Για δεκαετίες, η επαγγελματική επιτυχία είχε μια σχεδόν αυτονόητη εικόνα: μια σκάλα. Έμπαινες σε μια εταιρεία, αποκτούσες εμπειρία, έπαιρνες προαγωγή και ανέβαινες σταδιακά προς την κορυφή. Για πολλούς νέους εργαζομένους, όμως, αυτή η σκάλα δεν αποτελεί πλέον το κυρίαρχο μοντέλο καριέρας. Τη θέση της παίρνουν τα… "νούφαρα".
Από την Αληκτώ | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Η νέα τάση στην αγορά εργασίας ονομάζεται "lily padding" και περιγράφει μια διαφορετική φιλοσοφία επαγγελματικής εξέλιξης: αντί ο εργαζόμενος να ανεβαίνει κάθετα μέσα στην ίδια επιχείρηση ή στον ίδιο κλάδο, μετακινείται από θέση σε θέση, συχνά οριζόντια, αποκτώντας διαφορετικές δεξιότητες και εμπειρίες.
Η λογική είναι απλή: η επαγγελματική ασφάλεια δεν προέρχεται πλέον απαραίτητα από έναν εργοδότη. Προέρχεται από το σύνολο των δεξιοτήτων που μπορεί να πάρει μαζί του ο εργαζόμενος.
Από την «εταιρική σκάλα» στα «νούφαρα»
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Simone Stolzoff, ο οποίος μέσα σε περίπου 13 χρόνια πέρασε από μια εντυπωσιακά διαφορετική σειρά επαγγελματικών ρόλων. Εργάστηκε στο marketing εταιρείας διαφημιστικής τεχνολογίας, έγινε διευθυντής επικοινωνίας σε start-up τροφίμων, εργάστηκε στον χώρο του design, σε περιοδικό αλλά και ως freelance δημοσιογράφος, πριν εξελιχθεί σε συγγραφέα και δημόσιο ομιλητή. Η διαδρομή του δεν μοιάζει με μια ευθεία ανοδική γραμμή. Μοιάζει περισσότερο με μια σειρά από "άλματα από νούφαρο σε νούφαρο".
Κάποιες μετακινήσεις συνοδεύτηκαν από υψηλότερες αποδοχές. Άλλες ακόμη και από μείωση μισθού. Το βασικό κριτήριο ήταν διαφορετικό: κάθε νέα θέση έπρεπε να προσφέρει μια καινούργια εμπειρία ή μια νέα δεξιότητα. Και αυτή η προσέγγιση φαίνεται ότι γίνεται όλο και πιο συνηθισμένη.
Διαβάστε ακόμα: Τα πτυχία δεν είναι συνταγή επιτυχίας για την Generation Z
Οι επιχειρήσεις αναγκάζονται να προσαρμοστούν
Η αλλαγή συμπεριφοράς των εργαζομένων δημιουργεί ένα σημαντικό πρόβλημα για τις επιχειρήσεις. Εάν οι καλύτεροι νέοι εργαζόμενοι πιστεύουν ότι μπορούν να μάθουν περισσότερα αλλάζοντας εταιρεία, τότε οι εργοδότες πρέπει να τους δώσουν λόγους να παραμείνουν. Στην EY (Ernst & Young), για παράδειγμα, έχουν αναπτυχθεί πρωτοβουλίες που δίνουν περισσότερο χώρο στην εκπαίδευση, στο mentoring και στην ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων, ακόμη και με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.
Η λογική είναι ότι η εκπαίδευση δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα πρόσθετο εταιρικό benefit. Γίνεται εργαλείο διακράτησης προσωπικού.
Παρόμοια προσέγγιση ακολουθεί και η βρετανική εταιρεία καλλυντικών Lush, η οποία διατηρεί εσωτερική δεξαμενή εργαζομένων με διαφορετικές δεξιότητες. Οι εργαζόμενοι μπορούν να συμμετέχουν σε προσωρινά projects άλλων τμημάτων και να αποκτούν εμπειρία χωρίς απαραίτητα να εγκαταλείψουν την εταιρεία. Με άλλα λόγια, οι επιχειρήσεις προσπαθούν να δημιουργήσουν "νούφαρα" μέσα στην ίδια την εταιρεία, πριν οι εργαζόμενοι αναζητήσουν το επόμενο σε κάποια άλλη.
Υπάρχει όμως και μια λιγότερο αισιόδοξη πλευρά
Το lily padding δεν αποτελεί πάντοτε ελεύθερη επιλογή. Σε μια δύσκολη αγορά εργασίας, οι συχνές μετακινήσεις μπορεί να αντανακλούν και την έλλειψη σταθερών θέσεων εργασίας. Ο David Morel, ιδρυτής της Tiger Recruitment, επισημαίνει ότι ορισμένοι εργαζόμενοι αλλάζουν συχνά δουλειές επειδή απλώς δυσκολεύονται να βρουν μόνιμη απασχόληση. Οι επιχειρήσεις μπορεί να προτιμούν προσωρινές ή βραχυχρόνιες συνεργασίες, μεταφέροντας μεγαλύτερο μέρος της αβεβαιότητας στον ίδιο τον εργαζόμενο.
Έτσι, πίσω από τη μοντέρνα ονομασία μπορεί να κρύβονται δύο πολύ διαφορετικές πραγματικότητες. Για κάποιους, το lily padding αποτελεί συνειδητή στρατηγική καριέρας. Για άλλους, είναι ένας τρόπος προσαρμογής σε μια αγορά εργασίας που προσφέρει λιγότερη ασφάλεια.
Η νέα έννοια της επαγγελματικής ασφάλειας
Ίσως εδώ βρίσκεται και η σημαντικότερη αλλαγή. Για μεγάλο μέρος του 20ού αιώνα, η επαγγελματική ασφάλεια συνδεόταν με τη διάρκεια παραμονής σε μια επιχείρηση. Όσο περισσότερα χρόνια εργαζόσουν εκεί, τόσο ισχυρότερη θεωρητικά γινόταν η θέση σου. Η νέα γενιά φαίνεται να αντιμετωπίζει το ζήτημα σχεδόν αντίστροφα. Η ασφάλεια δεν βρίσκεται στην εταιρεία.
Βρίσκεται στις δεξιότητες, στην εμπειρία, στο δίκτυο επαφών και στην ικανότητα του εργαζομένου να μετακινείται.
Η 29χρονη career coach Danielle Nicholson περιγράφει το lily padding ως έναν τρόπο με τον οποίο οι νέοι επιχειρούν να ανακτήσουν ένα μέρος του ελέγχου τους σε μια δύσκολη οικονομία. Εάν ένας εργοδότης δεν μπορεί πλέον να εγγυηθεί μακροχρόνια σταθερότητα, τότε ο εργαζόμενος προσπαθεί να δημιουργήσει τη δική του μορφή ασφάλειας.
Από το «πού εργάζεσαι;» στο «τι ξέρεις να κάνεις;»
Αυτή ίσως είναι η μεγαλύτερη μεταβολή που βρίσκεται πίσω από το φαινόμενο. Στην παραδοσιακή αγορά εργασίας, μεγάλο μέρος της επαγγελματικής ταυτότητας ενός ανθρώπου προερχόταν από την εταιρεία και τη θέση του. Στη νέα αγορά εργασίας, η αξία μεταφέρεται σταδιακά προς ένα διαφορετικό ερώτημα: Τι ξέρεις να κάνεις; Καθώς η τεχνολογία και ιδιαίτερα η τεχνητή νοημοσύνη μεταβάλλουν με μεγάλη ταχύτητα τις απαιτούμενες δεξιότητες, η δυνατότητα συνεχούς μάθησης αποκτά μεγαλύτερη σημασία.
Και αυτό εξηγεί γιατί ένας νέος εργαζόμενος μπορεί να θεωρήσει μια οριζόντια μετακίνηση πιο χρήσιμη από μια παραδοσιακή προαγωγή. Δεν κυνηγά απαραίτητα τον επόμενο τίτλο. Κυνηγά την επόμενη δεξιότητα.
Το τέλος της καριέρας όπως την ξέραμε;
Η εταιρική σκάλα φυσικά δεν εξαφανίζεται. Σε πολλές επιχειρήσεις και επαγγέλματα θα εξακολουθήσει να αποτελεί τον βασικό δρόμο εξέλιξης. Αλλά παύει να είναι ο μοναδικός. Μπροστά μας διαμορφώνεται μια αγορά εργασίας στην οποία οι επαγγελματικές διαδρομές μπορεί να είναι πολύ λιγότερο γραμμικές: αλλαγές εταιρειών, κλάδων και ειδικοτήτων, περίοδοι freelance εργασίας, παράλληλα projects και συνεχής επανεκπαίδευση.
Η καριέρα του μέλλοντος ίσως να μη μοιάζει τελικά με σκάλα. Μπορεί να μοιάζει περισσότερο με μια λίμνη γεμάτη νούφαρα, όπου το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πόσο ψηλά βρίσκεται κανείς, αλλά ποιο θα είναι το επόμενο άλμα του.
Πηγή στοιχείων: Financial Times
Add comment
Comments