Μόλις 4.797 επιχειρήσεις υπό ξένο έλεγχο δραστηριοποιούνταν στην Ελλάδα το 2024. Αντιστοιχούσαν στο 0,5% των επιχειρήσεων, αλλά δημιουργούσαν το 19,6% της προστιθέμενης αξίας, πραγματοποιούσαν το 19,7% του κύκλου εργασιών και το 20,8% των επενδύσεων σε ενσώματα πάγια.
Από τον Κέλσο | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Τα νέα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνουν ένα από τα μεγαλύτερα διαρθρωτικά χάσματα της ελληνικής οικονομίας: μικρός αριθμός επιχειρήσεων συγκεντρώνει δυσανάλογα μεγάλο μέρος της παραγωγής, των επενδύσεων και της απασχόλησης.
Η εικόνα σε πέντε αριθμούς
Οι επιχειρήσεις αυτές απασχολούσαν περίπου 282.000 άτομα και παρήγαγαν προστιθέμενη αξία €22,38 δισ. Οι υπόλοιπες επιχειρήσεις απασχολούσαν 3,35 εκατ. άτομα, με συνολική προστιθέμενη αξία €91,79 δισ. Από αυτά τα μεγέθη προκύπτει προστιθέμενη αξία περίπου:
- €79.300 ανά εργαζόμενο στις επιχειρήσεις υπό ξένο έλεγχο.
- €27.400 ανά εργαζόμενο στις υπόλοιπες επιχειρήσεις.
Η διαφορά πλησιάζει τις τρεις φορές.
Οι υπολογισμοί βασίζονται στα συνολικά μεγέθη της ΕΛΣΤΑΤ και στον αριθμό των απασχολουμένων. Αφορούν τρέχουσες τιμές και εργαζομένους, χωρίς προσαρμογή για ώρες εργασίας ή ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης.
Το χάσμα κλίμακας της ελληνικής οικονομίας
Η διαφορά δεν αποδεικνύει ότι η ξένη ιδιοκτησία αυξάνει από μόνη της την παραγωγικότητα. Οι πολυεθνικές και οι θυγατρικές ξένων ομίλων είναι συνήθως μεγαλύτερες, διαθέτουν περισσότερο κεφάλαιο και δραστηριοποιούνται σε κλάδους υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.
Έχουν συχνότερα πρόσβαση σε:
- διεθνή δίκτυα πωλήσεων και προμηθευτών,
- προηγμένη τεχνολογία και οργανωτικές πρακτικές,
- φθηνότερη ή ευκολότερη χρηματοδότηση,
- εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό,
- επενδύσεις που κατανέμονται σε περισσότερες μονάδες παραγωγής.
Αντίθετα, μεγάλο μέρος της ελληνικής επιχειρηματικής οικονομίας αποτελείται από πολύ μικρές μονάδες. Σύμφωνα με τα στοιχεία επιχειρηματικής δημογραφίας για το 2024, το 62,1% των ενεργών επιχειρήσεων δεν είχε κανέναν μισθωτό, ενώ το 73,3% λειτουργούσε ως ατομική επιχείρηση.
Η περιορισμένη κλίμακα δυσκολεύει την αγορά σύγχρονου εξοπλισμού, την πρόσληψη εξειδικευμένων στελεχών, την έρευνα, την ψηφιοποίηση και τη σταθερή παρουσία στις διεθνείς αγορές.
Τρεις φορές περισσότερες επενδύσεις ανά εργαζόμενο
Το ισχυρότερο στοιχείο ίσως βρίσκεται στις επενδύσεις. Οι επιχειρήσεις υπό ξένο έλεγχο πραγματοποίησαν επενδύσεις σε ενσώματα πάγια ύψους €4,43 δισ., δηλαδή το 20,8% του συνόλου. Ανά εργαζόμενο, οι επενδύσεις τους έφθασαν περίπου τις €15.700, έναντι μόλις €5.000 στις επιχειρήσεις υπό εγχώριο έλεγχο. Η υψηλότερη κεφαλαιακή ένταση βοηθά να εξηγηθεί και η διαφορά στην προστιθέμενη αξία. Περισσότερος και καλύτερος εξοπλισμός, σύγχρονα πληροφοριακά συστήματα και παραγωγικές εγκαταστάσεις επιτρέπουν στον ίδιο αριθμό εργαζομένων να παράγει μεγαλύτερη αξία.
Παρόμοια απόσταση εμφανίζεται στο κόστος προσωπικού. Η δαπάνη ανά εργαζόμενο στις επιχειρήσεις υπό ξένο έλεγχο ήταν περίπου 2,8 φορές μεγαλύτερη. Το στοιχείο αποτελεί ένδειξη υψηλότερων αμοιβών, αλλά περιλαμβάνει επίσης εργοδοτικές εισφορές και επηρεάζεται από τη σύνθεση των θέσεων εργασίας.
Η Κύπρος στην πρώτη θέση
Η Κύπρος εμφανίζεται ως η χώρα ελέγχου για 1.635 επιχειρήσεις, δηλαδή για το 34,1% του συνόλου. Ακολουθούν το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ΗΠΑ, η Γερμανία και το Λουξεμβούργο. Η κατάταξη χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία. Η χώρα της τελικής θεσμικής μονάδας ελέγχου μπορεί να αντανακλά τη νομική και χρηματοδοτική δομή ενός ομίλου. Ειδικά στην περίπτωση της Κύπρου και του Λουξεμβούργου, ένα μέρος των επενδύσεων μπορεί να προέρχεται τελικά από ελληνικά ή τρίτα κεφάλαια που έχουν οργανωθεί μέσω εταιρειών συμμετοχών.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για την οικονομική πολιτική
Η προσέλκυση ξένων επενδύσεων παραμένει σημαντική, ιδιαίτερα όταν δημιουργεί παραγωγικές εγκαταστάσεις, εξαγωγές, τεχνογνωσία και σταθερές θέσεις υψηλής ειδίκευσης. Το μεγαλύτερο ζητούμενο είναι η διάχυση αυτών των αποτελεσμάτων στην υπόλοιπη οικονομία. Αυτό απαιτεί:
- περισσότερες συνεργασίες με εγχώριους προμηθευτές,
- μεταφορά τεχνολογίας και οργανωτικής γνώσης,
- χρηματοδότηση για επιχειρήσεις που μπορούν να μεγαλώσουν,
- επενδύσεις σε δεξιότητες και επαγγελματική κατάρτιση,
- κίνητρα για συγχωνεύσεις, συνεργασίες και εξαγωγική επέκταση.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι η Ελλάδα διαθέτει επιχειρήσεις με υψηλή παραγωγικότητα και ισχυρή επενδυτική ικανότητα. Παραμένουν, όμως, μικρή μειοψηφία μέσα σε μια οικονομία που χαρακτηρίζεται από έντονο κατακερματισμό. Η ουσιαστική πρόκληση είναι να αυξηθεί ο αριθμός των εγχώριων επιχειρήσεων που μπορούν να επενδύσουν, να μεγαλώσουν και να παράγουν περισσότερη αξία ανά εργαζόμενο.
Add comment
Comments