Ποιος αγοράζει όλο τον χρυσό;

Published on January 27, 2026 at 10:15 PM

Κάποιοι θα υποστηρίξουν ότι οι παγκόσμιες κεντρικές τράπεζες μετακινούν τα αποθεματικά τους από το δολάριο προς τον χρυσό.

Εκτός από τις κεντρικές τράπεζες, κάποιοι σίγουρα το κάνουν. Σε αυτούς περιλαμβάνεται ο Ray Dalio, ο οποίος, μιλώντας στο Παγκόσμιο Φόρουμ στο Νταβός την περασμένη εβδομάδα, είπε:

"Υπάρχουν μεγάλες ανισορροπίες και υπάρχουν μεγάλες αλληλεξαρτήσεις. Οι ΗΠΑ χρειάζονται πολλά κεφάλαια. Οι χώρες ανησυχούν ότι το κεφάλαιο που οφείλουν θα μπορούσε να κουρευτεί κάτι που χαράζει μια φυσική δυναμική που παίζει σημαντικό ρόλο. Αυτό φαίνεται επίσης τώρα, ήδη, με τη μορφή της στροφής των κεντρικών τραπεζών προς τον χρυσό. Βλέπουμε τις κεντρικές τράπεζες να συσσωρεύουν αποθεματικά χρυσού, όπως συμβαίνει παραδοσιακά όταν προκύπτουν μεγάλες συγκρούσεις. [ .  .  .  ] Είναι η αρχή του τέλους του νομισματικού συστήματος όπως το γνωρίζουμε. Δεν είναι μόνο το δολάριο ΗΠΑ, είναι γενικά τα νομίσματα fiat, έτσι το Ηνωμένο Βασίλειο, το ευρώ, η Ιαπωνία, η Κίνα, έχουν όλα παρόμοια προβλήματα χρέους και αντιμετωπίζουν τις ίδιες αλληλεξαρτήσεις, γι' αυτό και βλέπουμε τον χρυσό να επιλέγεται από τις κεντρικές τράπεζες."

Ίσως ο Dalio να έχει δίκιο, αλλά το επιχείρημα προς το παρόν δεν μπορεί να αποδειχθεί. Ενώ οι ροές των ETF βοηθούν στο να καταγράφεται η λιανική ζήτηση για χρυσό σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, η ζήτηση των κεντρικών τραπεζών είναι πολύ πιο δύσκολο να ποσοτικοποιηθεί. Οι Κεντρικές Τράπεζες αναφέρουν δεδομένα για τα αποθεματικά τους στο ΔΝΤ ως μέρος ενός ετήσιου ελέγχου χρηματοοικονομικής υγείας, γνωστού ως Διαβούλευση του Άρθρου IV, και τους ζητείται να δώσουν περισσότερες λεπτομέρειες όταν δανείζονται ή ζητούν πρόσβαση σε κεφάλαια έκτακτης ανάγκης του ΔΝΤ, αλλά οι αναφορές έρχονται με χρονική καθυστέρηση έως και έξι μήνες.

Για μια ελαφρώς ταχύτερη ανάγνωση, οι αναλυτές εξετάζουν τα δεδομένα εξωτερικού εμπορίου της HMRC (His Majesty’s Revenue and Customs). Το Λονδίνο είναι ο μεγαλύτερος κόμβος συναλλαγών χρυσού στον κόσμο, επομένως τα μηνιαία στοιχεία για τις μη νομισματικές εξαγωγές χρυσού του Ηνωμένου Βασιλείου αποτελεί καλό δείγμα των αγορών από τις κεντρικές τράπεζες.

Σε γενικές γραμμές, οι εξαγωγές αυτές ευθυγραμμίζονται αρκετά καλά με τα πραγματικά στοιχεία που ανακοινώνονται σε μέλλοντα χρόνο. Οι κεντρικές τράπεζες διπλασίασαν περίπου τις αγορές χρυσού σε περισσότερους από 1.000 τόνους ετησίως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Αυτό που μπορεί να είναι πιο εκπληκτικό είναι ότι, προσαρμοσμένες ως προς την τιμή, οι εξαγωγές χρυσού του Ηνωμένου Βασιλείου βρίσκονται σε σταθερή μείωση εδώ και ένα χρόνο.

Φυσικά, ένα μηνιαίο σύνολο δεδομένων με τόσο μεγάλη μεταβλητότητα συνοδεύεται από μια προειδοποίηση για την χρηματοοικονομική υγεία. Παρ' όλα αυτά, όταν οι εξαγωγές του Ηνωμένου Βασιλείου - κατά βάρος - για τον Νοέμβριο μειώθηκαν κατά περισσότερο από 80% σε ετήσια βάση, το επιχείρημα ότι οι κεντρικές τράπεζες εξακολουθούν να στρέφονται προς τον χρυσό παρουσιάζει μια σημαντική επισφάλεια. Η HMRC αναλύει επίσης τις εξαγωγές χρυσού ανά προορισμό. Δείτε πώς ήταν ο Νοέμβριος ανά χώρα:

Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής. Η Κίνα κατείχε περισσότερους από 2.300 τόνους χρυσού από τον Δεκέμβριο του 2025, ποσό που ισοδυναμεί σε τρέχουσες τιμές με το 8,5% των συνολικών αποθεμάτων, έχοντας προβεί σε συνεχείς αγορές για 14 συνεχόμενους μήνες.

Ο ρυθμός των κινεζικών αγορών χρυσού από το 2022 είναι πιο εμφανής στα στοιχεία για τις εξαγωγές του Ηνωμένου Βασιλείου παρά στα επίσημα στοιχεία της Λαϊκής Τράπεζας της Κίνας, η οποία φαίνεται να υποεκτιμά τα σύνολα.

Κατά κάποιο τρόπο, είναι λογικό και προβλέψιμο για τις κεντρικές τράπεζες να μειώνουν σταδιακά τις αγορές χρυσού όταν αυξάνεται η αξία των αποθεμάτων τους, όπως έγραψαν οι αναλυτές της Morgan Stanley σε σημείωμά τους την περασμένη εβδομάδα: Ιστορικά, γενικά θεωρείται ότι οι κεντρικές τράπεζες θεωρούν τα αποθέματα-στόχους χρυσού τους ως ποσοστό των συνολικών αποθεμάτων. Με τις τιμές του χρυσού να αυξάνονται, αυτό θα είχε οδηγήσει σε μείωση των απαιτήσεων αγοράς με την πάροδο του χρόνου. Για παράδειγμα, η προηγούμενη φιλοδοξία της Πολωνίας, που ανακοινώθηκε τον Αύγουστο, να αυξήσει το μερίδιο του χρυσού στα αποθέματά της από 21% σε 30% θα είχε σχεδόν επιτευχθεί μέχρι τώρα με την τρέχουσα τιμή.

Ωστόσο, την περασμένη εβδομάδα η Κεντρική Τράπεζα της Πολωνίας ενέκρινε ένα σχέδιο για την αύξηση των αποθεμάτων κατά 150 τόνους, γεγονός που θα ανέβαζε τα συνολικά αποθέματά της σε 700 τόνους. Αυτή η απόφαση υπογραμμίζει την πρόθεση της Πολωνίας να συνεχίσει τις αγορές παρά το περιβάλλον υψηλών τιμών. Εάν αυτή η απόφαση σε αναπαραχθεί και από άλλες κεντρικές τράπεζες, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση των αγορών τα επόμενα χρόνια, ανεξάρτητα από την τιμή.

Όσο για την PBOC (Κεντρική τράπεζα της Κίνας), η εικασία πριν από λίγους μήνες ήταν ότι θα μπορούσε να στοχεύσει ο χρυσός να αντιπροσωπεύει το 20% των αποθεμάτων. Με μέσο ρυθμό αγοράς από το 2022 περίπου 33 τόνων το μήνα, ένας τέτοιος στόχος θα χρειαζόταν σχεδόν οκτώ χρόνια, επομένως θα ήταν μια πολύ χρήσιμη βάση για την τιμή. Δυστυχώς, η πρόσφατη επιβράδυνση που παρατηρήθηκε στις εξαγωγές του Ηνωμένου Βασιλείου προς την Κίνα δεν υποστηρίζει πραγματικά αυτό το είδος σκέψης.

Για μια δεύτερη γνώμη, ο αναλυτής της SG Securities, Michael Haigh, και η ομάδα του ελέγχουν τα στοιχεία των θησαυροφυλακίων της Ένωσης Αγοράς Χρυσού του Λονδίνου, τα οποία δημοσιεύονται λίγο μετά το τέλος κάθε μήνα, τα οποία συσχετίζονται αρκετά καλά με τις εξαγωγές της HMRC.

Ιστορικά, όταν παρατηρείται μια τέτοια αύξηση σε θησαυροφυλάκια χρυσού, τα επίπεδα εξαγωγών είναι πολύ χαμηλά - μερικές φορές φτάνοντας τους 4 τόνους για ολόκληρο τον μήνα. Εποχιακά, θα περιμέναμε κάτι πιο κοντά στους 100 τόνους με βάση τα μέσα δεδομένα από το 2022. Πράγματι, εξετάζοντας τους 10 μήνες με τις μεγαλύτερες εισροές χρυσού σε θησαυροφυλάκια LBMA (ο κορυφαίος διεθνής εμπορικός οργανισμός για την αγορά χρυσού και αργύρου με έδρα το Λονδίνο), παρατηρούμε σταθερά χαμηλή εξαγωγική δραστηριότητα - η προσέγγισή μας για τις αγορές από τις κεντρικές τράπεζες - με μέσο όρο μόλις 12,2 τόνους. Αντίθετα, όταν βλέπουμε καθαρές εκροές από θησαυροφυλάκια LBMA, η εξαγωγική δραστηριότητα είναι υψηλή, με μέσο όρο 152 τόνους κατά τη διάρκεια του μήνα.

Συνοψίζοντας, με βάση τα δεδομένα, ίσως η επανεξισορρόπηση του εμπορίου κρατικών ομολόγων να έχει ολοκληρώσει τον κύκλο της. Όπως λέει ο Ρομπ Άρμστρονγκ, η τάση για κερδοσκοπία φαίνεται να προσφέρει την πιο πειστική εξήγηση για την ισχύ του χρυσού τους τελευταίους μήνες.

Το αν όλη αυτή η αχαλίνωτη χρυσοθηρία είναι ορθολογική είναι ένα εντελώς διαφορετικό ερώτημα - και όπως συμβαίνει με κάθε άλλη μορφή θρησκευτικού φονταμενταλισμού, θα προτιμούσαμε να το αποφύγουμε.

 

Bryce Elder (Financial Times)

Επιμέλεια/Απόδοση: Ν.Χ.

Add comment

Comments

There are no comments yet.