Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ συμφώνησαν να αναστείλουν προσωρινά νέες στρατιωτικές επιθέσεις κατά του Ιράν, υπό την προϋπόθεση ότι θα επιτευχθεί άμεσα συμφωνία για τον τερματισμό της πολύμηνης κρίσης που έχει οδηγήσει τη Μέση Ανατολή στο χείλος μιας γενικευμένης ανάφλεξης.
Η δήλωση του Τραμπ έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς τις τελευταίες ημέρες ΗΠΑ και Ιράν αντάλλασσαν απειλές για νέα μεγάλης κλίμακας πλήγματα, ακόμη και εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων, προκαλώντας έντονη ανησυχία στις διεθνείς αγορές και στις χώρες του Κόλπου.
Ο Τραμπ: «Το Ιράν ζήτησε να σταματήσουμε»
Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ υποστήριξε ότι η Τεχεράνη, μαζί με άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής, του ζήτησαν να μην προχωρήσει στις προγραμματισμένες αμερικανικές επιθέσεις, καθώς – όπως ανέφερε – έχουν ήδη συμφωνηθεί οι βασικές παράμετροι μιας συνολικής διπλωματικής λύσης.
"Οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν απολύτως έτοιμες να πλήξουν την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Ωστόσο, κατόπιν σχετικού αιτήματος, συμφώνησα να ακυρώσω την επιχείρηση, με στόχο το καλό του κόσμου και την επιβίωση ενός επιτυχημένου και ευημερούντος Ιράν, υπό την προϋπόθεση ότι θα επιτευχθεί γρήγορα συμφωνία", έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμφωνία θα προβλέπει:
- την άμεση και πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ,
- τον οριστικό τερματισμό της ιρανικής πυρηνικής απειλής,
- ενώ, όπως υποστήριξε, το Ισραήλ συμμετέχει επίσης στη συγκεκριμένη δέσμευση.
Ο Λευκός Οίκος δεν έδωσε περισσότερες πληροφορίες ούτε για το περιεχόμενο της συμφωνίας ούτε για τις χώρες που ενδεχομένως διαμεσολαβούν.
Η Τεχεράνη διαψεύδει κατηγορηματικά
Το Ιράν απέρριψε άμεσα τους ισχυρισμούς του Τραμπ.
Ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα στρατιωτικές πηγές, χαρακτήρισαν την αμερικανική εκδοχή "ένα ακόμη ψέμα", διαβεβαιώνοντας ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας βρίσκονται σε κατάσταση ύψιστης επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Παράλληλα, ο υπηρεσιακός υπουργός Άμυνας του Ιράν, Ματζίντ Ιμπν αλ-Ρεζά, δήλωσε ότι η Τεχεράνη αντιμετωπίζει κάθε απειλή ως απολύτως πραγματική, ακόμη κι αν αποτελεί μέρος ψυχολογικού πολέμου.
"Δεν θα αιφνιδιαστούμε και δεν θα μείνουμε αδρανείς. Κάθε απειλή αποτελεί λόγο για περαιτέρω ενίσχυση της στρατιωτικής μας αποτροπής", τόνισε.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το μεγάλο αγκάθι
Παρά τις δηλώσεις περί αποκλιμάκωσης, η σημαντικότερη ενεργειακή θαλάσσια δίοδος του πλανήτη παραμένει κλειστή.
Τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να βρίσκονται εκτός κανονικής λειτουργίας, ενώ σοβαρές διαταραχές καταγράφονται και στην Ερυθρά Θάλασσα λόγω των επιθέσεων των Χούθι κατά εμπορικών πλοίων.
Η επαναλειτουργία του Ορμούζ αποτελεί βασικό σημείο των αμερικανικών απαιτήσεων.
Ωστόσο, η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν πρόκειται να επανέλθει στο προπολεμικό καθεστώς, προτείνοντας η διαχείριση της ναυσιπλοΐας να γίνεται σε συνεργασία με το Ομάν.
Η πρόταση αυτή απορρίπτεται τόσο από την Ουάσιγκτον όσο και από τους συμμάχους της στον Περσικό Κόλπο.
Σαουδική Αραβία και Κατάρ πιέζουν για αποκλιμάκωση
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Ντόναλντ Τραμπ, εκφράζοντας έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο νέων αμερικανικών βομβαρδισμών.
Ο Σαουδάραβας ηγέτης φέρεται να ζήτησε από τον Αμερικανό πρόεδρο να αποφύγει μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση.
Παράλληλα, διπλωματικές πρωτοβουλίες αναλαμβάνουν το Κατάρ, το Πακιστάν, η Τουρκία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με στόχο την επανέναρξη των συνομιλιών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Πηγές της πακιστανικής κυβέρνησης κάνουν λόγο για "συγκρατημένη αισιοδοξία" ότι οι συνομιλίες μπορεί να επανεκκινήσουν μέσα στις επόμενες ημέρες.
Η αμερικανική πολεμική μηχανή αντιμετωπίζει και πρόβλημα πυρομαχικών
Ένας ακόμη παράγοντας που φαίνεται να επηρεάζει τις αποφάσεις της Ουάσιγκτον είναι η σημαντική μείωση των αποθεμάτων αντιαεροπορικών πυραύλων Patriot.
Σύμφωνα με το Center for Strategic and International Studies (CSIS), τα διαθέσιμα βλήματα αναχαίτισης έχουν μειωθεί από περίπου 2.300 πριν από τον πόλεμο σε λιγότερα από 830 σήμερα.
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Κρις Βαν Χόλεν προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαντλούν καθημερινά κρίσιμα αποθέματα απαραίτητα για την προστασία των αμερικανικών δυνάμεων σε άλλα πιθανά μέτωπα.
Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι ακόμη και ο αρχηγός του Μικτού Επιτελείου, στρατηγός Νταν Κέιν, έχει εκφράσει ανησυχίες για την ταχεία μείωση των διαθέσιμων πυραύλων αναχαίτισης, αν και ο Τραμπ έχει απορρίψει δημοσίως αυτές τις εκτιμήσεις.
Πόσο κοντά βρίσκεται πραγματικά μια συμφωνία;
Παρά τα αισιόδοξα μηνύματα του Αμερικανού προέδρου, παραμένει ασαφές αν υπάρχει πράγματι ολοκληρωμένο σχέδιο ειρήνευσης.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η βασική διαφωνία εξακολουθεί να αφορά τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται σχεδόν το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Ο ειδικός του Middle East Institute, Ρος Χάρισον, εκτιμά ότι η ανακοίνωση Τραμπ δεν αποτελεί ακόμη πραγματική αποκλιμάκωση.
Όπως σημειώνει, χωρίς σαφή συμφωνία για την επαναλειτουργία του Ορμούζ και την άρση των ναυτικών περιορισμών, η σημερινή εξέλιξη πιθανότατα συνιστά απλώς μια προσωρινή παύση των εχθροπραξιών.
Προειδοποιεί, μάλιστα, ότι όσο παρατείνεται η σύγκρουση, αυξάνεται ο κίνδυνος άλλοι περιφερειακοί παίκτες – από τον Λίβανο και την Υεμένη μέχρι το Ιράκ – να οδηγήσουν την κρίση σε νέα ανεξέλεγκτη κλιμάκωση, δυσκολεύοντας ακόμη περισσότερο οποιαδήποτε διπλωματική διέξοδο.
Add comment
Comments