Οι οικονομικές ισορροπίες μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας αλλάζουν με ταχύτητα τα τελευταία χρόνια, με τον τουρισμό να αποτυπώνει πλέον μια εντυπωσιακή ανατροπή.
Αν και οι δύο χώρες συνεχίζουν να διατηρούν στενές εμπορικές και ταξιδιωτικές σχέσεις, η τουριστική κίνηση εξελίσσεται πλέον σχεδόν μονομερώς: οι Τούρκοι επισκέπτες αυξάνονται θεαματικά στην Ελλάδα, ενώ οι Έλληνες περιορίζουν τις αγορές και τις διακοπές στην Τουρκία λόγω της εκρηκτικής ανόδου του κόστους ζωής.
Τα τελευταία πέντε χρόνια, το εμπόριο και ο τουρισμός ανάμεσα στις δύο πλευρές έχουν διπλασιαστεί συνολικά, όμως τα οφέλη κατανέμονται πλέον πολύ διαφορετικά σε σχέση με το παρελθόν.
Από τα ψώνια στην Κωνσταντινούπολη… στις εξορμήσεις στην Αλεξανδρούπολη
Μέχρι πριν από περίπου μία δεκαετία, χιλιάδες Έλληνες περνούσαν τα σύνορα για αγορές στην Κωνσταντινούπολη, την Αδριανούπολη και το Κεσάνη, εκμεταλλευόμενοι τις χαμηλότερες τιμές στην Τουρκία.
Σήμερα, η εικόνα έχει σχεδόν αντιστραφεί.
Η Μαρία Δήμου, Ελληνίδα που ζει μόνιμα στην Κωνσταντινούπολη, περιγράφει τη νέα πραγματικότητα:
"Στην Τουρκία τα βασικά αγαθά παραμένουν σχετικά φθηνά, όμως όταν κάποιος θέλει να αγοράσει κάτι πιο ποιοτικό ή πιο ακριβό, οι τιμές εκτοξεύονται. Έτσι, πολλοί Τούρκοι περνούν πλέον στην Ελλάδα, κυρίως στην Αλεξανδρούπολη αλλά και στην Καβάλα, είτε για διακοπές είτε για αγορές τροφίμων, ποτών και αλλαντικών, που στην Τουρκία έχουν γίνει πανάκριβα".
Η ακρίβεια στην Τουρκία, σε συνδυασμό με τη μεγάλη υποτίμηση της τουρκικής λίρας και τον υψηλό πληθωρισμό, έχει αλλάξει ριζικά τις καταναλωτικές συνήθειες.
Οι Τούρκοι τουρίστες στην Ελλάδα τριπλασιάστηκαν μέσα σε τέσσερα χρόνια
Η μεγαλύτερη αλλαγή καταγράφεται πλέον στα επίσημα στοιχεία του τουρισμού.
Οι Έλληνες που επισκέπτονται κάθε χρόνο την Τουρκία παραμένουν περίπου σταθεροί, λίγο πάνω από τις 500.000 αφίξεις ετησίως. Αντίθετα, οι Τούρκοι επισκέπτες στην Ελλάδα έχουν εκτοξευθεί.
Μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια, ο αριθμός τους σχεδόν τριπλασιάστηκε, ξεπερνώντας πέρυσι το 1,5 εκατομμύριο ταξιδιώτες, σύμφωνα με εκτιμήσεις αρμόδιων φορέων και τουριστικών πηγών.
Ο Ντορούκ, μηχανικός υπολογιστών από την Άγκυρα, περιγράφει την εμπειρία του από πρόσφατο ταξίδι σε Καβάλα και Θεσσαλονίκη:
"Μου άρεσε πραγματικά πολύ η Ελλάδα. Το φαγητό ήταν εξαιρετικό, οι μερίδες μεγάλες και οι τιμές πολύ χαμηλότερες απ’ ό,τι περίμενα".
Η διαφορά στο κόστος εστίασης και φιλοξενίας φαίνεται πως αποτελεί πλέον βασικό λόγο επιλογής της Ελλάδας από τους Τούρκους επισκέπτες.
«Πιο φθηνά να φας σε ταβέρνα στην Ελλάδα παρά στην Κωνσταντινούπολη»
Ο Συμεών Σολταρίδης, πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Βαλίνου στην Κωνσταντινούπολη, επισημαίνει ότι πλέον χιλιάδες Τούρκοι διασχίζουν καθημερινά τα σύνορα προς την Ελλάδα.
"Πολλοί ξεκινούν από την Αδριανούπολη και περνούν στην Ορεστιάδα για ημερήσιες εκδρομές, ενώ άλλοι συνεχίζουν βαθύτερα στην Ελλάδα για τουρισμό, επειδή το συνολικό κόστος διακοπών είναι πλέον χαμηλότερο από την Τουρκία".
Παράλληλα, από τα παράλια της Μικράς Ασίας και περιοχές όπως το Αϊβαλί, χιλιάδες Τούρκοι περνούν κάθε καλοκαίρι στα ελληνικά νησιά του Αιγαίου.
Η Μαρία Δήμου περιγράφει χαρακτηριστικά:
"Είναι πλέον πιο οικονομικό να ταξιδέψει κάποιος στην Ελλάδα, να φάει σε ταβέρνα, να πιει ούζο, να διανυκτερεύσει και να επιστρέψει, παρά να κάνει το ίδιο στην Κωνσταντινούπολη".
Το «Visa Express» εκτόξευσε τα ελληνικά νησιά
Καθοριστικό ρόλο στην αύξηση των αφίξεων έπαιξε και το ειδικό πρόγραμμα fast-track visa για Τούρκους πολίτες, γνωστό ως "Visa Express".
Το πρόγραμμα εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και προωθήθηκε μετά τη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας.
Το καθεστώς αυτό επιτρέπει την έκδοση επταήμερης βίζας κατά την άφιξη σε 12 ελληνικά νησιά:
- Ρόδο,
- Κω,
- Λέσβο,
- Χίο,
- Σάμο,
- Κάλυμνο,
- Λέρο,
- Σύμη,
- Πάτμο,
- Λήμνο,
- Καστελόριζο,
- Σαμοθράκη.
Το μέτρο έφερε ισχυρή ώθηση στον τουρισμό των νησιών, με την Κω να καταγράφει την υψηλότερη ζήτηση λόγω εγγύτητας με το Μπόντρουμ, ενώ ακολουθούν Ρόδος και Χίος.
Ο Αύγουστος του 2025 αποτέλεσε μήνα-ρεκόρ, με σχεδόν 281.000 αφίξεις Τούρκων επισκεπτών στα νησιά.
Το ελληνικό προξενείο στην Κωνσταντινούπολη εκδίδει 1.300 βίζες την ημέρα
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, μόνο το ελληνικό προξενείο στην Κωνσταντινούπολη εκδίδει περίπου 1.300 βίζες ημερησίως, στην πλειονότητά τους πολλαπλών εισόδων.
Οι περισσότερες αφορούν Τούρκους που σχεδιάζουν επαναλαμβανόμενα ταξίδια στην Ελλάδα, είτε για διακοπές είτε για αγορές.
Στον αριθμό αυτό δεν περιλαμβάνονται οι περίπου 25.000 Τούρκοι που έχουν αποκτήσει ή διεκδικούν άδεια παραμονής στην Ελλάδα μέσω προγραμμάτων Golden Visa ή επαγγελματικής δραστηριότητας.
Οι Έλληνες πλέον «κοιτούν αλλά δεν αγοράζουν» στην Τουρκία
Από την άλλη πλευρά, οι επαγγελματίες στην Κωνσταντινούπολη διαπιστώνουν μεγάλη αλλαγή στη συμπεριφορά των Ελλήνων επισκεπτών.
Ο Καντάρ Πεχλιβάνογλου, πωλητής κοσμημάτων και αξεσουάρ σε υπαίθρια αγορά της Πόλης, σημειώνει:
"Παλιά είχα πολύ περισσότερους Έλληνες πελάτες. Σήμερα ακόμη και το ταξίδι στην Τουρκία είναι πιο δύσκολο οικονομικά για τους περισσότερους".
Ο Συμεών Σολταρίδης συμπληρώνει:
"Οι Έλληνες έρχονται πλέον περισσότερο για την εμπειρία και τη βόλτα στην Κωνσταντινούπολη, αλλά όχι για αγορές όπως παλιά, γιατί οι τιμές έχουν αυξηθεί πολύ".
Παρότι οι Έλληνες ξοδεύουν κατά μέσο όρο περίπου 340 ευρώ ανά ταξίδι στην Τουρκία - ποσό αυξημένο σε σχέση με προηγούμενα χρόνια - η πραγματική αγοραστική τους δύναμη έχει μειωθεί σημαντικά λόγω του πληθωρισμού.
Αντίστοιχα, οι Τούρκοι τουρίστες στην Ελλάδα δαπανούν κατά μέσο όρο περίπου 303 ευρώ ανά ταξίδι, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος.
Μεγάλη ανατροπή και στο εμπορικό ισοζύγιο Ελλάδας - Τουρκίας
Οι αλλαγές δεν περιορίζονται μόνο στον τουρισμό.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το εμπορικό ισοζύγιο ανάμεσα στις δύο χώρες έχει μεταβληθεί δραστικά τα τελευταία χρόνια.
Οι ελληνικές εισαγωγές από την Τουρκία ανήλθαν:
- σε 1,34 δισ. ευρώ το 2020,
- ξεπέρασαν τα 2 δισ. ευρώ το 2021,
- έφτασαν τα 3 δισ. ευρώ το 2024,
- ενώ για το 2025 εκτιμώνται πλέον στα 3,34 δισ. ευρώ.
Αντίθετα, οι ελληνικές εξαγωγές προς την Τουρκία υποχωρούν σταθερά τα τελευταία χρόνια.
Για το 2025 εκτιμώνται περίπου στα 1,37 δισ. ευρώ, σημαντικά χαμηλότερα από τα περίπου 3 δισ. ευρώ του 2022 - την τελευταία χρονιά κατά την οποία η Ελλάδα εξήγαγε περισσότερα προϊόντα στην Τουρκία απ’ όσα εισήγαγε.
Νέα οικονομική πραγματικότητα στο Αιγαίο
Η εικόνα που διαμορφώνεται πλέον στο Αιγαίο είναι εντελώς διαφορετική από εκείνη της προηγούμενης δεκαετίας.
Η Ελλάδα εξελίσσεται σταδιακά σε προσιτό και ελκυστικό προορισμό για τη μεσαία τάξη της Τουρκίας, ενώ η Τουρκία χάνει το παλιό πλεονέκτημα του "φθηνού προορισμού" για τους Έλληνες.
Η εξέλιξη αυτή δεν επηρεάζει μόνο τον τουρισμό, αλλά και τις οικονομικές ισορροπίες ανάμεσα στις δύο χώρες, δημιουργώντας μια νέα πραγματικότητα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις - πιο ήρεμη πολιτικά, αλλά ταυτόχρονα πολύ διαφορετική οικονομικά από ό,τι στο παρελθόν.
Add comment
Comments