Ως ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ντίζελ στον κόσμο, οι ΗΠΑ επωφελούνται από τις υψηλές τιμές. Στη Γερμανία, αντίθετα, οι πολίτες στενάζουν από την αύξηση του κόστους ζωής. Γιατί η συμφωνία του Τραμπ με τη Ρωσία δεν πρόκειται να αλλάξει την κατάσταση.
Από την Astrid Prange de Oliveira | Deutsche Welle
Απόδοση – δημοσιογραφική επιμέλεια: Αργώ | Greece2Day
Με ή χωρίς συμφωνία με τη Ρωσία, οι τιμές του ντίζελ στη διεθνή αγορά δύσκολα θα υποχωρήσουν στο άμεσο μέλλον. Αυτό εκτιμούν οι ειδικοί που μίλησαν στη DW για την πρόσφατη συμφωνία προμήθειας καυσίμων ανάμεσα στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν.
"Αιτία των υψηλών τιμών του ντίζελ είναι ο πόλεμος στο Ιράν και ο ταυτόχρονος αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ και του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ", εξηγεί η Σαμίνα Σουλτάν, ειδική στο διεθνές εμπόριο στο Γερμανικό Οικονομικό Ινστιτούτο της Κολωνίας. Αυτό προκαλεί απώλειες στην παραγωγή και κάνει τη μεταφορά καυσίμων "ακριβότερη, επισφαλέστερη και δυσκολότερη".
Ο πόλεμος περιορίζει τη λειτουργία των διυλιστηρίων
Η "συμφωνία" του Τραμπ με τη Ρωσία έχει και μια πρόσθετη γεωπολιτική διάσταση: "Έχει ως αποτέλεσμα να μπλέκονται πλήρως ο πόλεμος στην Ουκρανία και ο πόλεμος στο Ιράν", σημειώνει η Σουλτάν. Σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακών και εμπορευματικών αναλύσεων Kpler, περίπου 13,5 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα διέρχονται ξανά από τα Στενά του Ορμούζ. Για τα διυλισμένα προϊόντα, όπως το ντίζελ, όμως, η ποσότητα είναι μόλις 677.000 βαρέλια ημερησίως, έναντι 3,6 εκατομμυρίων πριν από τον πόλεμο. Ο Κάρστεν Φριτς, αναλυτής εμπορευμάτων στην Commerzbank, αποδίδει επίσης τις αυξήσεις των τιμών στους πολέμους: "Αν δεν αλλάξει η κατάσταση στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, βλέπω μικρά περιθώρια για να αντιμετωπιστούν αυτά τα σημεία συμφόρησης", ισχυρίζεται.
«Οι τιμές θα πέσουν με ρυθμό-ρεκόρ»
Στις 9 Οκτωβρίου, ο Τραμπ ανακοίνωσε σε ανάρτησή του ότι θα αναστείλει προσωρινά τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας και θα εισαγάγει ρωσικό ντίζελ. Όπως υποστήριξε, η κίνηση αυτή θα οδηγούσε σε πτώση των τιμών "με ρυθμό-ρεκόρ και γρήγορα, για τους Αμερικανούς και, στην πραγματικότητα, για ολόκληρο τον κόσμο". Η Ρωσία επιβεβαίωσε τη συμφωνία. Στις 13 Οκτωβρίου, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε στο ρωσικό κρατικό πρακτορείο TASS ότι η "προμήθεια ντίζελ εξυπηρετεί τα συμφέροντα της Ρωσίας, των Ηνωμένων Πολιτειών και των παγκόσμιων αγορών ενέργειας".
Οι τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ και σε πολλές χώρες της ΕΕ έχουν πράγματι αυξηθεί απότομα τους τελευταίους δώδεκα μήνες. Σύμφωνα με την αμερικανική Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας (EIA), η τιμή στις ΗΠΑ αυξήθηκε κατά περίπου 60% και έχει φτάσει τα $6,30 ανά γαλόνι - ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου €1,49 ευρώ ανά λίτρο.
Ντίζελ made in USA
Ακόμη κι αν η Ρωσία κατακλύσει την παγκόσμια αγορά με φθηνό ντίζελ, οι τιμές δεν θα υποχωρήσουν όσο είχαν προηγουμένως αυξηθεί. Σε αυτό συμφωνούν όλοι οι ειδικοί που μίλησαν στη DW. Πολλά διυλιστήρια στην περιοχή του Κόλπου έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές, ενώ η μεταφορά καυσίμων μέσω του λεγόμενου "σκιώδους στόλου" και η ασφάλιση των φορτίων είναι ακριβές, περίπλοκες και επισφαλείς. Έχει αλλάξει, επίσης, η θέση της Ρωσίας στην αγορά: δεν είναι πλέον ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ντίζελ στον κόσμο. Αντιθέτως, και ο ρωσικός πληθυσμός αντιμετωπίζει ελλείψεις καυσίμων.
Πρώτες είναι πλέον οι ΗΠΑ. Το 2025 εξήγαγαν κατά μέσο όρο 1,264 εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ την ημέρα - περίπου το 15,4% των παγκόσμιων εξαγωγών. Η Ρωσία υποχώρησε στη δεύτερη θέση, με μερίδιο 9,5%.
Η διαμάχη για τους περιορισμούς στις εξαγωγές
Αν οι ΗΠΑ επέβαλλαν περιορισμούς στις εξαγωγές ντίζελ, οι χώρες της Λατινικής Αμερικής και της ΕΕ θα ήταν μεταξύ εκείνων που θα πλήττονταν περισσότερο. Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και την επιβολή οικονομικών κυρώσεων, η ΕΕ εισάγει όλο και περισσότερο ντίζελ από τις ΗΠΑ αντί από τη Ρωσία. Οι συνέπειες, όμως, θα ήταν σοβαρές και για τις ίδιες τις ΗΠΑ. "Μια απαγόρευση εξαγωγών ανακατανέμει την έλλειψη· δεν τη λύνει", εξηγεί ο επικεφαλής οικονομολόγος της ING, Κάρστεν Μπρζέσκι. "Οι τιμές στη διεθνή αγορά θα συνέχιζαν να αυξάνονται και τα διυλιστήρια θα περιόριζαν την παραγωγή, καθώς θα μειώνονταν τα περιθώρια κέρδους".
Σύμφωνα με τη Σουλτάν, οι περιορισμοί στις εξαγωγές που έφερε πρόσφατα στο τραπέζι ο Τραμπ εγκαταλείφθηκαν επίσης επειδή θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα άνοδο των τιμών στις ΗΠΑ. "Οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν τόσους πολλούς αποθηκευτικούς χώρους για ντίζελ, οπότε θα έπρεπε να περιοριστεί η παραγωγή", εξηγεί. "Και τότε οι τιμές θα ανέβαιναν ξανά".
«Μια ασήμαντη συμφωνία»
Λίγοι ασχολούνται πλέον με τις οικονομικές επιπτώσεις της "συμφωνίας-ρεκόρ" με τη Ρωσία. Σύμφωνα με υπολογισμούς της πλατφόρμας Our World in Data, η άμεση παράδοση 2,2 εκατομμυρίων βαρελιών ντίζελ από τη Ρωσία δεν θα κάλυπτε ούτε τις ημερήσιες ανάγκες των ΗΠΑ, οι οποίες ανέρχονται σε περίπου 4 εκατομμύρια βαρέλια. Ακόμη κι αν συνυπολογιστούν όλες οι ποσότητες που ανακοίνωσε ο Τραμπ - συνολικά 35,8 εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ - θα αντιστοιχούσαν μόλις στις ανάγκες των ΗΠΑ για περίπου εννέα ημέρες.
"Δεν μπορώ να τονίσω αρκετά πόσο ασήμαντη είναι αυτή η συμφωνία", έγραψε στην πλατφόρμα X ο Καναδός αναλυτής της αγοράς πετρελαίου Ρόρι Τζόνστον, αμέσως μετά την ανακοίνωσή της. Υπό κανονικές συνθήκες, και εφόσον τα διυλιστήριά της δεν δέχονται πλήγματα από ουκρανικά drones, η Ρωσία εξάγει σχεδόν δεκαπλάσια ποσότητα.
Οι ΗΠΑ προμηθεύονται ντίζελ και από τον Καναδά. Περίπου το 80% των εισαγωγών ντίζελ των ΗΠΑ προέρχεται από τη γειτονική χώρα. Θεωρείται, ωστόσο, εξαιρετικά απίθανο ο Καναδάς να θελήσει να αυξήσει τις προμήθειές του προς τις ΗΠΑ, δεδομένων των λεκτικών επιθέσεων του Τραμπ και της εμπορικής σύγκρουσης ανάμεσα στις δύο χώρες.
Add comment
Comments