Η νέα έρευνα της Interview για την POLITIC, η πρώτη μετά τη θερινή περίοδο, δεν δείχνει ανατροπή της πολιτικής ιεραρχίας. Δείχνει όμως κάτι ίσως σημαντικότερο: ένα εκλογικό σώμα που παραμένει κατακερματισμένο, δύσπιστο και απαισιόδοξο, χωρίς η δυσαρέσκεια αυτή να μεταφράζεται μέχρι στιγμής σε έναν ενιαίο εναλλακτικό πολιτικό πόλο.
Από τον Ν.Χ | Συντακτική ομάδα Greece2Day
ΝΔ 26,5% – Η πρωτιά παραμένει ασφαλής
Στην πρόθεση ψήφου, η Νέα Δημοκρατία συγκεντρώνει 26,5%, παραμένοντας καθαρά στην πρώτη θέση. Η ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα ακολουθεί με 14,5%, έναντι 15,8% τον Ιούλιο. Η απόσταση από τη ΝΔ διευρύνεται έτσι περίπου στις 12 ποσοστιαίες μονάδες, από περίπου 11 μονάδες στην προηγούμενη μέτρηση.
Το αποτέλεσμα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον αν εξεταστεί σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα. Τον Μάιο η ΕΛ.Α.Σ. βρισκόταν στο 12,8%, τον Ιούνιο είχε φτάσει στο 14,5% και στη συνέχεια ενισχύθηκε περαιτέρω. Η σημερινή υποχώρηση, επομένως, δεν αναιρεί τη μετατόπιση που έχει συντελεστεί στο πολιτικό σύστημα: το κόμμα Τσίπρα έχει κατορθώσει να εγκατασταθεί στη δεύτερη θέση, αλλά προς το παρόν δεν εμφανίζει δυναμική που να απειλεί την πρωτιά της ΝΔ. Και αυτό ίσως αποτελεί το πρώτο μεγάλο πολιτικό μήνυμα της μέτρησης.
Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει έντονη κοινωνική δυσαρέσκεια, αλλά η αντιπολίτευση εξακολουθεί να μην τη μετατρέπει σε άμεση εκλογική απειλή.
ΠΑΣΟΚ και Ελληνική Λύση σε απόσταση μίας μονάδας
Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στο 10%, ενώ η Ελληνική Λύση φτάνει στο 9%. Η μεταξύ τους απόσταση περιορίζεται έτσι στη μία μόλις μονάδα. Για το ΠΑΣΟΚ το συγκεκριμένο εύρημα είναι ίσως πιο ανησυχητικό από την ίδια τη διαφορά ΝΔ–ΕΛ.Α.Σ. Το κόμμα του Νίκου Ανδρουλάκη δεν κατορθώνει να μετατρέψει τη φθορά της κυβέρνησης σε εκλογικά κέρδη και βρίσκεται πλέον αντιμέτωπο με μια νέα πραγματικότητα: όχι μόνο έχει χάσει τη δεύτερη θέση, αλλά βλέπει και την Ελληνική Λύση να πλησιάζει.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο χαρακτηριστική εάν συγκριθεί με τη μέτρηση του Ιουνίου, όταν το ΠΑΣΟΚ καταγραφόταν στο 12,3% και η Ελληνική Λύση στο 7,4%. Πρόκειται ουσιαστικά για δύο αντίθετες τροχιές.
Η μεγάλη πτώση της Καρυστιανού
Το ΚΚΕ βρίσκεται στο 6,1%, ενώ η μεγαλύτερη μεταβολή καταγράφεται στην "Ελπίδα" της Μαρίας Καρυστιανού, η οποία υποχωρεί στο 3,6%, από 6,6% τον Ιούλιο. Η υποχώρηση αποκτά μεγαλύτερη σημασία επειδή δεν αποτελεί μεμονωμένο εύρημα ενός μήνα. Τον Μάιο η Interview κατέγραφε την "Ελπίδα" στο 7,5%, ενώ τον Ιούνιο είχε ήδη πέσει στο 6,6%. Από το 7,5% στο 3,6% μέσα σε λίγους μήνες σημαίνει ότι έχει χαθεί περίπου η μισή αρχική δημοσκοπική δύναμη του εγχειρήματος.
Ακολουθούν η Φωνή Λογικής με 3,1%, η Πλεύση Ελευθερίας με 2,9% και το ΜέΡΑ25 με 2,8%, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ καταγράφεται στο 2%, από 1% στην προηγούμενη μέτρηση. Η περιοχή γύρω από το όριο του 3% παραμένει επομένως εξαιρετικά πυκνή, γεγονός που σημαίνει ότι μικρές μετακινήσεις μπορούν να αλλάξουν σημαντικά τη σύνθεση της επόμενης Βουλής.
Το πραγματικό «δεύτερο κόμμα»: η αδιευκρίνιστη ψήφος
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της δημοσκόπησης βρίσκεται έξω από την κατάταξη των κομμάτων. Οι αναποφάσιστοι φτάνουν το 10,6%, από 9%, ενώ το "άλλο κόμμα" συγκεντρώνει 6%. Συνολικά, δηλαδή, 16,6% του εκλογικού σώματος δεν επιλέγει κάποιο από τα κόμματα που καταγράφονται ονομαστικά. Το μέγεθος αυτό είναι μεγαλύτερο από την εκλογική επιρροή της ΕΛ.Α.Σ.
Και εδώ βρίσκεται μία από τις σημαντικότερες παραμέτρους για την επόμενη περίοδο: ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας δεν φαίνεται να μετακινείται απλώς από ένα κόμμα σε ένα άλλο. Απομακρύνεται από το υπάρχον κομματικό μενού.
Αυτό δημιουργεί χώρο τόσο για επιστροφές προς τα υφιστάμενα κόμματα όσο και για νέα πολιτικά εγχειρήματα.
Μητσοτάκης πρώτος – αλλά δεύτερος ο «κανένας»
Στο ερώτημα της εμπιστοσύνης για τη διακυβέρνηση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προηγείται με 29,3%. Ακολουθεί όμως ο "κανένας" με 19,2%. Ο Αλέξης Τσίπρας συγκεντρώνει 13,4%, ο Κυριάκος Βελόπουλος 11,4% και ο Νίκος Ανδρουλάκης 8,5%. Το εύρημα προσφέρει ίσως μια εξήγηση για το φαινομενικό παράδοξο της δημοσκόπησης: η κυβέρνηση αντιμετωπίζει μεγάλη δυσαρέσκεια, αλλά ο πρωθυπουργός εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικό προβάδισμα έναντι των πολιτικών αντιπάλων του.
Με άλλα λόγια, η κυβερνητική φθορά δεν έχει ακόμη αποκτήσει σαφή πολιτικό δικαιούχο.
51%: «Εκλογές τώρα»
Εδώ όμως η δημοσκόπηση γίνεται σαφώς πιο δύσκολη για την κυβέρνηση. Το 51% τάσσεται υπέρ της άμεσης προσφυγής στις κάλπες, ενώ το 46% προτιμά την ολοκλήρωση της κυβερνητικής θητείας και 3% δεν τοποθετείται. Πρόκειται για μικρό αριθμητικά αλλά πολιτικά σημαντικό προβάδισμα της επιλογής των πρόωρων εκλογών.
Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το επόμενο εύρημα. Το 60% θέλει να προκύψει κυβέρνηση από την πρώτη εκλογική αναμέτρηση, έναντι 32% που αποδέχεται το ενδεχόμενο δεύτερης κάλπης. Η κοινωνία, επομένως, στέλνει ένα σύνθετο μήνυμα: σημαντικό μέρος της επιθυμεί πολιτική αλλαγή ή τουλάχιστον νέα λαϊκή εντολή, αλλά ταυτόχρονα δεν θέλει παρατεταμένη περίοδο ακυβερνησίας και αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις.
Το δύσκολο όριο της αυτοδυναμίας
Και εδώ βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα του σημερινού πολιτικού σκηνικού. Με τη ΝΔ στο 26,5%, η πρώτη θέση μπορεί να είναι άνετη, όμως η αυτοδυναμία βρίσκεται πολύ μακριά. Ταυτόχρονα, κανένα από τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν πλησιάζει το κυβερνών κόμμα. Έτσι δημιουργείται ένα παράδοξο: υπάρχει καθαρός πρώτος, αλλά όχι προφανής κυβερνητική λύση.
Όσο περισσότερα κόμματα παραμένουν κοντά ή πάνω από το κοινοβουλευτικό όριο, τόσο δυσκολότερη γίνεται η αριθμητική μιας μονοκομματικής κυβέρνησης.
Η ΕΛ.Α.Σ. δεύτερη – αλλά όχι ακόμη διεκδικήτρια της πρωτιάς
Ιδιαίτερα αποκαλυπτική είναι η ερώτηση σχετικά με τον ισχυρισμό του Αλέξη Τσίπρα ότι η ΕΛ.Α.Σ. θα μπορούσε να αναδειχθεί πρώτο κόμμα σε μια δεύτερη εκλογική αναμέτρηση.
- Μόλις 18% θεωρεί το σενάριο πολύ ή μάλλον ρεαλιστικό.
- Αντίθετα, 79% το θεωρεί μάλλον ή καθόλου ρεαλιστικό.
Αυτό δείχνει το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η ΕΛ.Α.Σ.: έχει κατακτήσει τη θέση του βασικού αντιπάλου της ΝΔ, αλλά δεν έχει ακόμη πείσει την κοινωνία ότι αποτελεί πιθανή κυβέρνηση. Η διαφορά μεταξύ των δύο είναι ουσιώδης. Άλλο "δεύτερο κόμμα" και άλλο "κυβέρνηση εν αναμονή".
Ο παράγοντας Σαμαρά και η δεξιά πλευρά της ΝΔ
Παράλληλα, το ενδεχόμενο δημιουργίας κόμματος υπό τον Αντώνη Σαμαρά εξακολουθεί να εμφανίζει μετρήσιμη εκλογική δεξαμενή. Το 12% δηλώνει ότι θα ήταν πολύ ή αρκετά πιθανό να ψηφίσει ένα τέτοιο κόμμα, ενώ επιπλέον 8% απαντά "λίγο". Το αντίστοιχο 12% είχε καταγραφεί και σε προηγούμενη μέτρηση της Interview, κάτι που δείχνει ότι η δυνητική αυτή βάση δεν αποτελεί εντελώς συγκυριακό φαινόμενο. Δεν σημαίνει βεβαίως ότι ένα κόμμα Σαμαρά θα λάμβανε 12% στις κάλπες. Η ερώτηση μετρά δυνητική προδιάθεση ψήφου, όχι πρόθεση ψήφου.
Πολιτικά όμως το εύρημα έχει σημασία, κυρίως επειδή η ίδια έρευνα δείχνει ότι η εκλογική βάση της ΝΔ αυτοτοποθετείται κατά 54,6% στην Κεντροδεξιά, 24% στο Κέντρο και 20,4% στη Δεξιά. Άρα υπάρχει ένα σημαντικό τμήμα του κυβερνητικού ακροατηρίου στο οποίο μπορούν να ασκηθούν πιέσεις από τα δεξιά.
Το ΠΑΣΟΚ έχει διαφορετικό πρόβλημα
Στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ, 51% αυτοπροσδιορίζεται ως κεντροαριστερό, 40% ως κεντρώο και μόλις 9% ως αριστερό. Η συγκεκριμένη κατανομή εξηγεί σε σημαντικό βαθμό το στρατηγικό δίλημμα του κόμματος. Εάν κινηθεί έντονα προς τα αριστερά για να ανταγωνιστεί την ΕΛ.Α.Σ., κινδυνεύει να απομακρυνθεί από το μεγάλο κεντρώο τμήμα της βάσης του. Εάν κινηθεί προς το Κέντρο, όμως, συναντά τη Νέα Δημοκρατία. Και ακριβώς εκεί βρίσκεται ίσως μία από τις εξηγήσεις για τη δημοσκοπική στασιμότητά του.
65%: Η χώρα πηγαίνει προς λάθος κατεύθυνση
Το πιο βαρύ πολιτικό εύρημα της μέτρησης ενδεχομένως να μην αφορά καν τα κόμματα. Το 65% των πολιτών θεωρεί ότι η χώρα κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση, ενώ μόλις 32% εκτιμά ότι βρίσκεται σε σωστή πορεία. Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα των προσωπικών προσδοκιών. Το 68% δηλώνει λίγο ή καθόλου αισιόδοξο για τη ζωή του κατά τους επόμενους έξι μήνες, ενώ μόλις 30% δηλώνει πολύ ή αρκετά αισιόδοξο. Η δυσαρέσκεια, επομένως, δεν αφορά μόνο την κυβέρνηση ή το πολιτικό σύστημα. Έχει περάσει στο επίπεδο των προσωπικών προσδοκιών.
Και ιστορικά, όταν η πολιτική απαισιοδοξία συναντά την προσωπική οικονομική ανασφάλεια, οι εκλογικές συμπεριφορές μπορούν να γίνουν πολύ περισσότερο ευμετάβλητες.
Το πολιτικό παράδοξο του φθινοπώρου
Η πρώτη μέτρηση μετά το καλοκαίρι περιγράφει τελικά μια Ελλάδα με ισχυρή δυσαρέσκεια αλλά χωρίς ακόμη ισχυρό εναλλακτικό πόλο εξουσίας.
Η ΝΔ παραμένει πρώτη με διαφορά 12 μονάδων, αλλά βρίσκεται στο 26,5%. Η ΕΛ.Α.Σ. έχει κατοχυρώσει τη δεύτερη θέση, χωρίς να πείθει ακόμη ότι μπορεί να κερδίσει. Το ΠΑΣΟΚ υποχωρεί στο 10% και αισθάνεται πλέον την Ελληνική Λύση σε απόσταση αναπνοής. Η Καρυστιανού χάνει σημαντικό μέρος της αρχικής δυναμικής της, ενώ ένα ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά εξακολουθεί να διαθέτει αξιοσημείωτη δυνητική δεξαμενή.
Πάνω απ' όλα όμως, 16,6% βρίσκεται στους αναποφάσιστους ή στο "άλλο κόμμα", 51% ζητά εκλογές τώρα, 65% θεωρεί ότι η χώρα πηγαίνει προς λάθος κατεύθυνση και 68% βλέπει με μικρή ή καθόλου αισιοδοξία το προσωπικό του μέλλον. Αυτοί οι αριθμοί περιγράφουν καλύτερα το πολιτικό περιβάλλον από την απλή κατάταξη των κομμάτων.
Η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να κερδίζει τη σύγκριση με τους αντιπάλους της. Δεν είναι όμως καθόλου βέβαιο ότι κερδίζει και την κοινωνική διάθεση.
Και αυτή ακριβώς η απόσταση - ανάμεσα στην απουσία ισχυρής εναλλακτικής και στη συσσωρευμένη δυσαρέσκεια - μπορεί να αποδειχθεί το σημαντικότερο πολιτικό πεδίο των επόμενων μηνών.
Add comment
Comments