθε ένα ευρώ καθαρής τιμής, ο οδηγός καταβάλλει περίπου άλλο €1,11 μέχρι να φτάσει στην τελική τιμή.
Τι συμβαίνει όταν αφαιρέσουμε όλους τους φόρους
Εδώ αρχίζει το πραγματικά ενδιαφέρον μέρος της σύγκρισης. Αν αντί για την τιμή της αντλίας συγκρίνουμε την τιμή χωρίς φόρους, η Ελλάδα δεν βρίσκεται πλέον ανάμεσα στις έξι ακριβότερες χώρες. Υποχωρεί περίπου στη 13η θέση. Η κατάταξη αλλάζει ως εξής:
Η μεγάλη εικόνα σε δύο αριθμούς
Με φόρους → Ελλάδα: 6η ακριβότερη
Χωρίς φόρους → Ελλάδα: 13η ακριβότερη
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο εύρημα της σύγκρισης. Η Ελλάδα δεν έχει ιδιαιτέρως φθηνή βενζίνη προ φόρων. Βρίσκεται περίπου στη μέση της ευρωπαϊκής κατάταξης. Αλλά η θέση της επιδεινώνεται θεαματικά όταν προστίθεται η φορολογία.
Ένα ρεζερβουάρ 50 λίτρων: €51,25 καύσιμο, €56,65 επιβαρύνσεις
Οι αριθμοί γίνονται περισσότερο κατανοητοί αν μεταφέρουμε τη σύγκριση από το ένα λίτρο σε ένα γέμισμα 50 λίτρων. Με τιμή €2,158: Συνολικό κόστος: €107,90. Από αυτό: Τιμή προ φόρων: περίπου €51,25. Φόροι και λοιπές επιβαρύνσεις: περίπου €56,65
Άρα, με αυτή τη στατική ανάλυση της τιμής, το ποσό που αντιστοιχεί σε φορολογικές επιβαρύνσεις είναι μεγαλύτερο από την ίδια την προ φόρων αξία της βενζίνης.
Το εντυπωσιακό παράδειγμα Ελλάδας – Σουηδίαςα
Η περίπτωση της Σουηδίας είναι εντυπωσιακή. Προ φόρων:
- Ελλάδα: €1,025
- Σουηδία: €1,072
Η προ φόρων τιμή είναι δηλαδή υψηλότερη στη Σουηδία. Κι όμως στην αντλία:
- Ελλάδα: €2,158
- Σουηδία: €1,514
Η διαφορά φτάνει τα €0,644 ανά λίτρο. Για 50 λίτρα €32,20 διαφορά.
Δεν πρόκειται επομένως για διαφορά που μπορεί να εξηγηθεί από το κόστος της ίδιας της βενζίνης. Η διαφορετική φορολογική μεταχείριση αλλάζει δραστικά την τελική εικόνα.
Το αντίστροφο παράδειγμα: Γερμανία
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά. Η Γερμανία έχει υψηλή τελική τιμή, €2,357/λίτρο, και βρίσκεται πάνω από την Ελλάδα.
Αλλά παραμένει εξαιρετικά ακριβή ακόμη και όταν αφαιρεθούν οι φόροι: περίπου €1,318/λίτρο. Εδώ λοιπόν η υψηλή τιμή δεν μπορεί να αποδοθεί κυρίως στη φορολογία. Η προ φόρων τιμή είναι ήδη από τις υψηλότερες στην ΕΕ. Αυτό είναι σημαντικό, επειδή δείχνει γιατί δεν υπάρχει μία εξήγηση που να ισχύει για όλες τις χώρες.
Τι σημαίνει ακριβώς «τιμή χωρίς φόρους»
Χρειάζεται εδώ μία κρίσιμη διευκρίνιση. Τα €1,025 της Ελλάδας δεν είναι η τιμή του αργού πετρελαίου, ούτε πρέπει να ερμηνευθούν ως καθαρό κέρδος των διυλιστηρίων ή των πρατηρίων. Η τιμή προ φόρων βρίσκεται στο τέλος μιας ολόκληρης εφοδιαστικής αλυσίδας και μπορεί να ενσωματώνει το κόστος του προϊόντος, τη διύλιση, τη μεταφορά, την αποθήκευση και διανομή και τα εμπορικά περιθώρια. Επομένως η σύγκριση δεν μας λέει πόσο κερδίζουν τα πρατήρια.
Μας επιτρέπει όμως να κάνουμε κάτι εξαιρετικά χρήσιμο: να διαχωρίσουμε την τιμή που διαμορφώνεται πριν από τη φορολογία από το πρόσθετο ποσό που οδηγεί στην τελική τιμή του καταναλωτή.
Γιατί ο ΦΠΑ λειτουργεί και πάνω στον ΕΦΚ
Υπάρχει μάλιστα μία λεπτομέρεια που συχνά διαφεύγει στη δημόσια συζήτηση. Ο ΦΠΑ δεν υπολογίζεται απλώς πάνω στην καθαρή αξία της βενζίνης. Η φορολογική βάση περιλαμβάνει και τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και άλλες επιβαρύνσεις. Έτσι, πρακτικά, μέρος του ΦΠΑ επιβάλλεται πάνω σε τιμή στην οποία έχει ήδη ενσωματωθεί ο ΕΦΚ.
Αυτό εξηγεί γιατί μια μεταβολή στην καθαρή τιμή ή στους ειδικούς φόρους μπορεί να έχει μεγαλύτερη επίδραση στην τελική τιμή από όσο φαίνεται αρχικά.
Δεν είναι όλη η διαφορά «ελληνικό πρόβλημα αγοράς»
Τα στοιχεία οδηγούν σε ένα πιο προσεκτικό συμπέρασμα από το απλό "η Ελλάδα έχει πανάκριβη βενζίνη". Ναι, ο Έλληνας οδηγός πληρώνει μία από τις υψηλότερες τελικές τιμές στην ΕΕ. Αυτό είναι πραγματικό και μετρήσιμο. Όμως η προ φόρων τιμή της Ελλάδας δεν βρίσκεται στην 6η θέση. Βρίσκεται περίπου στη 13η. Άρα η θέση της Ελλάδας στην κορυφή της λιανικής κατάταξης δεν μπορεί να αποδοθεί μόνο στη λειτουργία της αγοράς καυσίμων.
Η φορολογική δομή αποτελεί ουσιώδες μέρος της εξήγησης. Αυτό, από την άλλη, δεν αποδεικνύει ότι η ελληνική αγορά λειτουργεί τέλεια ή ότι τα περιθώρια σε όλα τα στάδια είναι χαμηλά. Για να απαντηθεί αυτό θα χρειαζόταν διαφορετική ανάλυση: τιμές διυλιστηρίου, Platts, μεταφορικά, περιθώρια χονδρικής και λιανικής και γεωγραφικές αποκλίσεις.
Η συγκεκριμένη σύγκριση απαντά σε ένα σαφέστερο ερώτημα: Πόσο από τη διαφορά που βλέπουμε στην αντλία παραμένει όταν αφαιρέσουμε τη φορολογία;
Και για την Ελλάδα η απάντηση είναι: πολύ λιγότερο από όσο υποδηλώνει η τελική κατάταξη.
Η βενζίνη ως φορολογικό προϊόν
Υπάρχει τελικά ένας ενδιαφέρων τρόπος να διαβάσει κανείς τα €2,158. Ο Έλληνας οδηγός δεν αγοράζει απλώς ένα λίτρο καυσίμου αξίας περίπου €1,025. Αγοράζει ταυτόχρονα και ένα σημαντικό φορολογικό πακέτο, το οποίο προσθέτει περίπου €1,133 στην τελική τιμή. Γι' αυτό και δύο χώρες μπορούν να ξεκινούν από παρόμοια - ή ακόμη και αντίστροφη - προ φόρων τιμή και να καταλήγουν με εντελώς διαφορετική τιμή στην αντλία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί ακριβώς αυτή τη διάκριση, δημοσιεύοντας κάθε εβδομάδα χωριστά τις τιμές με και χωρίς φόρους για όλες τις χώρες της Ένωσης.
Το πραγματικό συμπέρασμα
Αν κοιτάξουμε μόνο την ταμπέλα του πρατηρίου, η Ελλάδα έχει την 6η ακριβότερη βενζίνη στην ΕΕ. Αν αφαιρέσουμε τη φορολογία, βρίσκεται περίπου στη 13η θέση. Η απόσταση μεταξύ των δύο κατατάξεων είναι ίσως ο πιο απλός τρόπος να καταλάβουμε τι συμβαίνει.
Η ελληνική βενζίνη δεν είναι φθηνή πριν από τους φόρους. Δεν προκύπτει όμως ως μία από τις έξι ακριβότερες ευρωπαϊκές αγορές όταν εξετάζεται σε αυτή τη βάση. Εκεί που η Ελλάδα μετατρέπεται σε μία από τις ακριβότερες χώρες είναι στην πορεία: €1,025 → €2,158. Μια διαφορά περίπου: €1,133 ανά λίτρο ή περίπου: 52,5% της τελικής τιμής.
Και αυτή είναι ίσως η ουσία της σύγκρισης: άλλο η τιμή της βενζίνης και άλλο η τιμή που τελικά πληρώνουμε για να τη βάλουμε στο ρεζερβουάρ.
Add comment
Comments