Ο γαλλοαμερικανός οικονομολόγος Γκαμπριέλ Ζουκμάν είναι ένας από τους βασικούς αρχιτέκτονες του προτεινόμενου φόρου περιουσίας για τους δισεκατομμυριούχους της Καλιφόρνιας. Πρόκειται για έναν εφάπαξ φόρο 5%, ηθικά απαράδεκτο και οικονομικά καταστροφικό. Η Πρόταση 40 θα τεθεί σε ψηφοφορία στην Καλιφόρνια τον Νοέμβριο.
Από τον Andrew Stuttaford | National Review
Απόδοση – δημοσιογραφική επιμέλεια: Αργώ | Greece2Day
Δεν προκαλεί έκπληξη ότι ο Ζουκμάν δυσαρεστήθηκε με την ανάλυση των οικονομολόγων Τζόσουα Ράου και Μπέντζαμιν Τζάρος του Hoover Institution για τις πιθανές επιπτώσεις του φόρου. Οι υποστηρικτές της Πρότασης 40 εκτιμούν ότι θα αποφέρει $100 δισ. Οι Ράου και Τζάρος υποστηρίζουν ότι, αντί να αποφέρει αυτό το ποσό, ένας τέτοιος φόρος θα μπορούσε τελικά να κοστίσει στην πολιτεία δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια.
Με απλά λόγια - και πριν εξεταστούν άλλες αρνητικές συνέπειες - ο φόρος θα μπορούσε να οδηγήσει δισεκατομμυριούχους και τα φορολογικά έσοδα που συνδέονται με αυτούς εκτός Καλιφόρνιας. Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, αυτό έχει ήδη αρχίσει να συμβαίνει: Επτά δισεκατομμυριούχοι με συνολική περιουσία $539,9 δισ. εγκατέλειψαν την Καλιφόρνια από την κατάθεση της πρωτοβουλίας, το περασμένο φθινόπωρο, έως την ημερομηνία κατά την οποία θα καθοριζόταν η φορολογική κατοικία για την επιβολή του φόρου - την 1η Ιανουαρίου 2026 -. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν το 30% της δυνητικής φορολογικής βάσης των $1,9 τρισ. που εκτιμάται για την Πρόταση 40 έχει ήδη εξαφανιστεί.
Αυτό δεν εμπόδισε τον Ζουκμάν να υποστηρίξει ότι οι δισεκατομμυριούχοι της Καλιφόρνιας θα παραμείνουν στην πολιτεία. Σε σειρά αναρτήσεων με τις οποίες επιτέθηκε στη μελέτη των δύο οικονομολόγων, έγραψε: "Γιατί να εγκαταλείψουν οριστικά την Καλιφόρνια οι δισεκατομμυριούχοι εξαιτίας ενός εφάπαξ φόρου που θα πληρώσουν αν κατοικούσαν εκεί την 1η Ιανουαρίου 2026; Θα είχε νόημα να φύγουν μόνο αν ο φόρος γινόταν ετήσιος". Αυτό μοιάζει - κάπως - με το να λέει κανείς ότι όσοι έχουν ήδη πέσει θύματα διάρρηξης δεν έχουν λόγο να κλειδώσουν την πόρτα του σπιτιού τους.
Διαβάστε ακόμα: Φόρος περιουσίας στην Καλιφόρνια: Πάμε για… σερφάρισμα
Οι "εφάπαξ" φόροι έχουν την τάση να αποδεικνύονται κάθε άλλο παρά εφάπαξ. Οι δισεκατομμυριούχοι είναι αρκετά έξυπνοι ώστε να το γνωρίζουν. Υπάρχουν ιστορικά προηγούμενα, ενώ είναι ισχυρή και η πιθανότητα ένα εκλογικό σώμα που ενέκρινε έναν φόρο περιουσίας να εγκρίνει και τον επόμενο. Οι δισεκατομμυριούχοι γνωρίζουν επίσης ότι ο προτεινόμενος φόρος, ο οποίος δεν έχει ακόμη εγκριθεί, έχει ουσιαστικά αναδρομικό χαρακτήρα: υπολογίζει την περιουσία τους με βάση την 1η Ιανουαρίου 2026. Αυτό δεν αποτελεί ακριβώς ένδειξη καλής πίστης. Επιπλέον, πρέπει να θεωρούν αρκετά πιθανό ότι, αν τα δικαστήρια ακυρώσουν τον φόρο λόγω της αναδρομικής του ισχύος, οι υποστηρικτές του θα επανέλθουν με νέα προσπάθεια. Αν μια γειτονιά γίνει εχθρική, είναι λογικό να φύγει κανείς. Οι Ράου και Τζάρος έχουν δίκιο να συνυπολογίζουν αυτή την πιθανότητα στους υπολογισμούς τους.
Και βέβαια, ο Ζουκμάν έχει επανειλημμένα υποστηρίξει και προτάσεις που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν σαν ετήσιος φόρος περιουσίας. Σε άρθρο του στους Financial Times πέρυσι, ο εμφανώς ενθουσιώδης Σάιμον Κούπερ εξήγησε πώς θα λειτουργούσε μια τέτοια πρόταση: Το σχέδιο του Ζούκμαν είναι κάθε δισεκατομμυριούχος να πληρώνει συνολικούς ετήσιους φόρους τουλάχιστον ίσους με το 2% της περιουσίας του. Όπως εξήγησε, αυτό είναι το επίπεδο στο οποίο θα κατέβαλλε τον ίδιο φορολογικό συντελεστή με όλους τους υπόλοιπους. Αν κάποιος πληρώνει ήδη το 2% μέσω φόρων εισοδήματος και άλλων φόρων στη χώρα του, "είναι εντάξει, δεν υπάρχει κάτι επιπλέον να πληρώσει". Αν πληρώνει λιγότερα, οποιαδήποτε χώρα στην οποία δραστηριοποιείται θα μπορούσε να επιβάλει πρόσθετους φόρους ώστε να συμπληρωθεί το 2%. Για παράδειγμα, η Βραζιλία ή η Γαλλία θα μπορούσαν να φορολογήσουν τον ιδρυτή της Amazon, Τζεφ Μπέζος, επειδή η εταιρεία του δραστηριοποιείται εκεί.
Ένας τέτοιος φόρος αντιμετωπίζει δύο διαφορετικά πράγματα - την περιουσία και το εισόδημα - σαν να αποτελούν κομμάτια της ίδιας φορολογικής βάσης. Και θα ήταν ετήσιος. Αυτό δεν είναι ακριβώς καθησυχαστικό. Και κάτι ακόμη: "Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ευρεία δημόσια στήριξη στον φόρο του 2%. [Ο Ζούκμαν] λέει ότι λίγα πολιτικά κόμματα τολμούν να αντιταχθούν, γιατί αυτό θα σήμαινε ότι υποστηρίζουν “το δικαίωμα των δισεκατομμυριούχων να μην πληρώνουν καθόλου φόρους”. Ακόμη κι αν ένας ελάχιστος φόρος ξεκινήσει χαμηλά, αφού θεσπιστεί, μπορεί να αυξηθεί".
Ακριβώς. Και συνεχίζει: "[Ο Ζούκμαν] υποστηρίζει ότι ένας παγκόσμιος φόρος μπορεί να εφαρμοστεί ακόμη κι αν χώρες όπως οι ΗΠΑ υπό τον Τραμπ τον απορρίψουν. Οι πλούσιοι μπορούν να φορολογούνται όπου δραστηριοποιούνται επιχειρηματικά. Όσοι μετακινούνται σε φορολογικούς παραδείσους θα μπορούσαν να επιβαρύνονται με φόρο εξόδου. Αν, για παράδειγμα, κάτοικοι της Γαλλίας μετακομίσουν στη χαμηλότερης φορολογίας Ελβετία, ο Ζουκμάν θέλει η Γαλλία να συνεχίσει να τους φορολογεί για χρόνια".
Φόροι εξόδου, λοιπόν. Ορισμένες χώρες, ανάμεσά τους και οι ΗΠΑ, έχουν τέτοιους φόρους. Ο πρώτος φόρος εξόδου στη σχετικά σύγχρονη εποχή, όμως, ήταν ένα μέτρο που εισήγαγε η Γερμανία προς το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Καταργήθηκε λίγα χρόνια αργότερα και επανήλθε στα τέλη της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης ως Reichsfluchtsteuer - "φόρος φυγής από το Ράιχ» -, πριν αυστηροποιηθεί και χρησιμοποιηθεί καταχρηστικά από τους Ναζί. Δεν πρόκειται για το καλύτερο ιστορικό προηγούμενο.
Ορισμένοι δισεκατομμυριούχοι μπορεί να ήταν πρόθυμοι να πληρώσουν έναν "εφάπαξ" φόρο περιουσίας, αλλά να αντιδράσουν στην προοπτική ενός φόρου εξόδου. Σε αυτή την περίπτωση, θα μπορούσαν να αποφασίσουν να φύγουν όσο είναι ακόμη εύκολο. Άλλωστε, στο πρόσφατο παρελθόν έχουν υπάρξει προσπάθειες να θεσπιστεί φόρος εξόδου και στην Καλιφόρνια. Ούτε οι κάτοικοι της Καλιφόρνιας με περιουσία εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων θα πρέπει να αισθάνονται ασφαλείς. Ο Ζουκμάν έχει στο παρελθόν υποστηρίξει φόρους περιουσίας για όσους διαθέτουν περίπου $100 εκατ. ή περισσότερα - ένα όριο περίπου 90% χαμηλότερο από εκείνο της σημερινής πρότασης.
Ο τίτλος του άρθρου των Financial Times ήταν: "Γνωρίστε τους οικονομολόγους-αντάρτες που προωθούν έναν παγκόσμιο φόρο περιουσίας". Στο ίδιο άρθρο, όμως, σημειωνόταν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση "στηρίζει εδώ και καιρό την έρευνα του Ζουκμάν". Οικονομολόγοι-αντάρτες, λοιπόν. Η ΕΕ δυσανασχετεί έντονα με την επιτυχία του αμερικανικού τεχνολογικού τομέα και, ως "υπερδύναμη της ρύθμισης", κατά καιρούς αποσπά από αυτόν τεράστια ποσά μέσω υπέρογκων προστίμων. Πιθανότατα ελπίζει ότι οι ιδέες του Ζουκμάν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να εξαχθούν στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού οι οικονομικές αποτυχίες της ίδιας της Ένωσης.
Μένει να φανεί αν η Πρόταση 40 θα εγκριθεί. Αν όμως πλησιάσει έστω και λίγο στην έγκριση, δεν θα είναι μόνο οι δισεκατομμυριούχοι - ή όσοι ελπίζουν να γίνουν δισεκατομμυριούχοι - που θα πρέπει να σκεφτούν να εγκαταλείψουν την πολιτεία.
Add comment
Comments