Στενά του Ορμούζ: Τι όρους θέτει το Ιράν για να ανοίξουν

Την ίδια στιγμή, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να καθησυχάσει τις ανησυχίες που έχουν προκληθεί από πληροφορίες περί σημαντικής μείωσης των αμερικανικών αποθεμάτων πυρομαχικών μετά τις επιχειρήσεις κατά του Ιράν, διαβεβαιώνοντας ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις εξακολουθούν να διαθέτουν "τεράστια αποθέματα".

Οι παράλληλες αυτές εξελίξεις αποτυπώνουν τη λεπτή ισορροπία μεταξύ στρατιωτικής αποτροπής και διπλωματίας σε μια περιοχή όπου κάθε νέα ένταση μπορεί να επηρεάσει την παγκόσμια οικονομία.

Η διαπραγμάτευση για το Ορμούζ

Σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους, οι συνομιλίες με το Ομάν για τη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου ασφαλούς διέλευσης εμπορικών πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ βρίσκονται πλέον σε προχωρημένο στάδιο.

Το Ομάν, το οποίο διατηρεί παραδοσιακά ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας τόσο με την Τεχεράνη όσο και με τη Δύση, λειτουργεί για ακόμη μία φορά ως βασικός διαμεσολαβητής σε μια από τις πιο επικίνδυνες γεωπολιτικές κρίσεις των τελευταίων ετών. Ωστόσο, η ιρανική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι ακόμη και αν επιτευχθεί συμφωνία με τη Μουσκάτ, αυτό δεν σημαίνει αυτόματα και την επαναλειτουργία των Στενών.

Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι απαιτούνται συγκεκριμένες εγγυήσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και επιμένει πως οποιαδήποτε χαλάρωση των περιορισμών θα εξαρτηθεί από την εφαρμογή όσων συμφωνηθούν. Παράλληλα, απορρίπτει τους ισχυρισμούς περί απευθείας διαπραγματεύσεων με την Ουάσιγκτον, υποστηρίζοντας ότι οι συνομιλίες διεξάγονται αποκλειστικά με το Ομάν.

Γιατί το Ορμούζ παραμένει κρίσιμο

Τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να αποτελούν το σημαντικότερο ενεργειακό σημείο διέλευσης στον κόσμο.

Από τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου, καθώς και σημαντικές ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου. Η παρατεταμένη διακοπή της κυκλοφορίας έχει ήδη προκαλέσει μεγάλες οικονομικές απώλειες στις πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Κόλπου, ενώ έχει οδηγήσει σε σημαντική άνοδο του κόστους μεταφοράς και των ασφαλίστρων για τα εμπορικά πλοία.

Παρότι ορισμένα δεξαμενόπλοια εξακολουθούν να διέρχονται υπό ειδικές προϋποθέσεις, η εμπορική δραστηριότητα απέχει σημαντικά από τα φυσιολογικά επίπεδα.

Ο Τραμπ απαντά για τα αποθέματα πυρομαχικών

Στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών, νέα συζήτηση έχει ανοίξει σχετικά με την κατάσταση των αμερικανικών στρατιωτικών αποθεμάτων.

Δημοσιεύματα που έκαναν λόγο για σημαντική κατανάλωση πυρομαχικών κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν προκάλεσαν ερωτήματα για την επιχειρησιακή ετοιμότητα των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων. Ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε κατηγορηματικά αυτές τις εκτιμήσεις.

Σε δημόσιες δηλώσεις του υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν "τεράστιες ποσότητες πυρομαχικών" και ότι η αμερικανική στρατιωτική ισχύς παραμένει αδιαμφισβήτητη. Η τοποθέτησή του αποσκοπεί τόσο στην καθησύχαση της αμερικανικής κοινής γνώμης όσο και στη διατήρηση της εικόνας ισχύος απέναντι στους αντιπάλους της Ουάσιγκτον.

Η ένταση επεκτείνεται και στην Ερυθρά Θάλασσα

Την ίδια ώρα, η αστάθεια δεν περιορίζεται μόνο στον Περσικό Κόλπο.

Νέα περιστατικά επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων καταγράφηκαν κοντά στα Στενά Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας.

Οι επιθέσεις αποδίδονται στους αντάρτες Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι συνεχίζουν να στοχοποιούν τη διεθνή ναυσιπλοΐα στο πλαίσιο της ευρύτερης αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί τον κίνδυνο ταυτόχρονης αποσταθεροποίησης και των δύο σημαντικότερων θαλάσσιων διαδρόμων μεταφοράς ενέργειας μεταξύ Ασίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης.

Νέα κινητικότητα στο μέτωπο Ισραήλ – Λιβάνου

Παράλληλα, συνεχίζονται οι προσπάθειες αποκλιμάκωσης και στα βόρεια σύνορα του Ισραήλ.

Με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών επανεκκίνησαν οι συνομιλίες μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, παρά το γεγονός ότι νέες ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές σημειώθηκαν στη νότια λιβανική επικράτεια.

Η αναζωπύρωση των συγκρούσεων καταδεικνύει πόσο εύθραυστη παραμένει η κατάσταση ασφαλείας σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, όπου τα διάφορα μέτωπα εμφανίζουν ολοένα μεγαλύτερη αλληλεξάρτηση.

Η διπλωματία δοκιμάζεται

Παρά τις ενδείξεις ότι υπάρχει περιθώριο συμφωνίας για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, η διαδικασία κάθε άλλο παρά εύκολη θεωρείται.

Η Ουάσιγκτον επιδιώκει την πλήρη αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας χωρίς παραχωρήσεις που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την επιρροή της Τεχεράνης, ενώ το Ιράν εμφανίζεται αποφασισμένο να αξιοποιήσει τη στρατηγική σημασία του Ορμούζ ως διαπραγματευτικό χαρτί.

Το αποτέλεσμα αυτών των διαπραγματεύσεων δεν θα επηρεάσει μόνο την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, αλλά και τις διεθνείς αγορές ενέργειας, τις θαλάσσιες μεταφορές και τη γενικότερη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.